Het verlangen op de derde plek: Waarom zelfontwikkeling begint met herkennen en erkennen

Het verlangen op de derde plek: Waarom zelfontwikkeling begint met herkennen en erkennen

Stappen in zelfontwikkeling

In mijn praktijk zie ik steeds vaker een patroon ontstaan dat ik graag wil benoemen. Het gaat over het raamwerk waarin mijn werk plaatsvindt, een raamwerk dat draait om twee kernwoorden: “De ontmoeting met Jezelf” als leidraad, en “Kom Jezelf Ontmoeten” als uitnodiging.

Veel mensen beginnen hun zoektocht met een vurig verlangen: ze willen veranderen, beter zijn, of ergens van weg. Maar vaak stuiten ze op een muur.

Ze proberen te manifesteren, nieuwe gewoontes aan te leren of hun omgeving te veranderen, zonder dat de onderliggende structuur van wie ze écht zijn, is aangepakt.

In de ontmoeting met Jezelf zijn er volgens mij drie essentiële stappen die genomen moeten worden voordat een ware transformatie kan plaatsvinden.

Als we deze stappen overslaan, blijft het verlangen vaak een vlucht in plaats van een kompas.

Stap 1: Herkennen – De spiegel van de ander

De eerste stap is herkennen. Dit is het moment waarop je begint te zien hoe jij in de wereld staat.

  • Welke bril heb je op?
  • Door welk venster kijk je?
  • Hoe word jij gezien door de ander?

En vooral: welke coping- of overlevingsstrategieën pas je toe om je aan te passen en overeind te blijven?

Hoe jij jezelf ervaart, is vaak gezien door een bril met wensglazen. We projecteren een beeld van onszelf dat aansluit bij de verwachtingen die we denken dat de ander heeft.

De ander wordt zo in grote mate ons meetpunt voor hoe we willen of moeten zijn.

Maar dit betekent dat je, of je wilt het nu of niet, ook je schaduw moet aankijken. De plek waar die delen van jezelf bevinden die je afwijst, die er volgens jou niet mogen zijn.

De ontkenning van deze schaduwkanten gaat vaak automatisch: niet willen horen, niet willen zien en niet over praten.

Verlangen op de 3e plek: De 3 stappen voor echte zelfontwikkeling
Gespiegeld worden kan je wereld ‘op de kop’ zetten

Licht op de schaduw: Het verhaal van de brief

Om dit proces te illustreren, wil ik een verhaal delen dat voor mij exemplarisch is.

“Ze stuurde mij een geschreven brief, heel ouderwets eigenlijk, maar een die niet digitaal te reproduceren was. In die brief werd mij een spiegel voorgehouden.

Achteraf begrijp ik waarom ik deze spiegel per brief kreeg en niet uitgesproken in mijn nabijheid. Mijn boosheid, teleurstelling en verdriet werden enorm geactiveerd door de geschreven woorden.

Ik kon niet anders dan de brief verscheuren en het contact verbreken.

Want zó zat het niet in elkaar.

Dat had ze helemaal verkeerd gezien!”

Die brief is altijd in mijn geheugen gebleven. Van de inhoud is alleen de essentie blijven hangen; de directe, concrete woorden waren ‘voorgoed’ uitgewist. Jaren later heb ik naarstig digitaal gezocht naar die brief. Die bestond niet meer. Met het groeien van mijn bewustzijn had ik de woorden graag opnieuw willen lezen.

Zou ik het dan anders hebben gelezen?

Nu besef ik hoe exemplarisch dit proces is rondom schaduwwerk. Ook ik had een beeld gecreëerd, een eigen waarheid, waar ik mee kon leven. Waarin mijn Zelf er mocht zijn.

Dan voelt het onthullen van je schaduwkanten als kritiek die vervolgens je wereldbeeld totaal op zijn kop zet.

Herkennen betekent dat je de ander nodig hebt. Iemand die het aandurft om je de spiegel voor te houden, zodat je mag herkennen wat er ook in jou leeft.

