Terugkrijgen wat de ander bij jou ziet. Jouw blinde vlek wordt in het licht gezet.
Ontmoeting en spiegels zijn verbonden
Deze website is gevuld met spiegels. Ze passen bij het thema: ‘Kom jezelf ontmoeten..’ Voor mij zijn ontmoeting en spiegel met elkaar verbonden. Een spiegel verdiept de ontmoeting. Stel jezelf maar eens de vraag: Wie ben ik? Wat is dan je antwoord? Weet wel dat jij meer bent dat wat je van jezelf kent. Ontdekken wie je bent is als een ontdekkingsreis. En als je ervoor open staat ontdek je telkens nieuwe delen van jezelf. Wat er van jou mag zijn ligt aan de oppervlakte. Of vlak daaronder. Je ervaart weinig interne weerstand om die delen van jouzelf aan te kijken. En er zijn echter ook delen van jou die zich minder gemakkelijk laten aankijken!
Gebroken spiegels vervormen het beeld
Het zijn de ongemakkelijke delen van jezelf die je afwijst. En dús in de spiegel opnieuw mag ontmoeten. Wat in die ontmoeting ontstaat laat zich raden. Het zijn die ontmoetingen die je het liefst vermijd. Of als dat niet is gelukt, zo snel mogelijk van wegloopt. De ander ontmoeten is daarmee ook jezelf ontmoeten. Elke ontmoeting die je aangaat is een spiegel voor jou. Als jij erin durft te kijken krijg je ongelooflijk veel informatie over jezelf terug. Is de spiegel gebroken of vervormd? Dan is het beeld wat je terugkrijgt ook vervormd. Denk hierbij aan de lachspiegels op een kermis. Straks meer over die vervorming.
Het is te pijnlijk
Wat er niet van jezelf mag zijn heb je weggedrukt. Boosheid, kwetsbaarheid, angst, levensvreugde. Je hebt ze diep weggestopt. Zo diep dat jij je daar niet eens meer bewust van bent. Maar het is niet weg. In je onderbewuste speelt het nog steeds een belangrijke rol. Jezelf beter leren kennen, inclusief dat wat er niet mocht zijn. Daarmee zet jij je eerste stap in Jezelf ontmoeten. Maar dan is het nodig dat jou een spiegel wordt voorgehouden. Een spiegel die bij jou ziet wat jij niet ziet. Omdat jij jezelf teveel beschermd om je weggedrukte delen te kunnen/willen zien. Dat is te pijnlijk.
Een aangepaste werkelijkheid kiezen
Een spiegel die is vervormd geeft een vertekent beeld. Kies jij voor een spiegel die is vervormd? Dan krijg jij een andere, aangepaste, werkelijkheid teruggekaatst. Een werkelijkheid die je misschien beter kunt verteren, maar die geen recht doet aan wat er niet van jou mag zijn. Jouw ego, je overlevingsdeel heeft volledig de regie. Ter bescherming van jezelf. In de ontmoeting met de ander kun je (onbewust) een gelijke vervorming aanbrengen. Door jouw gevoelens en verwachting uit een eerdere relatie of ontmoeting te projecteren op de ander. Dit wordt overdracht genoemd. Je projecteert iets uit een vorige situatie op nu.
De spiegel van de ontmoeting
Elke ontmoeting is als een spiegel. Je krijgt terug wat jij uitzendt. Wordt het contact in de ontmoeting telkens verbroken? Is het al moeilijk genoeg om contact te leggen? Laat de volgende zinnen dan eens inwerken:
Jij bent alleen maar met jezelf bezig. Er is geen (energie)uitwisseling.
Je bent opdringerig en hebt “de waarheid in pacht”.
Wellicht wil je de ander meenemen in jouw (voor)oordelen.
Jij wit helpen en niet geholpen worden. Er is geen balans in geven en nemen.
Uit loyaliteit naar je familiesysteem bekijk je alles met wantrouwen.
Je slikt jouw mening in. Deze doet er immers niet toe.
