Weet je welkom om jezelf te ontmoeten. Misschien heb jij ook ergens het idee dat dat bewust-zijn een puur verlichtend proces is. Maar dit proces kent ook de complexiteit van het familiegeweten. Het maakt je reis uitdagend en soms pijnlijk.
In onwetendheid wordt de onschuld bewaard. En dat is een veilig gevoel. Maar zodra je begint met het doorgronden van je eigen patronen en het familiegeweten, verlies je dat veilige gevoel al snel.
In dit schrijven verken ik de paradox van bewustwording. Over loskomen van oude overtuigingen en de loyaliteit aan je oorsprong. Hoe dit eerst verwarring en weerstand oproept, voordat het leidt tot ware persoonlijke groei.
Waarom is het soms pijnlijker om wakker te worden dan om te slapen? En hoe vind je de moed om die onschuld los te laten om uiteindelijk echt heel te worden?
Lees het blog en kijk wat er gebeurt als je de spiegel van je eigen geschiedenis durft aan te kijken. Met kennis van nu, gisteren naar een ander perspectief.
Bewust betekent – Aankijken, ervaren en integreren
Dit is een blog over onschuldig on-bewust, over je schuldig maken door bewust te worden en uiteindelijk bewust-zijn.
Waar jij je echter niet bewust van bent, heeft óók bestaansrecht. Want het is er. Zelfs als jij er geen weet van hebt.
Als je ergens niet van op de hoogte bent, kun je je handen in onschuld wassen. “Dat hoef ik allemaal niet te weten”. Het is een uitspraak waarmee je kunt vastklampen aan onschuld. Wat niet weet, wat niet deert?
Om het onbewuste te transformeren naar bewustzijn heb je iets van je onschuld los te laten. Zou dat je dan gelukkiger maken? In dit blog schrijf ik vanuit een persoonlijke invalshoek over die transformatie.
Hoe veranderende inzichten je oude overtuigingen doen kantelen
Ik ben mij ervan bewust. Dit betekent dat je er weet van heb. Het proces van bewust worden is doorgaans een van verwarring. Wat betekent dat er een poort naar een nieuwe realiteit wordt geopend.
Verwarring ontstaat als je huidige kijk op de wereld ter discussie wordt gesteld. Nu is het niet erg om een beeld bij te stellen. De ontwikkeling gaat op veel gebieden echt razendsnel.
De verwarring draagt er toe bij om vanuit een ander perspectief te kijken naar jouw waarheid. Klopt die nog?
Met de kennis van vandaag kun je gisteren afwijzen. Maar dat is geen doel op zich. Alles kent zijn eigen tijd.
Verwarring – De poort naar een nieuwe realiteit
Persoonlijke groei – Omgaan met verwarring als poort tot nieuwe realiteit
Er zijn legio voorbeelden waarin je wordt ‘uitgenodigd’ om je beeld bij te stellen. Je hebt ongetwijfeld je eigen voorbeelden voor het oprapen. Alleen al in het volwassen en/of ouder worden wordt je ermee geconfronteerd.
Zie het maar als groeien. Persoonlijk zijn ‘andere waarheden’ mijn grootste verwarring geweest. Helemaal als ze in conflict waren met transgenerationale patronen.
Want in deze patronen van opeenvolgende generaties zit alles opgesloten:
Hoe jij je leven hebt te leven.
Wat jouw plek is in het geheel en
Welke waarheden daar bij passen.
Allemaal bedoeld om je lidmaatschap in de groep veilig te stellen.
Waarom je vastloopt in oude patronen en conditionering
In mijn jeugd (jaren ’70) werd mijn mening over professionele hulpverlening door persoonlijke gebeurtenissen gevormd. Daarnaast bracht de komst van Zuid-Molukkers in ons dorp een andere cultuur dichtbij.
Sociale onrust, gevolgd door een schoolkaping in ’77 bracht angst en vormde mijn beeld over ‘anders’ en ‘dé ander’.
Maar ook de verwachting dat je altijd je best moet doen, hard werkt en dat afspraak, afspraak is. Of de vanzelfsprekendheid dat je altijd overal op tijd bent. En niet onbelangrijk: Resultaat is wat telt. De weg ernaar toe is minder belangrijk.
Als ik nu oude foto’s uit mijn jeugd voorbij zie komen weet ik gelijk tot welke groep iemand behoorde. Christelijk of openbaar. Bizar eigenlijk.
De invloed van het familiegeweten op je eigen keuzes
Bovenstaande geeft aan hoe mijn conditionering werd opgebouwd. Daar stond ik indertijd niet bij stil. De ‘waarheid’ was keurig afgebakend. Dat is duidelijk en geeft richting en houvast.
Het doet je beseffen waar je bijhoort.
En omdat je als mens een groepsdier bent, is dat best handig. Wat je doet, is er onbewust op gericht om bij de groep te blijven horen. En om je eigen groep hechter/sterker te maken, is het afwijzen van andere groepen ‘noodzakelijk’.
Zolang je maar trouw blijft aan dit groepsgeweten blijf je onschuldig. Het maakt dat mensen over grenzen kunnen gaan en dit toch oké vinden.
“Waarheid vanuit het familiegeweten roept weerstand op als verdediger van loyaliteit.”
Verwerkingsmoeilijkheden – Loyaliteit als oorzaak van weerstand
Trouw blijven aan je familiegeweten: Loyaliteit. Ook wel liefdesband genoemd. En dat laatste raakt een diepere laag. Onschuldig kunnen zijn in die liefdesband.
Met de kennis van nu ben ik mij ervan bewust hoe groot dat woord onschuldig is. En wat er allemaal ‘uitgevreten’ kan worden. En dat iemand zich daarbij tóch nog onschuldig kan voelen.
Je daarvan bewust worden is iets van je eigen onschuld verliezen. Je onschuld verliezen is verwarrend en leidt gemakkelijk tot weerstand.
Als de ‘waarheid’ vanuit het familiegeweten ter discussie wordt gesteld, is weerstand de verdediger.
Waarom goede intenties niet leiden tot verandering
Loyaal zijn maakt je in je handelen onschuldig. Dat je daarmee anderen veroordeelt, besefte ik niet. Loyaal zijn is handelen vanuit de beste intenties.
