Over jouw verlangen dat bij de ander ligt, over hoop, afhankelijkheid en hoe autonomie ontstaat en verdwijnt binnen relaties.

Verlangen, afhankelijkheid en het terugnemen van innerlijke ruimte

Als patronen goed functioneren zijn ze juist daardoor zo moeilijk (voor jezelf) te herkennen. De ‘aangeklede symbioot’ is daar een voorbeeld van. Dit is geen persoon die zichtbaar afhankelijk is, maar iemand die geleerd heeft zichzelf te organiseren, te begrijpen en zich aan te passen. 

Terwijl er onder dat alles een diep verlangen leeft dat nog steeds buiten zichzelf ligt.

In mijn praktijk hoor ik dit niet altijd direct terug in woorden. Het laat zich eerder voelen in zinnen als:

“Ik weet eigenlijk heel goed wat er speelt, maar het verandert niet.”

Of: “Ik blijf hopen dat het kwartje bij de ander valt.”

Wat hier aan het werk is, is geen gebrek aan inzicht, maar een oude symbiotische dynamiek die nog steeds actief is.

Verlangen dat buiten zichzelf ligt

Bij de aangeklede symbioot wordt het vervullen van dit verlangen maar zelden openlijk opgeëist. 

Het is subtiel, ingehouden, vaak zelfs moreel aangekleed. 

Het kan gaan om erkenning, nabijheid, gezien worden, gekozen worden. 

De essentie is dat dit verlangen innerlijk verbonden blijft aan de ander die het verlangen moet vervullen.

Psychologisch gezien betekent dit dat de eigen levensenergie niet volledig beschikbaar is voor het eigen handelen. Ze staat in afwachting. In hoop. 

Maar let op. Hoop is hier geen optimisme, maar een regulatie-strategie. Zolang er gehoopt wordt, hoeft het gemis niet volledig gevoeld te worden. Zolang er gehoopt wordt, hoeft de realiteit niet definitief te zijn.

En zolang er gehoopt wordt, blijft autonomie iets wat nog net niet hoeft te gebeuren.

“Zolang verlangen wacht op de ander, staat het eigen leven op pauze.”

Waarom autonomie zo bedreigend kan voelen

Voor mensen met een symbiotische basisstructuur voelt autonomie niet automatisch veilig. Autonomie betekent afscheiding, en afscheiding roept oude angsten op: verlaten worden, het alleen moeten doen, het verliezen van verbinding. 

Daarom wordt autonomie vaak verward met kilte of egoïsme. Niet omdat dat waar is, maar omdat het lichaam iets anders herinnert. De zin : “Als ik echt voor mezelf kies, dan raak ik iets kwijt.” Geeft dit exact weer.

Vaak is – Verbinding gaat boven zelfbehoud – een vroeg geleerde ‘waarheid’. Ingebakken als richtlijn voor een levensstrategie.

De “hoe-vraag” therapeutisch bekeken

De vraag “maar hoe dan?” wordt vaak in mijn praktijk gesteld. Meestal vanuit het verlangen naar controle: hoe kan ik dit oplossen zonder te hoeven voelen wat het kost? 

Therapeutisch gezien is dat wel te begrijpen, maar het is ook precies op die plek waar het proces stokt. Want de beweging weg uit symbiose begint niet met doen, maar met toelaten.

Toelaten dat:

• het verlangen er is

• het (nog) niet vervuld wordt

• niemand anders het voor je kan dragen

Dit vraagt het vermogen om innerlijk aanwezig te blijven bij ongemak, leegte en niet-weten. Dat is geen mentale oefening, maar een lichamelijk proces.

Het verlangen leren dragen

In plaats van het verlangen te richten op de ander, nodig ik je uit uit om het verlangen in het eigen lichaam te lokaliseren. 

Dit is vaak het moment waarop verdriet zichtbaar wordt. Verdriet over wat er niet was, over wat te vroeg moest worden opgegeven, over hoe het was om je aan te passen om verbinding te behouden.

Dit verdriet is geen regressie. Het is integratie.

Pas wanneer dit gevoeld mag worden, hoeft het verlangen zich niet langer vast te klampen aan de ander.

Autonomie ontstaat wanneer verlangen gedragen wordt, niet wanneer het eindelijk vervuld raakt.”

Van hoop naar realiteit

Wanneer hoop wordt losgelaten, ontstaat er rouw. En rouw brengt je terug naar het hier-en-nu. Naar wat er wél is. Naar wat gedragen kan worden.

En dit is een cruciaal kantelpunt: het moment waarop je stopt met wachten en begint met aanwezig zijn. Niet krachtig, niet zeker, maar wel werkelijk.

Autonomie ontstaat hier niet als ideaal, maar als ervaring:

• Ik kan dit voelen en blijven.

• Ik val niet uiteen.

• Ik ben hier.

Relationele verschuiving

Wanneer je verlangen niet langer bij de ander wordt neergelegd, verandert de kwaliteit van jouw relaties. Ze worden minder regulerend en meer ontmoetend.

De ander hoeft niets meer te repareren of te bevestigen.

Door jouw macht niet uit handen te geven kunnen jij en je partner beter je eigen plek innemen.

Dat betekent niet dat nabijheid verdwijnt. Integendeel. Nabijheid wordt minder beladen, omdat ze niet meer de functie heeft om een innerlijk tekort op te vullen. 

Tot slot

De aangeklede symbioot hoeft niet onafhankelijk te worden. Hij hoeft alleen te leren dat verbinding niet verdwijnt wanneer hij zichzelf terugneemt. De plek waar het verlangen wordt vervuld is hierin essentieel.

Helaas (?) biedt dit geen antwoord op de vraag hoe in de vorm van een stappenplan. Maar ze biedt wel een ruimte waarin je langzaam leert verdragen wat ooit te groot was om alleen te dragen. 

En juist daarin ontstaat vrijheid.

Reflectievraag

Welk verlangen in jou ligt nog steeds bij de ander — niet uitgesproken, maar voelbaar?

En wat zou er gebeuren als je dit verlangen niet probeert te veranderen, maar het in jezelf leert verdragen, precies zoals het nu is?

Misschien….

Misschien herken je jezelf in dit patroon. Niet als probleem dat opgelost moet worden, maar als een beweging die gezien wil worden. Dit soort innerlijke verschuivingen vragen zelden om snelle antwoorden, maar wel om aandacht en bedding.

Soms helpt het om daar niet alleen in te blijven, maar samen te onderzoeken wat zich aandient.

Plan nu jouw contactmoment:

Deze blog is wellicht voor jou interessant: