De wil om verder te kijken dan je angsten en je open te stellen voor nieuwe mogelijkheden komt voort uit een diep innerlijk verlangen. Dit verlangen is geen rationele wens, maar een kracht die van binnenuit komt en wacht om “wakker gekust” te worden. Toch staat het ego vaak op de rem, beschermend en controlerend. De spanning tussen deze twee krachten – de wil van het verlangen en de wil van het ego – kan soms verwarrend zijn.
Ook ego heeft betekenis
Het ego, vaak negatief beladen, lijkt groot en dominant. Wanneer iemand zegt dat je een groot ego hebt, voelt dat zelden als een compliment. Het roept de vraag op of we niet beter zonder dat ego zouden kunnen. Toch is het niet zo eenvoudig. Het verlangen en het ego staan niet simpelweg tegenover elkaar; ze hebben beiden een rol. Het zwart-witdenken waarbij je kiest tussen de twee, kan prettig zijn voor wie behoefte heeft aan duidelijkheid en grenzen. Maar het leven kent vele tinten grijs, waar nuances en vage overgangen ons juist verder brengen.
Een spannende beweging
Verlangen roept beweging op, een gevoel van leven en verandering. Terwijl verlangen stroomt, zet het ego zich vaak schrap, als een vorm van verdediging. Deze spanning maakt de grenzen die het ego bewaakt duidelijker, en biedt een gevoel van veiligheid. Het ego probeert ons te beschermen tegen pijn en kwetsbaarheid, als een poortwachter voor het innerlijke verlangen.
Kwaliteit in Ego én Verlangen
In beide krachten schuilt een waardevolle kwaliteit. Het ego biedt de bescherming die soms nodig is, terwijl het verlangen ons uitnodigt om te bewegen en te ontdekken. De kunst is om deze twee in balans te brengen, te voelen wanneer je verlangen mag stromen en wanneer het ego een grens moet trekken. In begeleidingsprocessen komt dit thema vaak terug: het ontdekken van je eigen grenzen, en het leren wanneer je kunt openen voor verlangen terwijl je je tegelijkertijd veilig voelt.
Duidelijke grenzen kun je bewaken
Verlangen. Spreek het woord uit en je voelt gelijk iets stromen. Een gevoel van beweging, van verandering. Met het woord ego ervaar je al snel een opbouw van spanning. In plaats van dat het stroomt zet het zich schrap. Als verdediging! En hoe duidelijker de grensafbakening, hoe gemakkelijker te bewaken.
Kind Onbevangen, speels Verwondering in ogen Vrij en vol enthousiasme Onbevangen
Inleiding
IIk word nog steeds geraakt door onbevangenheid. Stel je een pasgeboren kalf voor dat nieuwsgierig naar het hek loopt, of mijn hond Bart, die volledig in het nu leeft, zonder zorgen over morgen of spijt over gisteren. Voor mij is dat een pure staat van zijn: het moment waarop je je heerlijk vrij voelt.
Ook ik heb ooit die onbevangenheid en nieuwsgierigheid gekend. Later, als kind, leerde ik me aan te passen. Ik ontdekte dat sommige emoties en gedragingen niet veilig waren en dat ik delen van mezelf moest onderdrukken om geaccepteerd te worden.
Het kind in mij paste zich aan, maar af en toe kan ik nog steeds een euforisch gevoel ervaren. Dan glijdt de onbevangenheid weer onder het masker vandaan.
Waarom beïnvloedt dit innerlijke kind ons nu, als volwassenen? Waarom voelen we ons soms klein, afhankelijk of juist rebels? In dit blog neem ik je mee in de werking van het innerlijke kind en laat ik zien hoe je weer meer in het nu kunt leven.
Onbevangen in het nú – en waarom dat zo moeilijk is
In de natuur lijkt onbevangenheid vanzelfsprekend. Jonge dieren krijgen de ruimte om te verkennen. Een jonge hond ruikt anders, waardoor volwassen honden hem beter accepteren. Het lijkt alsof de natuur een beschermde leerperiode inbouwt.
Verwachtingen spelen een rol
Bij mensen bestaat een vergelijkbare fase. Baby’s en jonge kinderen mogen zich verwonderen, fouten maken en spelen. Deze periode is echter kort. Al snel wordt het kind zich bewust van de verwachtingen van de omgeving.
Al vroeg leer je wat wel en wat niet gewaardeerd wordt, en vorm je je naar die verwachtingen.