Als mijn intenties niet werden begrepen werd de machteloosheid geuit in boosheid. Ik ben daar vaak op vastgelopen.
Omdat ik aangeboden of opgelegde feedback niet aan kon nemen, bleef ik vastzitten in mijn loyaliteit. Nog beter je best doen, nog meer zónder de ander.
Met als gevolg:
Meer onbegrip.
Meer verwarring,
Bewust-zijn en het geweten van de familie
Loskomen van het familiegeweten: Hoe vind je je eigen stem?
Bewust worden van je eigen handelen gaat verder dan ‘weten hoe je het doet’. Bewust worden van eigen handelen betekent: keuzes maken.
“Om bewust te worden, moet je bereid zijn je onschuld te verliezen.”
Losmaken uit delen van loyaliteitsconflicten die je belemmeren voluit te leven. De weerstand overwinnen om je onschuld achter te laten om schuldig te kunnen worden.
Het besef dat onschuld en schuld niet gelijk staat aan goed en fout.
Collectief bewustzijn – De impact van maatschappelijke crises op onszelf
Bewust worden om je bewustzijn te vergroten is een individueel proces. Maar het is ook méér dan een individueel proces. Veel actuele (crisis) gebeurtenissen vergroten het bewustzijn van (groepen) mensen.
Er wordt op allerlei manieren ‘aan de deur geklopt’.
Een sterk geïndividualiseerde maatschappij, waarin iedereen zijn eigen boontjes wordt geacht te doppen, is niet langer houdbaar.
De polarisatie waarin de verwarring zo duidelijk zichtbaar is hiervan een gevolg. Het groepsgeweten staat onder druk. Met twee mogelijke manieren om daar mee om te gaan:
Opnieuw leren samenwerken en een nieuwe identiteit vormen of
Een nieuw groepsgeweten met behulp van een ‘sterke leider’ formuleren en onschuldig iedereen uitsluiten die de nieuwe groep bedreigt.
Zie je beide ook ontstaan?
En herken je de onschuld die beide groepen voelen.
En dat ‘goed’ of ‘fout’ een interpretatie is vanuit de plek die jij inneemt?
Het proces van bewustwording: Pijn, hoop en de weg naar heelheid
Het vergroten van mijn bewustzijn heeft mij van alles gebracht. Woorden die daarvan iets kunnen omschrijven zijn:
Het leest misschien niet als een hartelijke uitnodiging om jezelf telkens opnieuw te bevragen en te onderzoeken. En toch gun ik jou een dergelijk proces. Ook al is het er een van vallen en opstaan.
Voor mij eens grote thema’s als GGZ en Zuid-Molukkers hebben daardoor een gezonder perspectief gekregen. En telkens komen er nog nieuwe inzichten bij.
Je bent immers nooit te oud om te leren.
Schaduwwerk – Waarom verdrongen emoties terugkomen als ziekte
Iedereen heeft wel iets van ‘wat er niet mocht zijn’ naar de schaduw verbannen. Waardoor het vervolgens gedwongen uit beeld verdwijnt.
Je bent je er niet meer van bewust.
En kunt daardoor onschuldig blijven.
Als mensen hebben we echter een diepe ‘drive’ om heel te willen zijn. Compleet zijn, alles ingesloten. Met reden.
Want alles wat je van jezelf wordt buitensluit en afwijst*) komt eens naar de oppervlakte. Hoe zich dat laat zien is voor iedereen verschillend.
Waarbij ziekte een mogelijke manifestatie is om het buitengeslotene zichtbaar te laten worden. In de oosterse heelkunde meer vanzelfsprekend.
*) Een ander buitensluiten staat gelijk aan een deel van jezelf uitsluiten!
De weg naar integratie: Hoe je echt heel kunt worden
Bewustzijn van jezelf.
Ik gun het jou,
Ik gun het mijzelf en
iedereen om mij heen.
Omdat meer bewustzijn ontwikkelen ten aanzien van jezelf geeft je uiteindelijk de ruimte om werkelijk die plek in te nemen die al die tijd al voor jou is gereserveerd.
Elke stap daar naar toe, is een zinvolle stap. Hoe klein ze ook zijn. Want uiteindelijk wil ieder mens heel zijn.
Wil je een stap (je) zetten? Weet dan dat je dit niet alleen hoeft te doen. Als je wilt loop ik een stukje met je mee op jouw pad. Als steun, als vraagbaak, als reflecterende spiegel.
Weet je welkom om jezelf te komen ontmoeten.
Misschien is voor jou een gratis en vrijblijvende kennismaking precies de stap die groot genoeg is voor nu.
Het familiegeweten stuurt onzichtbare regels binnen families en dwingt loyaliteit af. Hoewel dit veiligheid biedt, kan het persoonlijke vrijheid beperken. Bewustwording van deze dynamiek helpt balans te vinden tussen trouw blijven aan jezelf en verbonden blijven met je familie, zodat je persoonlijke groei en verbinding kunt verenigen.
De spiegel van de schaduw laat jou zien welke delen je in Jezelf ontkent of wegdrukt. Door deze te herkennen, te omarmen en te integreren, groeit jouw zelfinzicht, compassie voor de ander, je relaties en de mogelijkheid om vrij te zijn.
Zo transformeert je schaduw tot een krachtige leermeester.
We praten graag over loyaliteit als een deugd. Het is het cement van relaties, families, vriendschappen. Loyaliteit geeft ons het gevoel erbij te horen, gewaardeerd te worden.
Maar wat als diezelfde loyaliteit je langzaam doet verstikken? Wat als het gevoel van verplichting zo diep geworteld is dat je jezelf erin verliest?
Ik ken dat gevoel. En als je dit leest, ken jij het waarschijnlijk ook.
Loyaliteit is een liefdesband, geen plicht. Pas als je dat beseft, ontstaat ruimte om eigen keuzes te maken.” Lees ook het blog “Loyaliteit heeft een grens”
Het begint onschuldig. Je doet iets extra’s voor een vriend, je past je aan voor een partner, je werkt over om je team te steunen.
In het begin voelt dit als liefde, als betrokkenheid.
