Terugkrijgen wat de ander bij jou ziet. Jouw blinde vlek wordt in het licht gezet.
Ontmoeting en spiegels zijn verbonden
Deze website is gevuld met spiegels. Ze passen bij het thema: ‘Kom jezelf ontmoeten..’ Voor mij zijn ontmoeting en spiegel met elkaar verbonden. Een spiegel verdiept de ontmoeting. Stel jezelf maar eens de vraag: Wie ben ik? Wat is dan je antwoord? Weet wel dat jij meer bent dat wat je van jezelf kent. Ontdekken wie je bent is als een ontdekkingsreis. En als je ervoor open staat ontdek je telkens nieuwe delen van jezelf. Wat er van jou mag zijn ligt aan de oppervlakte. Of vlak daaronder. Je ervaart weinig interne weerstand om die delen van jouzelf aan te kijken. En er zijn echter ook delen van jou die zich minder gemakkelijk laten aankijken!
Gebroken spiegels vervormen het beeld
Het zijn de ongemakkelijke delen van jezelf die je afwijst. En dús in de spiegel opnieuw mag ontmoeten. Wat in die ontmoeting ontstaat laat zich raden. Het zijn die ontmoetingen die je het liefst vermijd. Of als dat niet is gelukt, zo snel mogelijk van wegloopt. De ander ontmoeten is daarmee ook jezelf ontmoeten. Elke ontmoeting die je aangaat is een spiegel voor jou. Als jij erin durft te kijken krijg je ongelooflijk veel informatie over jezelf terug. Is de spiegel gebroken of vervormd? Dan is het beeld wat je terugkrijgt ook vervormd. Denk hierbij aan de lachspiegels op een kermis. Straks meer over die vervorming.
Het is te pijnlijk
Wat er niet van jezelf mag zijn heb je weggedrukt. Boosheid, kwetsbaarheid, angst, levensvreugde. Je hebt ze diep weggestopt. Zo diep dat jij je daar niet eens meer bewust van bent. Maar het is niet weg. In je onderbewuste speelt het nog steeds een belangrijke rol. Jezelf beter leren kennen, inclusief dat wat er niet mocht zijn. Daarmee zet jij je eerste stap in Jezelf ontmoeten. Maar dan is het nodig dat jou een spiegel wordt voorgehouden. Een spiegel die bij jou ziet wat jij niet ziet. Omdat jij jezelf teveel beschermd om je weggedrukte delen te kunnen/willen zien. Dat is te pijnlijk.
Een aangepaste werkelijkheid kiezen
Een spiegel die is vervormd geeft een vertekent beeld. Kies jij voor een spiegel die is vervormd? Dan krijg jij een andere, aangepaste, werkelijkheid teruggekaatst. Een werkelijkheid die je misschien beter kunt verteren, maar die geen recht doet aan wat er niet van jou mag zijn. Jouw ego, je overlevingsdeel heeft volledig de regie. Ter bescherming van jezelf. In de ontmoeting met de ander kun je (onbewust) een gelijke vervorming aanbrengen. Door jouw gevoelens en verwachting uit een eerdere relatie of ontmoeting te projecteren op de ander. Dit wordt overdracht genoemd. Je projecteert iets uit een vorige situatie op nu.
De spiegel van de ontmoeting
Elke ontmoeting is als een spiegel. Je krijgt terug wat jij uitzendt. Wordt het contact in de ontmoeting telkens verbroken? Is het al moeilijk genoeg om contact te leggen? Laat de volgende zinnen dan eens inwerken:
Jij bent alleen maar met jezelf bezig. Er is geen (energie)uitwisseling.
Je bent opdringerig en hebt “de waarheid in pacht”.
Wellicht wil je de ander meenemen in jouw (voor)oordelen.
Jij wit helpen en niet geholpen worden. Er is geen balans in geven en nemen.