Non-verbaal en wat je zegt klopt niet met elkaar.
Jij geeft veel van wat je zelf zo tekort bent gekomen.
Er is geen gelijkwaardigheid in de ontmoeting.
Je bent trouw aan je familiegeweten: “Zo doen wij dat bij ons”
Wat is de schaduw verborgen is mag worden gezien
Gespiegeld worden. In veel situaties zo pijnlijk. Er wordt iets geraakt. Iets existentieels. Je stekels schieten recht overeind. Jezelf verdedigen doe je door de aanval te zoeken. Of te verdwijnen. Je onzekerheid neemt het over. En je twijfels. Doe ik het weer niet goed? De beweging die jij maakt is naar Kind-ego positie. En de ander komt in de Ouder-ego positie. De gelijkwaardigheid is ver te zoeken. Werkelijk ontmoeten is je kwetsbaar opstellen. Je kwetsbaar opstellen is jezelf openstellen voor de ander. Zodat je (aan)geraakt kunt worden in de ontmoeting. Wat in de schaduw is verborgen mag worden gezien.
Het verhaal van de spiegel
Er was eens een spiegel die altijd mee was in elke ontmoeting. Het was een bijzondere spiegel, want hij was in staat om de ziel van degene die erin keek te laten zien. Sommigen waren bang voor wat ze in de spiegel zagen, terwijl anderen juist geïnspireerd raakten door wat ze zagen.
In een vergadering op het werk, hield de spiegel de aandacht vast van een jonge medewerker. Ze zag haar eigen ambitie en vastberadenheid in de spiegel en wist dat ze de juiste beslissingen zou nemen in de vergadering. De spiegel had haar vertrouwen gegeven.
In een restaurant, stond de spiegel op een prominente plek. Een stel dat aan het daten was, keek er samen in en zag de liefde tussen hen weerspiegeld. De spiegel had hen dichter bij elkaar gebracht.
In een klaslokaal, werd de spiegel gebruikt door de leraar om de emoties van de leerlingen te peilen. De leraar zag dat sommige leerlingen verveeld waren en anderen gefrustreerd. Dankzij de spiegel, kon de leraar inspelen op de behoeften van de leerlingen en de les aanpassen.
Overal waar de spiegel ging, bracht hij inzicht en begrip. Hij was een waardevolle metgezel in elke ontmoeting.
Vrij Verlangen groeit Maar angst houdt Mij binnen de lijntjes Patronen
Waarom patronen doorbreken zo moeilijk is
We willen groeien, ontwikkelen, vrijer leven. We zeggen het tegen onszelf, tegen elkaar, tegen coaches en in dagboeken. En toch blijven we vaak hangen in dezelfde oude gewoonten. Alsof we aan de grond genageld zijn, terwijl de deur wijd openstaat.
Waarom is het zo lastig om patronen te doorbreken, zelfs als we voelen dat ze ons belemmeren? Waarom kiezen we steeds opnieuw voor wat we kennen, ook al weten we dat het ons niet gelukkig maakt?
Het antwoord ligt deels in hoe ons brein werkt. Veiligheid is belangrijker dan geluk. Bekend terrein voelt veiliger dan nieuwe ruimte. En wat we vaak herhalen, voelt vertrouwd – zelfs als het ons beperkt. In die zin zijn we allemaal een beetje zoals de ijsbeer uit het verhaal dat ik je nu ga vertellen.
Het verhaal van de ijsbeer als spiegel voor onze patronen
Ergens in Europa werd in een dierentuin een ijsbeer geboren. Een pluizig, nieuwsgierig jong, vol levenslust. Maar er was een praktisch probleem: er waren te veel jonge ijsberen, en dus werd hij overgeplaatst naar een andere dierentuin.
Daar was nog geen verblijf voor hem, dus kreeg hij tijdelijk een klein, kaal hok. Een paar vierkante meter. Tralies rondom. Niks te ontdekken, alleen wat beton. De ijsbeer deed wat hij kon doen: drie stappen naar voren, drie stappen terug. Dag in, dag uit.