Maar op een gegeven moment merk je dat die rol niet langer een keuze is, maar een verwachting. Langzaam verandert het in een gevangenis.
Het steeds zachter worden van je eigen stem
Loyaliteit begint vaak als een vrijwillige daad. Je zet de belangen van iemand anders voorop, niet omdat je moet, maar omdat je wilt. Maar na verloop van tijd ontstaat er een patroon dat je nauwelijks meer doorziet.
Elke keer dat je een eigen behoefte onderdrukt, wordt die stem een beetje stiller. Elke keer dat je kritiek accepteert zonder te verdedigen wat je nodig hebt, vervaagt de grens tussen jou en hen.
Wat begon als vrijwillige toewijding, groeit uit tot een onuitgesproken verplichting.
De verraderlijke kant is dat het niet gebeurt in één grote breuk, maar in duizenden kleine compromissen. Je merkt het pas echt wanneer je plotseling realiseert dat je niet meer weet wat jij eigenlijk wilt. Je bent zo gewend geraakt aan het vervullen van iemands verwachtingen dat je eigen verlangens vergeten zijn.
Oefening: Onderzoek de “Stille Stem”
Wil je weten of je in deze valkuil zit? Doe deze snelle check:
De dubbele wond – Zelfopoffering en kritiek
Er is iets fundamenteel pijnlijk aan de combinatie van emotionele opoffering en kritiek. Wanneer je veel geeft van jezelf, ontstaat er een onbewuste verwachting van erkenning.
Je hoopt dat iemand ziet wat je doet, maar vooral ook dat ze waardering tonen.
Wanneer die erkenning uitblijft en je krijgt in plaats daarvan kritiek, voelt dat als een dubbele wond. Enerzijds heb je je kwetsbaar opgesteld door je te geven.
Anderzijds wordt die kwetsbaarheid gebruikt om je te beoordelen. Het is alsof je je hart hebt aangeboden en in plaats van zorg krijg je een evaluatieformulier.
Ik weet nog hoe ik me voelde toen ik voor het eerst hoorde: “Je doet het niet goed genoeg.” Terwijl ik alles had gegeven. Het voelde alsof mijn inspanningen niet alleen onzichtbaar waren, maar ook onvoldoende.
Maar hier is de harde waarheid: kritiek hoort niet te voelen als een aanval op je waarde als mens. Als dat wel zo is, dan is de relatie uit balans.
De paradox van de uitweg – Trouw blijven of jezelf verraden
Wat dit alles zo lastig maakt, is dat er geen duidelijke uitweg lijkt te zijn. Elke keuze die je maakt, raakt aan overtuigingen die je juist met je loyaliteit hebt bevestigd. “Damned if you do, damned if you don’t”.
Als je blijft, voel je je een verraad aan jezelf. Als je weggaat, voel je je een verraad aan de ander.
Dit is de kernparadox van verstikkende loyaliteit: de waarden die je beschouwt als moreel goed, worden gebruikt om je gevangen te houden. Trouw wordt een ketting. Toewijding wordt een gevangenis.
Ik herinner me hoe ik me vastklampte aan de gedachte dat ik egoïstisch zou zijn als ik voor mezelf zou kiezen. “Wat als ik hen in de steek laat?”
Maar wat ik niet zag, was dat ik mezelf al in de steek had gelaten. Dat ik al lang niet meer de persoon was die ik wilde zijn, omdat ik me had laten opslokken door de behoeften van een ander.
De prijs van onzichtbaarheid – Emotionele uitputting
Wanneer je jezelf wegcijfert, word je onzichtbaar. Niet alleen voor anderen, maar uiteindelijk ook voor jezelf. Je wordt een functie in iemands leven in plaats van een volwaardig mens.
Deze onzichtbaarheid heeft een prijs: emotionele uitputting. Je verliest het vertrouwen in je eigen oordeel. Je begint te twijfelen aan je eigen waarneming: Is het echt zo erg? Of ben ik gewoon onredelijk? Moet ik niet gewoon meer geven?
Deze zelftwijfel is misschien wel het meest verwoestende effect van verstikkende loyaliteit. Want wanneer je niet meer weet wat je zelf wilt, kun je ook niet weten wat je mist.
Waarom is het zo moeilijk los te laten?
Deze loyaliteit komt niet zomaar uit de lucht vallen. Ze heeft als onbewust vertrekpunt het veiligstellen van je plek in de groep. Voor onze primitieve hersenen is uitsluiting gelijkgesteld aan de dood.
Omdat dit een existentiële behoefte is, is de weg uit de verstikking geen gemakkelijke.
“Je leert dat grenzen stellen niet betekent dat je niet meer om anderen geeft.”
Er komen momenten waarop je je schuldig voelt. Maar langzaam, stap voor stap, kun je leren dat trouw zijn aan jezelf niet egoïstisch is. Je leert dat grenzen stellen niet betekent dat je niet meer om anderen geeft.
Het betekent dat je mag bestaan, los van de verwachtingen die anderen van je hebben.
De andere vraag stellen: Wat heb Ik nodig?
Misschien is de oplossing niet om loyaliteit helemaal los te laten, maar om de vraag anders te stellen. In plaats van “Hoeveel kan ik nog geven?”, kun je vragen: “Wat heb ik nodig om gezond te blijven?” In plaats van “Hoe blijf ik trouw?”, kun je vragen: “Wat betekent trouw zijn aan mezelf?”
Echte loyaliteit zou niet moeten betekenen dat je jezelf opgeeft. Het zou moeten betekenen dat je aanwezig bent op een manier die duurzaam is. Dat je geeft vanuit overvloed in plaats van vanuit leegte.
Op weg naar balans: Loyaliteit zonder jezelf te verliezen
Het vinden van balans tussen loyaliteit en zelfbehoud is geen eenmalige keuze, maar een voortdurend proces. Het betekent dat je regelmatig checkt:
Voel ik me gezien?
Wordt mijn bijdrage erkend?
Ben ik nog steeds ikzelf in deze relatie?
Het betekent ook dat je leert om kritiek te ontvangen zonder je hele identiteit in twijfel te trekken. En dat je accepteert dat sommige relaties niet kunnen overleven wanneer je begint om voor jezelf te kiezen.