Uit loyaliteit naar je familiesysteem bekijk je alles met wantrouwen.
Je slikt jouw mening in. Deze doet er immers niet toe.
Non-verbaal en wat je zegt klopt niet met elkaar.
Jij geeft veel van wat je zelf zo tekort bent gekomen.
Er is geen gelijkwaardigheid in de ontmoeting.
Je bent trouw aan je familiegeweten: “Zo doen wij dat bij ons”
Wat is de schaduw verborgen is mag worden gezien
Gespiegeld worden. In veel situaties zo pijnlijk. Er wordt iets geraakt. Iets existentieels. Je stekels schieten recht overeind. Jezelf verdedigen doe je door de aanval te zoeken. Of te verdwijnen. Je onzekerheid neemt het over. En je twijfels. Doe ik het weer niet goed? De beweging die jij maakt is naar Kind-ego positie. En de ander komt in de Ouder-ego positie. De gelijkwaardigheid is ver te zoeken. Werkelijk ontmoeten is je kwetsbaar opstellen. Je kwetsbaar opstellen is jezelf openstellen voor de ander. Zodat je (aan)geraakt kunt worden in de ontmoeting. Wat in de schaduw is verborgen mag worden gezien.
Het verhaal van de spiegel
Er was eens een spiegel die altijd mee was in elke ontmoeting. Het was een bijzondere spiegel, want hij was in staat om de ziel van degene die erin keek te laten zien. Sommigen waren bang voor wat ze in de spiegel zagen, terwijl anderen juist geïnspireerd raakten door wat ze zagen.
In een vergadering op het werk, hield de spiegel de aandacht vast van een jonge medewerker. Ze zag haar eigen ambitie en vastberadenheid in de spiegel en wist dat ze de juiste beslissingen zou nemen in de vergadering. De spiegel had haar vertrouwen gegeven.
In een restaurant, stond de spiegel op een prominente plek. Een stel dat aan het daten was, keek er samen in en zag de liefde tussen hen weerspiegeld. De spiegel had hen dichter bij elkaar gebracht.
In een klaslokaal, werd de spiegel gebruikt door de leraar om de emoties van de leerlingen te peilen. De leraar zag dat sommige leerlingen verveeld waren en anderen gefrustreerd. Dankzij de spiegel, kon de leraar inspelen op de behoeften van de leerlingen en de les aanpassen.
Overal waar de spiegel ging, bracht hij inzicht en begrip. Hij was een waardevolle metgezel in elke ontmoeting.
Het systeem zoekt manieren om weer heel te zijn. Symptomen zijn er om jouw te laten zien.
Spoiler: Dit is geen handleiding
Wat zou er pijnlijker kunnen zijn. Er niet bij mogen horen. Buiten de groep vallen. De reden kan divers zijn. Ook hoe het buitensluiten ontstaat. Misschien wordt jij wel buitengesloten. Of maak jij jezelf schuldig aan uitsluiting. Terwijl jij er van overtuigd bent ‘het goede’ te doen. Wat je weer onschuldig maakt. Je kunt ook jezelf buiten de groep sluiten. Op een manier alsof jij wórdt buitengesloten. Als je een handleiding voor uitsluiting verwacht zal ik je teleurstellen. Wel geef ik inzicht. Wat betekent buitensluiten vanuit systemisch perspectief.
Het systemisch perspectief
Het systeem is de context waarin je (aanwezig) bent. In het familiesysteem is de familie de context. Het team waarin je werkt is een systeem. De overkoepelende organisatie van het team is een systeem op zich. Jij maakt deel uit van verschillende systemen. Soms overlappend. In het systeem kun je zien hoe deelnemers zich verhouden. Maar de onderstroom bepaalt de richting van het systeem. Wat zich onzichtbaar afspeelt in het systeem wordt de onderstroom genoemd. Je voelt dat er iets is. Je kunt er alleen geen vinger opleggen. ‘Stroomt’ het niet? Terugkerende problemen? Het is tijd voor het onderzoeken van de onderstroom.