Aanpassen heeft een prijs
Het noodzakelijk aanpassen kost veel. Door ons aan te passen, verlaten we onze oorspronkelijke staat van zijn. We nemen onbewust bagage mee: angsten, conditioneringen en overtuigingen. Deze blijven ons gedrag beïnvloeden, vaak zonder dat we het doorhebben.
Elke dag ontdek ik opnieuw hoe deze bagage in mij werkt.
“Jouw innerlijke kind bepaalt meer dan je denkt – ontdek hoe.”
Het Kind in je volwassen leven
Als kind leerde ik mij aan te passen aan mijn omgeving, gedreven door een diepgeworteld besef dat acceptatie essentieel was voor mijn gevoel van veiligheid. In mijn vroege jaren bouwde ik onbewust een soort blauwdruk voor mijn leven – een script dat beschrijft hoe ik moet zijn om liefde, goedkeuring en veiligheid te krijgen.
Iedereen heeft zo’n uniek script.
Dit script blijft meedraaien en beïnvloedt ons gedrag, vaak zonder dat we het beseffen.
De drie ego‑toestanden (Transactionele Analyse)
In de Transactionele Analyse (TA) – een psychologisch model ontwikkeld door Eric Berne – wordt het ego onderverdeeld in drie toestanden:
Ouder (Voedende Ouder en Kritische Ouder)
Volwassene
Kind (Vrije Kind en Aangepaste Kind)
Iedereen beweegt dagelijks tussen deze toestanden. Als je merkt dat je steeds op dezelfde manier reageert – bijvoorbeeld vanuit angst, terughoudendheid of opstandigheid – is dat een signaal dat je innerlijke kind nog steeds actief is.
Het Vrije Kind – Spontaniteit en angst voor afwijzing
Het Vrije Kind herinnert zich de eerste alinea’s van dit blog: spontaan, authentiek, nieuwsgierig, met een open blik naar de wereld. Het brengt creativiteit en plezier, maar heeft ook een keerzijde.
Positief Vrije Kind
Speels
Creatief
Expressief
Negatief Vrije Kind
Egocentrisch
Roekeloos
Onrijp
Wanneer je vanuit deze egotoestand handelt, kan dat reacties oproepen bij anderen die vanuit hun Ouder‑toestand reageren (kritiek, veroordeling, ongevraagd advies).
Voorbeelden uit de praktijk
Je hebt een spontaan idee, maar trek je terug omdat je bang bent dat het niet goed genoeg is.
Je voelt enthousiasme, maar iemand reageert kritisch; daardoor dim je jezelf meteen.
Je maakt een speelse opmerking, maar wordt niet serieus genomen.
Deze reacties zijn vaak geworteld in ervaringen uit de kindertijd, waarin bepaalde uitingen als onveilig werden ervaren. Het is belangrijk om ze te herkennen en los te laten.
Het Aangepaste Kind – Gehoorzaam of rebels?
Naast het Vrije Kind ontwikkel je een Aangepaste Kind‑toestand. Ook hier bestaan positieve en negatieve kanten.
Positief Aangepast Kind
Gehoorzaam
Samenwerkend
Invoelend
Uit deze houding houd je rekening met zowel je eigen behoeften als het algemeen belang. Je kiest er bijvoorbeeld bewust voor om iets voor de groep te doen, zelfs als dat ten koste gaat van een eigen voorkeur.
Negatief Aangepast Kind
Onderdanig
Klagend
Overaangepast
Rebels
Blijf je in deze toestand hangen, dan kun je terechtkomen in de dramadriehoek (een model van Stephen Karpman). Daar wissel je de rollen van Slachtoffer, Redder en Aanklager af.
Herken je jezelf hierin?
Als dat zo is, is het tijd om bewust over te stappen naar de Volwassen‑toestand. In die staat kun je zonder automatische reacties kiezen en handelen.
“Vrijheid zit in bewustwording: herken je automatische reacties en ontdek hoe je écht vanuit jezelf kunt leven, zonder oude beperkingen.”
Zelfreflectie – de pijn en de groeikans
Wanneer je merkt dat je vanuit een negatieve Aangepaste Kind‑toestand reageert, zie dit dan als een kans. Het is een uitnodiging om stil te staan bij wat je werkelijk nodig hebt.
Durf je te vragen om wat jij nodig hebt?
Erken jij je eigen behoeften, of ga je ervan uit dat anderen die wel zien?
Soms is klagen of rebels gedrag een signaal dat je ergens vastloopt. Het is niet nodig om dit meteen af te keuren; onderzoek in plaats daarvan de onderliggende oorzaak.
Het confronteren van je schaduw
Het proces kan pijnlijk zijn. Je schaduwkant ontmoeten vraagt moed, maar juist daar ligt de sleutel tot verandering.