Stap 2: Erkennen – De eigen keuze

De tweede stap in het proces is erkennen. Waar je in de moeilijke fase van herkennen nog kunt negeren wat te pijnlijk is, in de fase van erkennen zul je dit toch aan moeten kijken.

Erkennen is het moment waarop je accepteert dat ook jij een verzameling bent van licht en donker, van pro en contra. Waar je herkenning nog voor de ander kunt verbergen, geldt dat in veel mindere mate voor de erkenning dat er ook ‘andere’ delen in je zijn.

Belangrijk om te weten: erkennen betekent nog niet dat je blij wordt van de afgewezen delen. Je kunt iets erkennen en er vervolgens niets mee doen. Dat is een keuze.

Je kunt erkennen dat iets bestaat, maar deze erkenning kun je tegelijkertijd ook weer diep verstoppen.

Erkennen of aanvaarden is eigenlijk het moment waarop jij jezelf, met alles wat er is, kunt nemen zoals het is. Het is omarmen in de wetenschap dat het je niet slechter maakt, maar completer.

Stap 3: Het Verlangen – Het echte pad

En dan ontstaat als vanzelf de derde stap: het verlangen.

Pas nu, na herkennen en erkennen, ontvouwt zich het echte verlangen. Het verlangen om helemaal oké te zijn, je eigen plek in te kunnen nemen, je grenzen durven te stellen. Het verlangen om jezelf werkelijk te zien.

In deze derde stap ontpopt zich wat er écht nodig is voor jou. Dat kunnen hele moeilijke, kwetsbare, lastige, grote stappen zijn.

Het is jouw pad, dat zich pas echt ontvouwt ná stap 1 en 2.

De valkuil van het verlangen op de eerste plek

Wat gebeurt er als we het verlangen op de eerste plek zetten, zonder – of in zeer beperkte mate – werk te maken van de eerste stappen? Dan wordt het verlangen vooral een verlangen om ergens van weg te gaan.

Een verlangen naar een plek waarin alles waar je tegen aan loopt, niet bestaat.

Dit heeft veel raakvlakken met de populaire TV-serie “Ik vertrek”. Mensen willen vaak wegvluchten van de druk en de hectiek om een plek te vinden op de wereld waar ze tot rust kunnen komen.

Terwijl alle deelnemers ook weten dat verandering van omgeving geen garantie is dat jezelf verandert. Het kan een hulpmiddel zijn, maar niet de dé weg naar verandering van jezelf.

Manifesteren van de roze olifant

Verlangen op de eerste plaats is vaak voorzien van het woord NIET. “Ik wil niet meer stress”, “Ik wil niet meer alleen zijn”.

Het bijzondere is echter dat ons brein niet om kan gaan met het woord NIET.

Wat je benoemt, is er. Denk nu maar niet aan de roze olifant. En daar is de olifant in je gedachten.

Hier is manifestatie op gestoeld. Je kunt iets manifesteren hoe het zou zijn. Maar in mijn beleving heeft manifestatie in deze context alleen zin als de stappen herkennen en erkennen zijn doorlopen. Dan kan de manifestatie precies die positieve energie mee krijgen die daarvoor nodig is.

Ergens van weg willen, iets niet willen behouden dus, kun je in heel positieve bewoordingen manifesteren. Maar je lijf en gedachten weten wel beter. Zolang de schaduw niet is belicht en erkend, zal het verlangen weer vastlopen in de oude patronen.

Conclusie: Kom Jezelf Ontmoeten

De reis naar zelfontwikkeling is geen sprint naar een nieuwe horizon, maar een terugkeer naar binnen. Het vraagt moed om de spiegel van de ander aan te nemen (herkennen), de moed om de eigen duisternis te omarmen (erkennen), en pas daarna het vertrouwen om het echte verlangen te laten leiden (verlangen).

Niet om ergens van weg te gaan, maar om ergens écht te zijn.