Laat de energie maar stromen
Het familiesysteem wijkt af van overige systemen. Op een belangrijk punt. Jij blijft namelijk altijd lid van jouw familiesysteem. Overige systemen kún jij verlaten*). Het familiesysteem wordt ook wel ‘systeem van herkomst’ genoemd. Is het systeem gezond? Dan kan de energie in het systeem volop stromen. Er zijn aan een aantal systemische principes voldaan. 1. Iedereen en alles behorend tot het systeem hoort erbij. 2. Iedereen heeft een eigen unieke plek. 3. Er is balans in geven en nemen in het systeem. Deze drie principes worden Binding, Ordening en Balans genoemd.
Als niet iedereen erbij mag horen
Buitensluiten is het onderwerp. Deel van het principe Binding. Je hebt gelezen dat energie stroomt als aan 3 principes wordt voldaan. Buitensluiten of uitsluiten heeft direct invloed op de energie van het systeem. Heb je weet van uitsluiting? Fijn! Stoppen heeft direct een positief effect. Was het maar zo gemakkelijk. Er is altijd reden om iemand of iets buiten te sluiten. En die reden is voor uitsluiters legitiem. Ook al kun je die legitimiteit betwisten. Bewust of onbewust buitensluiten? ‘Etnisch profileren’, ‘die-buitenlanders’, toeslagen-schandaal’, ‘de collega die altijd ziekelijk is’, de vijftig+-er’. De voorbeelden zijn (te) talrijk.
Onzichtbare invloed maakt het gevaarlijk
Wij mensen zijn groepsdieren. Hoe individueel we ook lijken te zijn. Je hebt de ander nog altijd nodig. Om te kunnen leven en te groeien in je levenstaak. Binnen de groep is er sprake van ongeschreven regels. Wil jij je daar niet aan conformeren? Dán worden pogingen tot uitsluiting in gang gezet. Dat kán heel bewust en aan de oppervlakte zichtbaar zijn. Maar misschien nog vaker onbewust en verborgen in de onderstroom. Dan is het onzichtbaar. En met veel invloed. Een gevaarlijke combinatie voor de energie in het systeem.
Ze geven het onzichtbare weer
Problemen laten zich vaak als symptomen zien. Steekt het probleem telkens opnieuw de kop op? Onmogelijk met reguliere liggende aanpak op te lossen? Symptomen zijn veelal chronisch. Ze geven weer wat je juist niet ziet. Zie het symptoom als je probleem. Dan is het logisch dat je dáár de oplossing voor zoekt. Zonder blijvend resultaat. Symptomen laten jou juist iets zien! Symptomen van een groot personeels verloop. Hoog ziekteverzuim. Resultaten die onverklaarbaar achterblijven. Het kán oplosbaar zijn. Tenzij het dus symptomen blijken te zijn. Maar hoe weet je dat?
Het effect is dramatisch
Buitensluiten en uitsluiten kent een risico. Welke ongeschreven regels ken jij in jouw team? En zijn dat ze allemaal? Deelnemer zijn in een groep gaat over lidmaatschap en leiderschap. Vervreemd raken in de groep gaat ten koste van kwaliteit en energie. Het systeem wil uitsluiting voorkomen. Zijn ‘wapen’ zijn de symptomen. Buitensluiten is de bescherming van de groep. “De Nederlandse identiteit” behouden betekent anderen uitsluiten. Het maakt je onschuldig. Roddelen bij de koffietafel gaat over uitsluiten. De voorbeelden zijn groot en klein. Het effect is altijd dramatisch.