Dat is pijnlijk, maar het is ook bevrijdend.
Conclusie – Loyaliteit in gelijkwaardigheid, niet om te overleven
Loyaliteit is waardevol, maar niet wanneer het ten koste gaat van je eigen bestaan. De kunst ligt in het vinden van een manier om trouw te zijn zonder jezelf te verliezen. Om te geven zonder te verarmen. Om verbonden te zijn zonder gevangen te zitten.
Het is een moeilijke weg, maar het is de enige weg die leidt naar gezonde relaties. Want uiteindelijk kun je niet geven wat je niet hebt. En je kunt niet trouw zijn aan iemand anders als je niet eerst trouw bent aan jezelf.
Het stellen van grenzen is geen verraad. Het is zelfrespect.
“Het stellen van grenzen is geen verraad. Het is zelfrespect.”
Veelgestelde vragen (FAQ)
Wat als de ander boos wordt als ik mijn grenzen stel?
Boosheid is vaak een reactie op het verlies van controle. Als de relatie gebaseerd is op wederkerigheid, zal de ander zich aanpassen. Als de relatie alleen standhoudt door jouw opoffering, is het mogelijk dat deze relatie niet gezond is.
Hoe weet ik nu of ik wel de juiste keuze maak?
Luister naar je lichaam. Als je na het stellen van een grens een gevoel van opluchting voelt (ook al is er spanning), is het de juiste richting. Als je alleen angst en leegte voelt, is het misschien een teken dat je nog niet klaar bent, of dat de relatie fundamenteel ongezond is.
Is het mogelijk om loyaliteit te herstellen in een giftige relatie?
Soms niet. Soms is de enige gezonde keuze om de relatie te beëindigen. Gezonde relaties vereisen twee volwassenen die respectvol met elkaar omgaan.
Je bent niet alleen in deze zoektocht
Het besef dat loyaliteit je kan verdringen, is vaak het eerste stapje naar verandering. Maar het erkennen van de situatie is slechts het begin. De echte vraag is: wat wil jij nu doen met dit inzicht?
Misschien heb je behoefte aan ruimte om je verhaal te delen zonder oordeel. Misschien zoek je ondersteuning bij het stellen van die eerste grenzen. Of wil je gewoon eerst even proeven wat het voelt om met iemand te praten die dit begrijpt.
Wat ook jouw stap is, je hoeft het niet alleen te doen.
Gratis kennismaken – Een laagdrempelig telefonisch gesprek om te voelen of er klik is
Telefonisch consult – Gerichte ondersteuning voor een specifieke situatie 30, 45 of 60 minuten
Persoonlijke begeleiding – Diepgaande begeleiding op weg naar balans en zelfrespect
Elke relatie verdient wederkerigheid. En jij verdient het om trouw te kunnen zijn aan jezelf, zonder dat dit ten koste gaat van je welzijn.
Kies de stap die voor jou op dit moment voelt als het juiste. De deur staat open:
Loyaliteit lijkt een deugd, maar kent ook schaduwzijden. In dit blog onderzoek je hoe loyaliteit ontstaat binnen familiesystemen en werkomgevingen. Je ontdekt vier vervormingen van loyaliteit – overdreven, gespleten, negatieve en onzichtbare – en leert hoe je weer regie kunt nemen over jouw plek, keuzes en grenzen.
Er is een gesprek dat vaker niet dan wel wordt gevoerd. Het gesprek wat jou als man weer in balans brengt. Wat je weer met beidevoeten op de grond zet. In plaats van dat je krampachtig blijft balanceren op je rechterbeen.
In dit blog gaat het over jou als man. Jong, oud, of ergens daar tussenin. Ik richt mij rechtstreeks tot jou. Als middelbare man. En ik besef dat jij dit blog waarschijnlijk niet zelf het gevonden, maar dat het je is het je aangereikt. Dubbel fijn dat ik je hier tref!
Gewoon met beide voeten op de grond.
Stevig op de grond staan – Stevig geaard zijn
“Met mij? Oh, éh.. goed hoor. Ik ga gewoon door“.
Waarom mannen hun emoties verbergen en eenzaamheid voelen
Onlangs kwam een cliënt bij me. We hadden het over van alles en nog wat, tot hij stopte met praten en ik hem vroeg: “Hoe gáát het eigenlijk nu met jou?”
En hij antwoordde: “Met mij? Oh, eh, goed hoor. Gewoon doorgaan.” Die zin, zo vluchtig en onverschillig, is als een schild. Het voorkomt dat er wordt doorgevraagd. Onbewust (?) is de streep getrokken. Als diep verankerd verdedigingsmechanisme dat bijna automatisch werkt.
Met een paar woorden, een glimlachje, of een afwimpeling, pareer je oprechte interesse. Je bouwt een muur van onverschilligheid op, zodat niemand er doorheen kan kijken. Want – wees eerlijk – zou jij je nog uitgenodigd voelen om door te vragen als de ander zegt dat het “wel goed” is?
Dat ik in mijn praktijk dit beeld keer op keer terug zie is oké. Het zijn dan vaak mannen die sterk lijken. Ze hebben ogenschijnlijk de wereld aan hun voeten. En tegelijkertijd worstelen ze van binnen met een onuitsprekelijke eenzaamheid. Een eenzaamheid die niet voortkomt uit gebrek aan contact, maar uit gebrek aan echtheid.
Weet je wat het oké maakt? Het zijn mannen die de allergrootste eerste stap hebben gezet. Die iets willen aankijken, willen onderzoeken. Soms gedreven door lichamelijke klachten – soms op aandringen van een partner, soms uit zichzelf.
“Een eerste stap kun je nooit meer ongedaan maken. Hij is gezet.”
De kunst van het ontwijken: Hoe opgroeiende generaties emoties onderdrukken
Het is “heel normaal” om persoonlijke vragen te ontwijken. Misschien zou je zelfs kunnen zeggen dat dit ook van je wordt verwacht. Let er maar eens op hoe ongemakkelijk de ander wordt als jij zegt: “Het gaat niet goed, en daar wil ik je graag over vertellen.”