Kom Jezelf ontmoeten

Kom jezelf ontmoeten door te beginnen met het plannen van een vrijblijvend kennismakingsgesprek. Want werken met en aan Jezelf is heel persoonlijk. En daar wil je vanzelfsprekend zorgvuldig mee omgaan. Of plan je telefonisch consult (niet gratis) als je antwoorden zoekt op een concrete vraag.

Plan nu jouw contactmoment:

Deze blog is wellicht voor jou interessant:

Ontdek de spiegel van jouw schaduw en leer hoe deze jouw groei, compassie en vrijheid kan versterken.

De schaduwspiegel – Schaduwwerk voor zelfinzicht en compassie

De spiegel van de schaduw laat jou zien welke delen je in Jezelf ontkent of wegdrukt. Door deze te herkennen, te omarmen en te integreren, groeit jouw zelfinzicht, compassie voor de ander, je relaties en de mogelijkheid om vrij te zijn. 

Zo transformeert je schaduw tot een krachtige leermeester.

Verlangen is een krachtige innerlijke gids, verstild door trauma en overlevingsstructuren zoals perfectionisme en pleasen.

Zo maak jij van jouw verlangen een kompas

Verlangen is een krachtige innerlijke gids, verstild door trauma en overlevingsstructuren zoals perfectionisme en pleasen. Door zelfresonantie en het luisteren naar je lichaam kun je je verlangen herontdekken. Dit blog biedt praktische stappen om je verlangen te gebruiken als richtingaanwijzer voor een leven dat écht resoneert met wie je bent.

Meld je aan voor de Inspiratiemail van Joan Meints

Voed je ziel en wordt geïnspireerd

Inspiratie opdien om je ziel te voeden. Misschien wel om je innerlijk pad naar verandering te effenen. Omdat je niet alleen bent.

Ook jij bent onderdeel van het grotere geheel. Je beïnvloedt en je wórdt beïnvloedt door alles en iedereen om je heen.

Kom tot rust. En leef.

Onbevangen & Spelend – Hoe je innerlijke kind je volwassen leven beïnvloedt

Onbevangen & Spelend – Hoe je innerlijke kind je volwassen leven beïnvloedt

Kind
Onbevangen, speels
Verwondering in ogen
Vrij en vol enthousiasme
Onbevangen

Inleiding

IIk word nog steeds geraakt door onbevangenheid. Stel je een pasgeboren kalf voor dat nieuwsgierig naar het hek loopt, of mijn hond Bart, die volledig in het nu leeft, zonder zorgen over morgen of spijt over gisteren. Voor mij is dat een pure staat van zijn: het moment waarop je je heerlijk vrij voelt.

Ook ik heb ooit die onbevangenheid en nieuwsgierigheid gekend. Later, als kind, leerde ik me aan te passen. Ik ontdekte dat sommige emoties en gedragingen niet veilig waren en dat ik delen van mezelf moest onderdrukken om geaccepteerd te worden.

Het kind in mij paste zich aan, maar af en toe kan ik nog steeds een euforisch gevoel ervaren. Dan glijdt de onbevangenheid weer onder het masker vandaan.

Waarom beïnvloedt dit innerlijke kind ons nu, als volwassenen? Waarom voelen we ons soms klein, afhankelijk of juist rebels? In dit blog neem ik je mee in de werking van het innerlijke kind en laat ik zien hoe je weer meer in het nu kunt leven.

Onbevangen in het nú – en waarom dat zo moeilijk is

In de natuur lijkt onbevangenheid vanzelfsprekend. Jonge dieren krijgen de ruimte om te verkennen. Een jonge hond ruikt anders, waardoor volwassen honden hem beter accepteren. Het lijkt alsof de natuur een beschermde leerperiode inbouwt.

Verwachtingen spelen een rol

Bij mensen bestaat een vergelijkbare fase. Baby’s en jonge kinderen mogen zich verwonderen, fouten maken en spelen. Deze periode is echter kort. Al snel wordt het kind zich bewust van de verwachtingen van de omgeving.