Doorbreek de ban
Jij mag er niet bij zijn. Verdwijn! Maar als verdwijnen niet lukt. Omdat je financieel aan elkaar gebonden bent. Of omdat jouw organisatie een familiebedrijf is. Dan gaat onbewust uitsluiten soms over in bewust wegpesten. Weet dat iedereen beweegt in systemen. En elke beweging heeft weerslag op alle deelnemers van dat systeem. Onschuldig ten opzichte van de groep. Schuldig naar wat buitengesloten wordt. Geen gemakkelijke dynamiek. Doorbreek de ban. En merk hoe de energie in het systeem weer kan stromen.
*Aanvulling: Een oprichter van een onderneming kan zijn bedrijf verkopen en weggaan. Toch blijft hij als oprichter met het systeem verbonden.
Waar je overtuigd van bent, dáár geloof je in. Maar is dat nog relevant?
En ik ben niet goed genoeg
Ben jij ervan overtuigd dat de aarde rond is? Velen zullen je in die overtuiging volgen. Een minderheid niet. Jouw overtuigingen zijn (vaak onbewuste) ideeën die je hebt. Over jezelf, over anderen, over de wereld. Daarbij zijn ze sterk geïntegreerd. Overtuigingen hebben invloed op jouw denken, voelen en handelen. Ze zijn helpend, maar kunnen je ook beperken. Jij hebt jouw overtuigingen onbewust eigen gemaakt, In reactie op wat je hebt ontmoet in het leven. Op dát moment was de overtuiging voor jou zeker relevant. Hij paste in en bij de groep waarin jij thuis was.
Klopt jouw overtuiging wel?
Want klopt jouw overtuiging nú nog wel? Verschillende overtuigingen op een rij:
Zelfbeeld overtuigingen: dit zijn overtuigingen over onszelf. Als: ”Ik ben niet goed genoeg” of “Ik ben niet slim”.
Waarde overtuigingen: dit zijn overtuigingen over wat belangrijk is in het leven. Denk aan: “Geld is het belangrijkste in het leven” of “Geluk is het belangrijkste in het leven”.
Wereldbeeld overtuigingen: dit zijn overtuigingen over hoe de wereld werkt. Voorbeelden: “De aarde is een pannenkoek” of “Alle mensen zijn goed”.
Is jouw overtuiging relevant?
Overtuigingen hebben invloed op jouw dagelijks leven. Ze beïnvloeden jouw gedrag en hoe je reageert op situaties. Dat maakt het belangrijk om je bewust te zijn van jouw overtuigingen. Als jij denkt niet goed genoeg te zijn rem jij jezelf onbewust af. In de vooronderstelling dat jij het toch niet goed genoeg kunt. Overtuigingen zijn niet per definitie fout. Ze zijn ook niet voor niets ontstaan. Maar zijn ze NÚ nog relevant? Wat je als kind niet lukte hoeft als volwassene geen probleem te zijn. En die platte pannenkoek. Klopt die wel met de feiten zoals we die kennen?
Wat je gelooft is wat je doet
Het is een klein bruggetje. Van overtuiging naar irrationele gedachten. Irrationele gedachten sturen je een kant op. Vergezeld van spanning. Ik moet……. En dat moet lukken, anders ben ik niet oké. ‘Moeten’ vergezeld van oordeel en zelf opgelegde straf in één gedachte. “Mijn huis moet altijd netjes zijn, dat vind iedereen” – “Je bent een sloddervos”. “Je werkt altijd door tot het klaar is, dat hoort iedereen te doen” – “Je bent een luilak”. “Ik moet het perfect doen, fouten maken is jezelf onvoldoende voorbereiden” – “Je bent dom als je fouten maakt”. Je kent vast meer voorbeelden!
Het pantser, ingesmeerd met groene zeep
Merk je op hoe eisend jouw gedachten zijn? Voor jou, omdat je altijd alles goed moet doen? Voor anderen als je eist dat er wordt gewerkt, geleefd, volgens jouw norm? Heb je eenmaal deze gedachten omarmd. Omdat je ervan overtuigd bent dat hét zo hoort. Dan heb je onbewust een pantser opgebouwd. Een harnas aangetrokken. Ingesmeerd met groene zeep. Zodat alle ratio die op je af komt zonder moeite van je af glijdt. Irrationele gedachten helpen je niet verder. Je wordt er eerder klein, onzeker, bang, boos en verdrietig van.