Persoonlijke vragen komen namelijk heel dichtbij. Ze raken aan de kern van wie je bent, aan je angsten, je twijfels en je dromen. En voor veel mannen, vooral die van generaties die opgroeide met het dogma dat emoties een teken van zwakte waren, is die nabijheid onverdraaglijk.
Als je een man bent die de middelbare leeftijd nadert, heb je meestal niet veel voorbeelden gezien van hoe het ook kan. Je vader huilde niet. Je oom huilde niet. De helden in de films huilden niet.
Ze waren stoer, ze waren onkreukbaar, en ze losten problemen op zonder ooit hun kwetsbaarheid te tonen.
Dit heeft geleid tot een collectieve conditionering: een voorgeschreven beeld van wat een man tot man maakt. Een beeld waarin kracht gelijkstaat aan ongevoeligheid.
Maar weet je wat er (ook) gebeurt als je hieraan probeert te voldoen? Je verloochent een deel van je menszijn. En dat is pijnlijk. Menszijn is namelijk niet uitsluitend man of uitsluitend vrouw. De mens bestaat uit beide.
Jij, ik, we zijn complexe wezens met een spectrum aan emoties, energieën en behoeften.
Naar mijn mening is een vrouwelijke man of een mannelijke vrouw niet meer of minder dan een ander zwaartepunt van deze energie verdeling. Het is simpelweg de natuur van de mens. Maar door je vast te klampen aan een starre definitie van mannelijkheid, snijd je een groot deel van jezelf af.
De prijs van het masker: Waarom mannen hun tranen verbergen
Het is opmerkelijk hoe we als mannen geconditioneerd zijn geraakt om een masker te dragen. En juist omdat dit masker zo zwaar is, is de verbazing die wordt geuit als het plotseling loslaat, zo groot.
Ik tref in mijn praktijk regelmatig mannen van mijn leeftijd of iets jonger. Wat mij telkens weer opvalt, juist omdat het zo kwetsbaar is, is de verbazing als er tranen moeten worden weggepinkt bij iets wat ontroert.
Het kan een tv-fragment zijn, een enkel woord van een geliefde, of een herinnering die onverwachts opborrelt. In één keer wellen de tranen op. Het is een overstroming van onderdrukte emoties die eindelijk een uitweg vinden. En de reactie is vaak schrikbarend: “Oh, sorry”.
Alsof het een fout is, een technische storing in jouw systeem.
Je hebt geleerd om tranen weg te drukken, om je stem te laten zakken, om je mond te sluiten. Maar tegen welke prijs? Het kost je de mogelijkheid om echt gehoord en gezien te worden.
En die vermoeidheid die je voelt?
Dat is geen gebrek aan kracht. Het is een signaal. Je probeert tegen je eigen aard in te leven. Iedereen heeft van nature een drang om heel te zijn, om alles wat in hem zit te mogen voelen.
Tegen je eigen (onbewuste) verlangen ingaan, is tegen de stroom in roeien. En dat gaat een stuk zwaarder dan meedrijven met de stroom. Wanneer je probeert je kwetsbaarheid te onderdrukken, gebruik je een enorme hoeveelheid energie. Je bent continu bezig met het in stand houden van het masker.
Je raakt vermoeid, omdat je tegen jezelf vecht.
Delen is helen: Het proces naar heel worden en authenticiteit
Er is een oud gezegde: “Delen is helen.” Maar helen is geen momentopname; het is een proces. Een proces naar heel worden. En wat betekent “heel worden”? Het betekent dat alles wat er in jou is, kan worden ingesloten. Het mag er zijn.
De woede, het verdriet, de angst, maar ook de liefde, de tederheid en de kwetsbaarheid. Alles mag er zijn.
Als ik je vertel dat ‘heel worden’ een universeel verlangen van de mens is, dan is dat geen cliché. Het is een fundamentele drang. In de filosofie wordt dat de Physis genoemd: de natuurlijke stroom van leven die in ons allemaal stroomt.
Het is dezelfde kracht die zorgt dat een zaadje groeit tot een boom, dat een kind opgroeit tot een volwassene. Het is de stroom van authenticiteit.
“In mijn logo verbeeld de pijl naar boven het universele verlangen naar heelheid”
Tegen je eigen (onbewuste) verlangen ingaan, is tegen de stroom in roeien. En dat gaat een stuk zwaarder dan meedrijven met de stroom. En ja, het klopt dat tegen de stroom in roeien je, op een bepaalde manier, wel krachtig maakt. Het maakt je taai, weerbaar, misschien zelfs wel indrukwekkend voor de buitenwereld.
Maar het is een eenzame kracht. Mensen die kracht en zelfbewustzijn uitstralen door authentiek te zijn, die worden echter wel nagelopen en gevolgd. Waarom? Omdat ze veilig voelen. Omdat ze laten zien dat het mag om mens te zijn. Dat geeft een gevoel van “er toe doen”, “er mogen zijn”.
Balans tussen mannelijke en vrouwelijke energie: De sleutel voor een gezonde man
Laten we terugkeren naar de mens die uit vrouwelijke en uit mannelijke energie bestaat. Deze verdeling maakt verschil. Het is niet zo dat de ene energie beter is dan de andere. Het gaat om de balans.
De mannelijke energie is vaak gericht op actie, structuur, bescherming en grenzen stellen. De vrouwelijke energie is gericht op ontvangen, voelen, verbinden en stromen.
Een gezonde man heeft beide nodig. Hij moet in staat zijn om te handelen en te beschermen, maar ook om te voelen en te verbinden. Als je je kwetsbare kant laat zien, dan onthul je iets van jezelf dat ook gewoon bij jou hoort.
Je onthult juist datgene wat je mens maakt. Je onthult dat je niet alleen een machine bent die problemen oplost, maar een levend wezen dat voelt, dat pijn kan hebben en dat liefde nodig heeft.
De vraag is niet of je deze kant moet tonen, maar hoe je dat kunt doen in een wereld die het soms moeilijk vindt om kwetsbaarheid te accepteren. Hoe kun je leren om je tranen niet als een zwakte te zien, maar als een teken van leven?
Hoe kun je leren om oprechte interesse toe te laten, in plaats van die af te weren met een “oh, éh, goed hoor”?