Al vroeg leer je wat wel en wat niet gewaardeerd wordt, en vorm je je naar die verwachtingen.

Aanpassen heeft een prijs

Het noodzakelijk aanpassen kost veel. Door ons aan te passen, verlaten we onze oorspronkelijke staat van zijn. We nemen onbewust bagage mee: angsten, conditioneringen en overtuigingen. Deze blijven ons gedrag beïnvloeden, vaak zonder dat we het doorhebben.

Elke dag ontdek ik opnieuw hoe deze bagage in mij werkt.

Het Kind in je volwassen leven

Als kind leerde ik mij aan te passen aan mijn omgeving, gedreven door een diepgeworteld besef dat acceptatie essentieel was voor mijn gevoel van veiligheid. In mijn vroege jaren bouwde ik onbewust een soort blauwdruk voor mijn leven – een script dat beschrijft hoe ik moet zijn om liefde, goedkeuring en veiligheid te krijgen.

Iedereen heeft zo’n uniek script.

Dit script blijft meedraaien en beïnvloedt ons gedrag, vaak zonder dat we het beseffen.

De drie ego‑toestanden (Transactionele Analyse)

In de Transactionele Analyse (TA) – een psychologisch model ontwikkeld door Eric Berne – wordt het ego onderverdeeld in drie toestanden:

  • Ouder (Voedende Ouder en Kritische Ouder)

  • Volwassene

  • Kind (Vrije Kind en Aangepaste Kind)

Iedereen beweegt dagelijks tussen deze toestanden. Als je merkt dat je steeds op dezelfde manier reageert – bijvoorbeeld vanuit angst, terughoudendheid of opstandigheid – is dat een signaal dat je innerlijke kind nog steeds actief is.

Het Vrije Kind – Spontaniteit en angst voor afwijzing

Het Vrije Kind herinnert zich de eerste alinea’s van dit blog: spontaan, authentiek, nieuwsgierig, met een open blik naar de wereld. Het brengt creativiteit en plezier, maar heeft ook een keerzijde.

Positief Vrije Kind

  • Speels

  • Creatief

  • Expressief

Negatief Vrije Kind

  • Egocentrisch

  • Roekeloos

  • Onrijp

Wanneer je vanuit deze egotoestand handelt, kan dat reacties oproepen bij anderen die vanuit hun Ouder‑toestand reageren (kritiek, veroordeling, ongevraagd advies).

Voorbeelden uit de praktijk

  • Je hebt een spontaan idee, maar trek je terug omdat je bang bent dat het niet goed genoeg is.

  • Je voelt enthousiasme, maar iemand reageert kritisch; daardoor dim je jezelf meteen.

  • Je maakt een speelse opmerking, maar wordt niet serieus genomen.

Deze reacties zijn vaak geworteld in ervaringen uit de kindertijd, waarin bepaalde uitingen als onveilig werden ervaren. Het is belangrijk om ze te herkennen en los te laten.

Het Aangepaste Kind – Gehoorzaam of rebels?

Naast het Vrije Kind ontwikkel je een Aangepaste Kind‑toestand. Ook hier bestaan positieve en negatieve kanten.

Positief Aangepast Kind

  • Gehoorzaam

  • Samenwerkend

  • Invoelend

Uit deze houding houd je rekening met zowel je eigen behoeften als het algemeen belang. Je kiest er bijvoorbeeld bewust voor om iets voor de groep te doen, zelfs als dat ten koste gaat van een eigen voorkeur.

Negatief Aangepast Kind

  • Onderdanig

  • Klagend

  • Overaangepast

  • Rebels

Blijf je in deze toestand hangen, dan kun je terechtkomen in de dramadriehoek (een model van Stephen Karpman). Daar wissel je de rollen van Slachtoffer, Redder en Aanklager af.

Herken je jezelf hierin?

Als dat zo is, is het tijd om bewust over te stappen naar de Volwassen‑toestand. In die staat kun je zonder automatische reacties kiezen en handelen.