Word je bewust van je gedachten patroon
Het gaat er niet om of je gedachten goed of fout zijn. Of je gelijk hebt, of dat ze logisch zijn. Het zijn bovenal gedachten die jou niet verder helpen. Ze zijn ineffectief als:
ze leiden tot ineffectief gedrag/emoties, waarmee je zelf niet uit de voeten kunt
er geen onderbouwing is met feitelijke gegevens;
niet logisch consistent zijn oftewel de redenering klopt niet.
We kennen ze allemaal. Irrationele gedachten. En toch steken ze telkens weer de kop op. Wordt je er bewust van. Omarm hoe jij dit doet. En als je wilt ga je oefenen.
Leer anders kijken
Oefenen met RET. Een methode om gedrag of emoties om te buigen. Om te buigen van ineffectief naar effectief. Het komt voort uit de cognitieve gedragstherapie. Met hulp van RET leer je anders tegen een lastige situatie aan te kijken. Leidend naar ander gedrag en ander gevoel in lastige situaties. Gaat het als vanzelf? Helaas. Er is werk te verzetten. Weliswaar met ogenschijnlijk eenvoudige stappen. Maar toch. Het is belangrijk om te weten waar je in gelooft. Irrationele gedachten en patronen zijn sterk verankerd in je overtuigingen. Het is goed om die (vooraf) te leren kennen.
Op zoek naar jouw gedachten
Een (A) gebeurtenis roept een (B) gedachte op. Dit wekt (C) gevoelens en gedrag op.
Stel dat je een taak hebt uit te voeren. En de gedachte “ik ben niet goed genoeg” komt boven. Dan wordt je gevoel en gedrag bepaalt door wat je denkt. In plaats van dat je ‘open’ begint aan de taak. Deze tussenstap van gedachten vindt razendsnel plaats. En meestal onbewust. Je geeft een waardeoordeel aan je gedachte. Je wordt er klein, onzeker, bang, boos en verdrietig van. Hoe jij jouw gedachten beoordeelt heeft effect op jouw gedrag en emotie. Op zoek dus naar jouw gedachten in diverse situaties.
Ik RET mij in plaats van RED mij
RET is de afkorting van rationeel-emotieve therapie. Met onderstaand stappenplan kun jij zelf aan de slag. Gedachten waarvan je overtuigd bent kunnen je helpen én belemmeren. Wat je gelooft is wat je doet. Met het stappenplan ga je op zoek. Naar de gebeurtenis, de gedachte en het gevoel/gedrag. Dat zijn de stappen 1 t/m 5. Vervolgens is het tijd voor verandering. Stap 6 t/m 8.
STAP 1
Beschrijf de A
Wat is de gebeurtenis, aanleiding of de situatie die het ongewenste gevoel en gedrag oproept?
STAP 2
Beschrijf de C
Wat is de ongewenste niet-productieve emotie en het daarmee samenhangende gedrag?
STAP 3
Formuleer de gewenste C
Hoe wil jij je gaan voelen als dergelijke situaties zich voordoen? Hoe wil jij je gaan gedragen?
STAP 4
Beschrijf de belangrijkste B
Wat zijn de gedachten waarmee je C veroorzaakt? Beschrijf de interpretaties, maar vooral ook de evaluaties.
STAP 5
Daag de irrationele gedachte uit waarmee je het ongewenste gevoel en gedrag veroorzaakt en stel deze ter discussie.
—————————————–
STAP 6
Vervang de irrationele gedachtendie onder B zijn gevonden door rationele gedachten. De antwoorden van stap 5 leveren helpen je om rationele gedachten te formuleren.