Een nieuwe definitie van mannelijkheid: Kracht tonen door kwetsbaarheid
De tijd lijkt rijp voor een nieuwe definitie van mannelijkheid. Een definitie die ruimte maakt voor de volledige mens. Waarin het oké is om te huilen, om twijfel te hebben, om hulp te vragen. Een definitie waarin kracht niet gelijkstaat aan ongevoeligheid, maar aan de moed om je kwetsbaarheid te tonen.
Voor de mannen die dit lezen of beluisteren: In kleine stappen is alles mogelijk. En je mag beseffen dat de grootste criticus in jezelf zit. Je zult merken hoe gemakkelijk jouw verandering wordt geaccepteerd als jij beide zijden van jezelf accepteert.
“Er zijn meer volwassenen bang in het licht dan kinderen in het donker.” (Kees van Kooten)
Het is nooit te laat om te helen. Zeker is nooit te laat om te stoppen met tegen de stroom in te roeien. Het is nooit te laat om te leren dat delen helen is. Begin klein. Laat iemand zien dat je het moeilijk hebt. Huil als je dat wilt. Luister naar de stroom van je eigen gevoelens. En merk op wat er gebeurt. Merk op dat je niet minder man wordt, maar juist meer mens.
Hulpbronnen in actie
En voor de vrouwen, de partners, de vrienden: maak ruimte. Vraag niet alleen naar het succes, maar ook naar de twijfel. Luister niet alleen naar de feiten, maar ook naar de emotie. Creëer een omgeving waarin het veilig is om kwetsbaar te zijn. Want alleen dan kunnen we samen, man en vrouw, heel worden.
Deze blog gaat over de man, maar is niet voorbehouden aan de man. Dezelfde conditionering kan ook bij vrouwen een rol spelen!
Tot slot
Je bent hier niet voor niets. Als je tot hier bent gelezen, is je eerste stap al gezet. DeMAN-sessie is die volgende, eenmalige stap.
Geen verplicht traject, maar een veilige ruimte om te verkennen: ‘Waar en hoe sta ik als man in deze wereld?’
Groeien jullie uit elkaar? Vaak zit de oorzaak in onbewuste loyaliteit aan het verleden. Terwijl één partner het veilige karrenspoor verlaat voor groei, blijft de ander hangen in het bekende. Ontdek hoe je de slachtofferrol loslaat en samen weer verbinding maakt op een nieuw pad van vrijheid en liefde.
Waarom zoek je bevestiging van je bestaan in het bezitten van anderen?
Deze blog is een overdenking van de vraag: Sta ik mijzelf wel toe dat ik besta?Ik gebruik hiervoor de woorden bezit en bezeten om deze existentiële kwestie met diepgang te onderzoeken.
Woorden hebben een eigen trilling; ze laten ons resoneren op een niveau dat dieper ligt dan de betekenis zelf. Een woord roept iets op, soms vaag als een doorzichtige sluier, soms haarscherp als een mes. Woorden kunnen emoties losmaken en we kunnen ons ermee verbinden, zelfs vereenzelvigen. Probeer het eens: zeg hardop ‘bezit’. Voel je die stevigheid, die zekerheid van een greep? En zeg dan ‘bezeten’. Voel je daar de onrust, de kriebel van iets dat niet meer volledig van jou is?
Bezitten betekent hebben. Het is iets wat je tot je eigendom rekent, wat impliceert dat je er invloed op kunt uitoefenen en een verantwoordelijkheid op je neemt. Als je iets hebt bezeten en het moet loslaten, kun je verdrietig zijn, maar ook opgelucht mijmeren over wat je hebt gehad. Het is een relatie van buiten naar binnen.
Maar bezit kan leiden tot bezetenheid. Dat is een andere, meer filosofische ingang. Waar bezit een staat van hebben is, is bezetenheid een staat van zijn. In dat geval ben je niet langer de eigenaar; je bent het toneel geworden waarop een ander zijn stuk speelt. Er is iets dat jou heeft ingenomen. Je grenzen vervagen. Je denkt dat je handelt uit liefde of zorg, maar in werkelijkheid reageer je op een drijfveer die niet van jou is. Je bent niet meer de regisseur van je eigen leven, maar een speler die zijn eigen tekst vergeet.
De angst die in de schaduw blijft
En hier schuilt de angst, die vaak in de schaduw moet blijven omdat we er liever niet naar kijken. Deze angst is de drijfveer achter de bezetenheid. Het is de existentiële vrees: ‘Besta ik wel echt als ik niet nodig ben?’ Of nog erger: ‘Besta ik alleen als ik iets bezit dat mijn waarde bevestigt?’
Om deze angst te dempen, wordt het kind onbewust ingezet als een tool. Het kind wordt het instrument waarmee de ouder zijn eigen bestaansrecht probeert te creëren. Het kind moet slagen, moet gelukkig zijn, moet de dromen waarmaken die de ouder zelf niet durfde te leven. Het kind is niet langer een autonoom wezen, maar een middel om de leegte van de ouder te vullen.
“Angst maakt van liefde een gevangenis waar niemand vrij kan zijn”
De metafoor van de tuinier en het plantje
Stel je dit voor als een tuinier en een plantje.
Een gezonde ouder is als een tuinier die het plantje water geeft en beschermt, maar wacht om te zien wat het plantje zelf wil worden. Hij volgt de natuurlijke lijnen van het zaadje. Maar wanneer de tuinier bang is dat hij zelf niet bestaat als hij geen perfecte tuin heeft, grijpt hij in. Hij snoeit takken weg die niet in zijn plan passen en kleurt de bloemen om ze mooier te maken.
In dat moment is het plantje niet meer een levend wezen. Het is een decorstuk geworden, een tool om de tuinier zijn eigen bestaansrecht te bevestigen. Als het plantje bloeit, voelt de tuinier zich geliefd. Als het afwijkt, voelt hij zich een mislukking.
Het kind leert dan dat het alleen veilig is als het voldoet aan de verwachtingen van de ander. De vrijheid om een wilde bloem te zijn, wordt ingewisseld voor de veiligheid van een gesnoeide heg. En dat is het verlies dat we zo vaak niet zien, omdat het vermomd is als liefde.