Maanden gingen voorbij. Eindelijk was het nieuwe verblijf klaar: rotsen, bomen, een beekje, ruimte. De deur van het hok werd opengezet. Maar de ijsbeer… bleef lopen. Drie stappen vooruit, drie stappen terug.
De wereld lag aan zijn poten. Maar hij zag hem niet. Of kon hem niet vertrouwen.
“Vrijheid begint niet met het openen van deuren, maar met het vertrouwen dat je jezelf kunt dragen – ook daarbuiten.”
Hoe gewoonten ons onbewust gevangen houden
Wat de ijsbeer deed, doen wij ook. We herhalen gedrag dat ooit zinvol was. Patronen die ons beschermd hebben tegen pijn, afwijzing, eenzaamheid. We leren ons aan te passen: niet te veel voelen, hard werken, conflicten vermijden, voor anderen zorgen, altijd presteren, niet falen.
Die gewoonten worden automatisch. En zelfs als de omstandigheden veranderen – als de deur openstaat – houden we vast aan de oude loop. Niet omdat we niet anders willen, maar omdat we diep vanbinnen bang zijn voor wat er dan gebeurt.
We geloven verhalen zoals:
“Als ik stop met pleasen, dan verlies ik verbinding.”
“Als ik mezelf laat zien, dan word ik afgewezen.”
“Als ik faal, ben ik niets waard.”
Zonder dat we het doorhebben, worden deze overtuigingen onze onzichtbare tralies. Ons hok zit niet meer om ons heen – het zit in ons.
Van overleven naar vrijheid: de sprong van de ijsbeer
Terug naar de ijsbeer. Hij bleef wekenlang in zijn oude patroon. Maar op een dag gebeurde er iets. Misschien uit nieuwsgierigheid. Misschien omdat de oude beweging geen voldoening meer gaf. Misschien gewoon omdat het moment daar was.
Hij zette een poot buiten het vertrouwde pad.
En daarna nog één.
Langzaam begon hij de ruimte te verkennen. De geur van het water. Het gevoel van zand onder zijn poten. De schaduw van bomen. Iets in hem herinnerde zich wat het was om vrij te zijn. Om te ontdekken. Om te leven in plaats van te overleven.
Wat de ijsbeer deed, doen wij ook – als we durven. Als we bereid zijn om stap voor stap onze automatische patronen te bevragen. Als we onszelf toestaan te bewegen in het onbekende.
Vastzitten in je hok: herken jij deze patronen?
De kans is groot dat jij ook een ‘klein hok’ hebt. Een gebied waarin je je veilig voelt, maar waarin je tegelijk niet helemaal leeft.
Denk bijvoorbeeld aan:
Een baan waarin je geen energie meer vindt, maar die zekerheid biedt.
Een relatie waarin je je aanpast of op eieren loopt, maar waarin je weet wat je kunt verwachten.
Een overtuiging zoals: “Ik ben nu eenmaal zo” of “Dat is toch normaal?”
Een emotioneel patroon waarin je je terugtrekt, vecht, redt, rationaliseert of altijd bezig blijft.
Deze patronen zijn niet ‘fout’. Ze zijn ontstaan uit een noodzaak. Maar ze houden je nu misschien klein. Je hebt jezelf groter gemaakt dan je was, of juist kleiner. Je bent je gaan aanpassen aan omstandigheden die al lang niet meer bestaan.
Een gouden kooi als belemmering om oude patronen te doorbreken
5 stappen om hardnekkige patronen te doorbreken
Het doorbreken van patronen is geen sprint, maar een proces van bewustwording, beweging en vertrouwen. Hier zijn vijf belangrijke stappen:
1. Bewustwording
Patronen werken op de automatische piloot. De eerste stap is dus: pauzeren. Kijken. Jezelf betrappen. Stel jezelf vragen als:
Wat doe ik steeds opnieuw?