Zelfreflectie – de pijn en de groeikans

Wanneer je merkt dat je vanuit een negatieve Aangepaste Kind‑toestand reageert, zie dit dan als een kans. Het is een uitnodiging om stil te staan bij wat je werkelijk nodig hebt.

  • Durf je te vragen om wat jij nodig hebt?

  • Erken jij je eigen behoeften, of ga je ervan uit dat anderen die wel zien? 

Soms is klagen of rebels gedrag een signaal dat je ergens vastloopt. Het is niet nodig om dit meteen af te keuren; onderzoek in plaats daarvan de onderliggende oorzaak.

Het confronteren van je schaduw

Het proces kan pijnlijk zijn. Je schaduwkant ontmoeten vraagt moed, maar juist daar ligt de sleutel tot verandering.

Schaamte en acceptatie

Ik ben inmiddels de zestig gepasseerd en ervaar nog steeds alle ego‑toestanden. Bewustzijn betekent niet dat ik alles onder controle heb. Soms kijk ik terug met schaamte: “Had ik maar …”. Maar ik weet ook dat het zo niet werkt. Het leven is een aaneenschakeling van lessen.

Bewustwording is daarom geen eindpunt, maar een voortdurende beweging. Het helpt me milder te zijn – voor mezelf en voor anderen.Het helpt me om milder te zijn. Voor mezelf. Voor anderen.

Ontmoeting met Jezelf– op jouw tempo

Er zit altijd een laag onder wat we bewust kunnen zien. De eerste duizend dagen na conceptie leggen al een stempel op je ontwikkeling. Onze aanpassing aan de wereld krijgt daardoor een diepe betekenis.

Goed nieuws!

Die betekenis kun je herzien. “Zo ben ik nu eenmaal” klinkt misschien plausibel, maar het is een gedachte die je vasthoudt en je groei beperkt. In werkelijkheid heb je altijd de keuze om dieper te gaan.

Wil jij jouw innerlijke kind beter begrijpen en loskomen van oude patronen? Plan een gratis kennismakingsgesprek en zet de eerste stap naar verandering.

Plan nu jouw contactmoment:

Deze blog is wellicht voor jou interessant:

Script Waarom herhalen bepaalde patronen zich steeds in je leven? Dit blog legt uit hoe je levensscript jouw gedrag stuurt en hoe je het kunt doorbreken.

In script gaan. Hoe jouw levensscript je gedrag stuurt

categorie: Systemisch werk & familieopstellingen

Een levensscript is een diepgeworteld patroon van overtuigingen en gedragingen, gevormd in je jeugd. Het stuurt je reacties en kan onbewust herhaling van negatieve ervaringen veroorzaken. Bewustwording helpt om deze patronen te doorbreken. In dit blog verken ik hoe scripts ontstaan, zich herhalen en hoe je er zelf invloed op kunt krijgen.

Meld je aan voor de Inspiratiemail van Joan Meints

Voed je ziel en wordt geïnspireerd

Inspiratie opdien om je ziel te voeden. Misschien wel om je innerlijk pad naar verandering te effenen. Omdat je niet alleen bent.

Ook jij bent onderdeel van het grotere geheel. Je beïnvloedt en je wórdt beïnvloedt door alles en iedereen om je heen.

Kom tot rust. En leef.

Spel. In Transactionele Analyse verwijst een Spel naar onbewuste patronen met voorspelbare uitkomsten. Deze patronen, geworteld in je levensscript, kun je doorbreken door bewustwording, reflectie en nieuwe keuzes. Ontsnap uit de loop en creëer vrijheid in je communicatie en relaties.

Weet je dat je een Spel speelt?

categorie: Relaties, intimiteit & bindingsdynamieken

In Transactionele Analyse verwijst een Spel naar onbewuste patronen met voorspelbare uitkomsten. Deze patronen, geworteld in je levensscript, kun je doorbreken door bewustwording, reflectie en nieuwe keuzes.


Ontsnap uit de loop en creëer vrijheid in je communicatie en relaties.