Het existentiële verlies van vrijheid
Dit kost het kind zijn vrijheid. Het verlies is existentieel: het verlies van het recht om simpelweg te zijn, zonder prestatie. Het kind voelt dat het zijn eigen bestaan moet ‘verdienen’ door te voldoen aan de verwachtingen van de ander. De ruimte voor eigen ontdekking wordt ingeperkt tot een smalle corridor van ‘goed gedrag’.
De vrijheid om fouten te maken, om af te wijken, om simpelweg anders te zijn dan de ouder wenst, wordt ingewisseld voor de veiligheid van een voorspelbaar plaatje.
Misschien herken je dit niet alleen bij jezelf als ouder, maar ook in je eigen jeugd. Heb jij als kind ook geleerd dat je ‘goed’ moest zijn om liefde te verdienen? Dat je fouten niet mocht maken, omdat ze de ander onrustig maakten? Dat is de prijs van die voorspelbare veiligheid.
De uitweg: Van schuld naar bewustzijn
Het besef dat je onbewust je kind hebt gebruikt om je eigen bestaan te bevestigen, kan een zware last zijn. Het roept vragen op: ‘Heb ik mijn kind al te veel gekwetst?’ of ‘Ben ik wel goed genoeg?’ Maar hier is de belangrijkste les: Schuld is geen vonnis, het is een kompas.
Het feit dat je dit nu ziet, betekent dat de bezetenheid al begint te lossen. De angst die je dreef, verandert nu in aandacht. Je hoeft niet morgen al de perfecte ouder te zijn die nooit meer fouten maakt. De uitweg begint niet met het herstellen van alles wat ‘fout’ ging, maar met één klein moment van bewustzijn.
Drie stappen om de greep los te laten
Stop met de auto-pilot. Als je merkt dat je boos wordt omdat je kind niet doet wat jij wilt, pauzeer dan. Vraag jezelf af: ‘Is dit boosheid over het kind, of is dit mijn eigen angst dat ik niet goed genoeg ben?’
Erken je eigen leegte. In plaats van het kind te vragen die leegte te vullen, durf dan zelf die leegte te voelen. Zoek steun bij een partner, een vriend, of een professional. Laat het kind weer een kind zijn, en neem je eigen verantwoordelijkheid voor je eigen bestaansrecht.
Geef ruimte voor het ‘mislukken’. Als je kind een fout maakt, en jij merkt dat je paniek voelt, zeg dan tegen jezelf: ‘Dit is niet mijn falen. Dit is hun leerproces.’
Elke keer als je kiest voor de eigen angst van het kind boven je eigen behoefte aan controle, bouw je een brug terug naar de vrijheid. Het is een proces van loslaten, niet van perfectie. En in dat loslaten ontdek je dat je bestaansrecht niet afhankelijk is van wat je kind doet, maar dat het er al is, puur omdat jij bent wie je bent.
Conclusie: Terug naar de trilling
We begonnen met de vraag of we onszelf toestaan te bestaan, en met de trilling van de woorden bezit en bezeten. We zagen hoe de angst om niet te bestaan ons kan leiden tot een staat van bezetenheid, waarin we de ander – en vooral het kind – reduceren tot een tool voor onze eigen overleving. We zagen het verlies van vrijheid, het snoeien van de wilde bloem tot een voorspelbare heg.
Maar de weg terug is er. Het begint met het herkennen van die trilling in jezelf. Het begint met het durven voelen van je eigen leegte, zonder die te vullen met de prestaties van een ander. Het is de moed om te stoppen met het regisseren van iemands leven, en te vertrouwen op de levenskracht die in elk mens al aanwezig is.
Wanneer je stopt met het bezitten van de ander, herwin je niet alleen hun vrijheid, maar ook de jouwe. Je hoeft niet meer te bewijzen dat je bestaat. Je bent er. En dat is genoeg.
“Ware liefde laat los, want alleen vrijheid maakt een mens echt”
De tuinier die stopt met snoeien, ziet misschien eerst chaos. Maar als hij wacht, ziet hij dat het plantje, nu het zijn eigen weg mag gaan, sterker en mooier bloeit dan hij ooit had durven dromen. Dat is de vrijheid die wacht.
Klaar om de greep los te laten?
De volgende keer dat je merkt dat je controle wilt uitoefenen, stop dan even. Vraag jezelf af: “Wie ben ik als ik dit niet nodig heb?” En luister naar het antwoord. De vrijheid wacht daar, net buiten de greep van de angst.
Deel deze tekst als je herkent dat je ook op zoek bent naar die vrijheid, of laat een reactie achter over hoe jij omgaat met de balans tussen zorg en controle.
tie achter over hoe jij omgaat met de balans tussen zorg en controle
Wat als gevoeligheid niet iets is waar een kind overheen groeit, maar iets dat ons iets wil laten zien? In dit blog onderzoek ik hoe gevoelige kinderen spiegelen wat onuitgesproken blijft. Over overtuigingen, schaduw, labels en opvoeding. Een uitnodiging om anders te kijken, zachter te worden en gevoeligheid weer welkom te heten.
Heb je het gevoel dat je steeds verder uit elkaar groeit met je partner? Jij kijkt naar een nieuwe horizon, een pad vol kansen, terwijl je partner vast lijkt te zitten in het vertrouwde, maar beperkende karrenspoor.
Het voelt als eenzaamheid, misschien zelfs als verraad. De gedachte “Hij of zij verandert niet mee” wordt een constante echo in je hoofd.
Maar wat als de oplossing niet ligt bij het dwingen van je partner, maar bij het begrijpen van de onbewuste krachten die jullie beiden vasthouden?
In deze blog duik ik in de psychologie van relaties die uit elkaar groeien en ontdek je hoe je de slachtofferrol kunt loslaten om weer verbinding te maken.
De zware rugzak van het verleden
Stel je voor dat je een zware rugzak draagt. Deze bevat niet alleen je eigen ervaringen, maar ook de ongeschreven regels van je ouders, de verwachtingen van je omgeving en een diepe, onbewuste loyaliteit naar het verleden.