Schaamte en acceptatie
Ik ben inmiddels de zestig gepasseerd en ervaar nog steeds alle ego‑toestanden. Bewustzijn betekent niet dat ik alles onder controle heb. Soms kijk ik terug met schaamte: “Had ik maar …”. Maar ik weet ook dat het zo niet werkt. Het leven is een aaneenschakeling van lessen.
Bewustwording is daarom geen eindpunt, maar een voortdurende beweging. Het helpt me milder te zijn – voor mezelf en voor anderen.Het helpt me om milder te zijn. Voor mezelf. Voor anderen.
“Bewustwording opent de deur naar authentiek leven en echte vrijheid.”
Ontmoeting met Jezelf– op jouw tempo
Er zit altijd een laag onder wat we bewust kunnen zien. De eerste duizend dagen na conceptie leggen al een stempel op je ontwikkeling. Onze aanpassing aan de wereld krijgt daardoor een diepe betekenis.
Goed nieuws!
Die betekenis kun je herzien. “Zo ben ik nu eenmaal” klinkt misschien plausibel, maar het is een gedachte die je vasthoudt en je groei beperkt. In werkelijkheid heb je altijd de keuze om dieper te gaan.
Wil jij jouw innerlijke kind beter begrijpen en loskomen van oude patronen? Plan een gratis kennismakingsgesprek en zet de eerste stap naar verandering.
Een levensscript is een diepgeworteld patroon van overtuigingen en gedragingen, gevormd in je jeugd. Het stuurt je reacties en kan onbewust herhaling van negatieve ervaringen veroorzaken. Bewustwording helpt om deze patronen te doorbreken. In dit blog verken ik hoe scripts ontstaan, zich herhalen en hoe je er zelf invloed op kunt krijgen.
In Transactionele Analyse verwijst een Spel naar onbewuste patronen met voorspelbare uitkomsten. Deze patronen, geworteld in je levensscript, kun je doorbreken door bewustwording, reflectie en nieuwe keuzes.
Ontsnap uit de loop en creëer vrijheid in je communicatie en relaties.
Denk niet wit, denk niet zwart
denk niet zwart-wit
maar in de kleur van je hart
Kleur. Het is 45 jaar geleden en toch komt die gebeurtenis vanuit het onbewuste telkens weer naar de bovenlaag. Een gebeurtenis die voor mij alles te maken had en (nog steeds) heeft met kleur. En de verwarring die kan ontstaan in kleur.
Denk niet wit, denk niet zwart, maar in de kleur van je hart zong Frank Boeijen 40jr. geleden nav de dood van Kerwin Duinmeijer in 1983. In dit blog een bespiegeling over kleur. Over zwart en wit, kleuren die beide niet als kleur worden gezien. Zwart en wit, uiteinden van een spectrum. Het één weerkaatst en geeft terug, de ander absorbeert en laat het ‘verdwijnen’. En er is meer!
De stroom van het leven
Een zwartkijker is iemand met een sombere blik. Iemand die het leven zwaar neemt. Meegaan in de stroom van het leven en je daaraan overgeven (b)lijkt onbereikbaar. Wit is een ‘kleur’ aan het andere uiterste van het spectrum. Op zoek naar de tegenhanger van zwartkijker trof ik op het WWW deze zin in het Nederlands Dagblad: De Witkijker leest en denkt in deze donkere maanden na over het nieuws en signaleert verhalen die hoopvolle ontwikkelingen laten zien, als tegenwicht voor de dagelijkse stroom onheil. Hoop en positiviteit als tegenhanger van de sombere (negatieve?) kijk op het leven.
Wij en zij – de tegenstelling
In eerdere blog-artikelen heb ik geschreven hoe wij mensen groepsdieren zijn en dat het (evolutionair) belangrijk is om deel uit te maken van een groep. Er zijn boeken vol geschreven over dit onderwerp. Ik zelf laat mij hierin graag inspireren door de boeken van Piet Weisfelt. Je kleur bekennen is jezelf in de groep plaatsen die deze kleur onderschrijft. Dat geeft stevigheid, houvast, controle, rugdekking. Je weet je gezien en om de identiteit van de groep te waarborgen is het gemakkelijk om je af te zetten tegen groepen ‘met een andere kleur’.