Probeer ik hiermee iets te vermijden of veilig te stellen?
Wat levert het me nog op? En wat kost het me?
2. Ruimte creëren
Je hoeft niet meteen te veranderen. Maar kijk of je ruimte kunt maken om te zien wat er gebeurt. Dat kan letterlijk zijn (tijd, rust), of innerlijk: mildheid, nieuwsgierigheid, reflectie.
Een goede vraag is: Wat zie ik als ik stop met automatisch reageren?
3. Kleine stappen zetten
Je hoeft niet meteen het hele hok uit. Begin met een poot buiten je patroon. Bijvoorbeeld:
Eén keer ‘nee’ zeggen.
Eén gesprek voeren zonder jezelf te censureren.
Eén moment niks doen, ook al roept alles in jou dat je moet doorgaan.
4. Geduld hebben
Je brein wil liever het bekende dan het nieuwe. Ook als het oude niet werkt. Dat betekent dat je tijd nodig hebt. Je mag terugvallen. Je mag twijfelen. Dat hoort erbij.
5. Vertrouwen opbouwen
Hoe vaker je een nieuwe keuze maakt, hoe vertrouwder het wordt. Je creëert letterlijk nieuwe verbindingen in je hersenen. Je leert jezelf iets anders aan. En het mooie is: vrijheid wordt ook een gewoonte, als je het oefent.
“Oude patronen voelen veilig, zelfs als ze ons beperken. Echte verandering vraagt moed, nieuwsgierigheid en het zetten van één stap.”
Jezelf bevrijden: ruimte durven nemen voor verandering
Je hoeft niet pas te bewegen als je zeker weet wat er komt. De ijsbeer wist ook niet wat hij zou aantreffen buiten zijn kleine pad. Hij zette gewoon een stap. En nog één.
Wat als jij jezelf toestaat om ook die beweging te maken – zelfs als je bang bent? Wat als je leert dat je meer aankunt dan je denkt?
Vrijheid begint niet met het openen van deuren, maar met het vertrouwen dat je jezelf kunt dragen – ook daarbuiten.
Wanneer zet jij de volgende stap?
We hebben allemaal een innerlijk hok waarin we onszelf herhalen. Soms uit angst. Soms uit gewoonte. Soms omdat we nog niet wisten dat er iets anders mogelijk was.
Maar nu weet je het. Je hebt dit gelezen. Je herkent misschien jezelf in de ijsbeer.
Dus nog één vraag:
Welke poot zet jij vandaag buiten jouw oude patroon?
Wil je samen kijken naar jouw patronen om deze te doorbreken?
Ben je benieuwd welke patronen jou vasthouden? Wil je in alle rust en veiligheid onderzoeken hoe jouw ‘hok’ eruitziet – en welke ruimte daarbuiten op je wacht?
Neem gerust contact op of deel hieronder wat je raakt in dit verhaal. Je bent welkom.
Meer lezen? Deze blogs zijn wellicht voor jou interessant:
Verbondenheid door loyaliteit is een diepe liefdesband die ons vormt in relaties en op de werkvloer. Het blog onderzoekt verticale en horizontale loyaliteit, hun kracht en valkuilen, en geeft inzicht in hoe je gezonde grenzen stelt voor balans en vrijheid.
In Transactionele Analyse verwijst een Spel naar onbewuste patronen met voorspelbare uitkomsten. Deze patronen, geworteld in je levensscript, kun je doorbreken door bewustwording, reflectie en nieuwe keuzes.
Ontsnap uit de loop en creëer vrijheid in je communicatie en relaties.
Met dit blog onderzoek ik de balans tussen kracht en kwetsbaarheid. Controle kan bescherming bieden, maar ook groei belemmeren. Door kwetsbaarheid te omarmen, ontstaat ruimte voor verandering.
Het verhaal van een cliënt illustreert hoe loslaten van controle voelt als een sprong in het diepe, maar uiteindelijk leidt tot innerlijke kracht en balans.