Veel mensen merken dit niet eens. De zwaarte is vertrouwd. Zolang je in dit ritme loopt, voel je je veilig. Je weet wat er van je verwacht wordt. Maar hier schuilt de valkuil: die rugzak bepaalt je tempo en richting.
Wanneer je weigert te kijken naar wat het leven je nu biedt en kiest voor “zoals het altijd is gegaan”, kies je voor stilstand.
In een wereld die constant beweegt, is stilstand geen rust; het is verval. Het is een geleidelijke verwijdering uit het leven zelf.
“Waag de stap uit het karrenspoor, want groei begint waar veiligheid eindigt.”
Het karrenspoor versus het verharde pad
Om te begrijpen waarom relaties uit elkaar groeien, helpt de metafoor van het pad:
Het Karrenspoor: Dit is een pad dat door eeuwenlang gebruik is uitgesleten. Het is diep, voorspelbaar en veilig. Je kunt er blindelings op lopen zonder na te denken. Dit is het pad van de gewoonte. Veel mensen leven hun hele leven hierin, er van uitgaand dat dit “het leven” is.
Het Verharde Pad: Dit pad is nieuw, glad en buigt af van het karrenspoor. Het leidt naar plekken die je nog nooit hebt gezien. Hier is ruimte om te rennen en te ontdekken. Maar het vereist moed: je moet het veilige karrenspoor verlaten en de onzekerheid van het onbekende omarmen.
Wat gebeurt er in een relatie? Als de één begint te lopen op het verharde pad en de ander vasthoudt aan het karrenspoor, ontstaat er een kloof.
De groeiende partner buigt langzaam af. De partner in het karrenspoor voelt zich achtergelaten en schiet in de slachtofferrol: “Waarom verander jij? Waarom laat je me in de steek?”
Maar is de partner die verandert echt de boosdoener? Of is het zo dat de partner die achterblijft weigert te zien dat het karrenspoor een gevangenis is geworden?
De valkuil van de slachtofferrol en onbewuste loyaliteit
Waarom klampen mensen zich vast aan het bekende, zelfs als het destructief is? Vaak speelt onbewuste loyaliteit een grote rol.
Diep van binnen zit een kracht die je bindt aan je familie, je verleden en de normen die je als kind hebt geleerd.
Misschien hebben je ouders altijd in hetzelfde karrenspoor gelopen. Als kind heb je misschien een onbewuste belofte gedaan: “Ik zal niet beter zijn dan jullie. Ik zal niet weglopen.”
Wanneer je nu probeert te groeien, voelt dit als verraad. “Als ik verander, verraad ik mijn verleden.” Dit innerlijke conflict tussen je verlangen naar groei en je plicht om te blijven zoals je bent, leidt vaak tot besluiteloosheid. Je kiest voor de veiligheid van het bekende en schuift vervolgens de schuld naar de ander.
De harde waarheid: Je bent niet het slachtoffer van de veranderingen van je partner. Je bent het slachtoffer van je eigen weigering om die verandering te omarmen.
Verandering is geen vernietiging
De gedachte dat veranderen betekent dat het oude weg moet is fout die nogal eens wordt gemaakt. Dat je je verleden moet verwerpen. Dat is niet waar.
Verandering betekent dat er nieuwe richtingen bij mogen komen.
Stel je een huis voor waarin je jaren hebt gewoond. Je wilt uitbreiden met een nieuwe vleugel. Betekent dit dat je het oude huis moet slopen? Welnee!
Je bouwt een nieuwe deur, een nieuw raam. Je mag nog steeds in het oude deel wonen en herinneringen koesteren, maar je hebt nu ook de keuze om in de nieuwe ruimte te leven.
Verandering is het toevoegen van mogelijkheden. Het is het openen van nieuwe deuren. Als je de keuze hebt, ben je niet langer gevangen in het karrenspoor en niet langer slachtoffer. Je bent de schepper van je eigen leven.
3 Stappen om uit het karrenspoor te stappen
Hoe ga je van inzicht naar actie? Begin klein, net als iemand die voorzichtig met de teen het water in stapt.
Erken je loyaliteit: Kijk naar die onbewuste trekkracht. Zeg tegen jezelf: “Ik zie dat ik bang ben om mijn verleden te verraden, maar ik mag wel groeien zonder mijn verleden te vergeten.”
Kies voor een nieuwe richting: Doe één klein ding anders. Een nieuwe route naar je werk, een nieuw gesprek met een vriend, of een nieuwe hobby.
Accepteer dat het oude er nog is: Je hoeft je verleden niet te verwerpen. Koester het, maar gebruik het niet als gevangenis.
“Relaties groeien niet uit elkaar als beide partners kiezen voor hetzelfde pad.”
Wat nu? De uitnodiging tot leven
Verandering is geen bedreiging, maar een uitnodiging. Een uitnodiging om te leven in plaats van alleen te overleven. Als je wacht tot je partner terugkomt in het karrenspoor, blijf je staan.
Maar als jij zelf het verharde pad betreedt, heb je de mogelijkheid jezelf weer te vinden.
Misschien ontmoet je op dat pad je partner weer, niet in hetzelfde karrenspoor, maar op een pad dat jullie samen hebben gekozen: een pad van groei, vrijheid en liefde.
De keuze is aan jou.
Durf je die stap te zetten?
Heb jij het gevoel dat je relatie uit elkaar groeit? Wil je onderzoeken wat mogelijk is!
Er zijn een aantal mogelijkheden voor snel contact:
Waarom is intimiteit soms zo moeilijk? Hoe kan het dat je verlangt naar verbinding en je jezelf telkens weer terugtrekt als het te dichtbij komt. Heeft uitsluiting ook een relatie met intimiteit? Kun je bang voor intimiteit zijn? Het zijn nogal vragen. In dit uitgebreide blog probeer antwoord te geven door karakterstructuren te verbinden met intimiteit.
Een verborgen contract is een onuitgesproken verwachting die je (onbewust) meeneemt in relaties. Je hoopt dat de ander aanvoelt wat je nodig hebt, zonder het uit te spreken. In dit blog ontdek je hoe dat werkt, waar het vandaan komt en hoe je die muur kunt doorbreken.