Conformeer of vertrek
De verzuiling die we hebben gekend in Nederland is een goed voorbeeld van samenklonteren en afwijzen. Er was geen ruimte voor de kleuren die bestaan tussen zwart en wit. De sociale groepscontrole was daarvoor te groot. Er zit veel veiligheid opgesloten in deze samenklontering. JIJ hoort erbij! De voorwaardelijkheid zit er dan in dat jij je wel hebt te conformeren aan de groep. Anders lig je eruit. Hoor je er niet meer bij. De grens opzoeken was daardoor een risicovol pad. De meeste groepsleden kozen angstvallig voor het zich conformeren aan de groep. Zonder zich er slecht bij te voelen.
Wat moet JIJ wel niet van mij denken
Losbreken uit de voorwaardelijkheid van de verzuiling was als een bal die te lang onder water was gehouden. De opgebouwde druk zorgde ervoor dat het verlaten van groepsidentiteit doorschoot naar individualisme. Een nieuwe heilige graal. Ergens van losrukken is een proces van spanning opbouwen en ontladen. Als twee mensen zich achterover hangend aan elkaar vasthouden en elkaar vervolgens plotseling loslaten dan zijn twee mensen hun stevigheid kwijt en kun je eigenlijk alleen maar vallen. Het vastklampen aan een (vermeende) groep hoorde ik onlangs nog in de opmerking: “Als ik dát doe, wat moeten de mensen dan wel niet van mij denken?
In het grijs ben je op jezelf aangewezen
Het is goed of het is fout. Wat de uitkomst is, hangt af tot welke groep je behoort. Nu is dualiteit iets wat in heel ons leven speelt. De vraag is hoe jij je kunt verhouden tot beide polariteiten. Kun jij van het een naar de ander bewegen? Of zit je vast in het uiterste punt van een polariteit. Hieronder een paar voorbeelden van polariteiten:
Vertrouwen-Wantrouwen;
Schuld-Onschuld;
Strijd-Overgave
Man-Vrouw
Samen-Apart
Autonomie-Twijfel/Schaamte
Leven-Dood
Drama-Eigen Plek
Tussen Zwart en Wit zitten ongelooflijk veel nuances van grijs. En het is juist in dat grijs waarin je op jezelf bent aangewezen. Een plek van verwarring.
Een poort naar een nieuwe realiteit
De verzuiling is maar een voorbeeld. Het losmaken van de verzuiling, de ontkerkelijking die daar onlosmakelijk mee verbonden is. Het geeft verwarring. Heel veel verwarring. En dat is nodig. Want verwarring is de poort naar een nieuwe realiteit. Dat wij het als mensen moeilijk vinden hoe om te gaan met deze verwarring zien we in het ontstaan van allerlei nieuwe groepen. Er wordt een nieuw houvast gezocht. Waar hoor ik bij? En wie hoort daar vervolgens vooral niet bij? De identiteit wordt opnieuw ontleend aan de groep. Is er voor jou nog ruimte voor de vragen: “Wie ben ik in het geheel?”; “Wie ben ik ten opzichte van jou?”
Door de verwarring heen: Vertrouwen
Denk niet wit, denk niet zwart, denk niet zwart-wit. Denk in plaats daarvan in de kleur van je hart. Je kunt het beluisteren als een aanklacht. Maar ook als een aanmoediging!Een aanmoediging om door alle verwarring heen te blijven vertrouwen. En dat vertrouwen begint als altijd weer bij jezelf. Pas als jij jezelf kunt vertrouwen en lief te hebben ben je in staat een ander te vertrouwen en lief te hebben. Het leven leven is de energie laten stromen. Meegaan in de flow, aannemen wat voorbijkomt in het vertrouwen dat jij mee en op kunt gaan in de levensstroom.
De twijfel is lang gebleven
45 jaar geleden – Hemelvaartsdag. Als altijd op een donderdag. Een christelijke feestdag. Een vrije dag. Blijkbaar een prima dag om de dakspanten te plaatsen op de door mijn vader zelf gebouwde bungalow. Een dag met een moment van verwarring. Van twijfel. Ik was mij zo bewust van die verwarring dat ik die tot op de dag van vandaag dit nog kan oproepen. Kan dit wel? Mag dit wel? Op Hemelvaartsdag? Natuurlijk heb ik er geen vragen over gesteld. Maar de twijfel is lang gebleven. Kan iets een beetje goed of een beetje fout zijn? Er zijn veel van die verwarrende momenten in mijn leven geweest. Wegdrukken en conformeren is de eerste impuls, de gedachte toelaten dat ik er zélf iets van mag vinden krijgt steeds meer voet aan de grond.
Het huis staat er nog steeds, stevig gebouwd. Een huis met plezierige én verdrietige momenten. En ook dat is een polariteit waartoe ik mij heb te verhouden.