STAP 7
Beproef het resultaat
Test in je fantasie of in de werkelijkheid uit of je door de nieuwe B’s, de meer rationele gedachten, beter op de situatie kunt reageren. Hoe voelt het om er zo tegen aan te kijken?
STAP 8
Maak je eigen oefenprogramma en voer deze uit om de meer rationele en productieve denkwijze in je gedrag in te voeren.
Hechting Diepe sporen Verbinden of vermijden Patronen uit het verleden Bewustzijn
Over hechting, hechtingsstijl en hoe je gehecht kunt zijn
Er is volgens mij geen ander woord wat zo raakt aan je systeem van herkomst als hechting. Het woord dat ongemerkt je loyaliteit in stelling brengt. Hoe je ook bent gehecht. Want wat je voor jezelf nog zou kúnnen (h)erkennen, daar mag/moet de ander van wegblijven.
“Ik heb een gelukkige jeugd gehad”. Dus dáár hoeft het niet over te gaan! Misschien denk je nu opgelucht: ‘gelukkig’. Omdat hechting in mijn leven geen bewuste rol speelt is het voor mij dús geen thema. De vraag is echter of dat wel klopt.
Hechting beïnvloedt hoe jij je verhoudt tot anderen en jezelf. Het bepaalt hoe veilig jij je voelt in relaties, hoe je omgaat met conflicten en hoeveel vertrouwen je hebt in (het maken van) verbinding. Weet dat veel mensen, doorgaans onbewust, de gevolgen van onveilige hechting met zich mee dragen.
In dit blog ontdek je:
Wat hechting is en waarom het zo bepalend is.
De vier hechtingsstijlen en hoe ze zich uiten in relaties.
Hoe jij je hechtingsstijl kunt herkennen en eraan kunt werken.
Door jouw eigen hechtingspatronen te begrijpen, kun je bewuster bouwen aan gezonde, veilige relaties. Het vergroot je bewustzijn.
“Hechting refereert aan veiligheid. Veilig zijn in je kwetsbaarheid”
Wat is hechting en waarom is het belangrijk?
Hechting is het proces van verbinden met anderen. Hechten is een natuurlijk vermogen wat pre-nataal, al bij de conceptie, begint. Als kind ben je volledig afhankelijk van je moeder.
En na je geboorte van je ouders of verzorgers, voor voeding, veiligheid, liefde en de mogelijkheden om je te ontwikkelen. Deze vorm van vroege interacties vormt de basis van jouw hechtingssysteem.
Groei kent verschillende bronnen
Hechten gaat van ouders naar kind en weer terug. Dat betekent dat de basishechting van de ouders zelf dus ook effect heeft op die wederkerigheid.
Voor persoonlijke groei is de relatie ouder-kind net zo belangrijk als eiwitten en vitamines dat zijn voor groei.
Het onderkennen van dit belang heeft veel veranderd hoe nu wordt gekeken naar hechting. Een veilige hechting zorgt ervoor dat jij je verbonden voelt en gezonde relaties kunt aangaan.
Onveilige hechting daarentegen leidt tot patronen van angst, vermijding of ambivalentie in relaties. Dit beïnvloedt niet alleen romantische relaties, maar ook vriendschappen en werkrelaties.
En zélfs de manier waarop je met jezelf omgaat.
Hechtingscirkel: Hoe je hechting zich herhaalt in relaties
De hechtingscirkel: Hoe je hechting steeds opnieuw doorloopt
Hechting is geen eenmalig proces dat in de kindertijd stopt. In elke nieuwe relatie doorloop je onbewust opnieuw de hechtingscirkel. (Zie afb.1) Dit patroon herhaalt zich in interacties met partners, vrienden en collega’s.
Waar hechting is getraumatiseerd, ontstaan overlevingsstrategieëen die jou en mij beschermen tegen pijn. De keerzijde is dat de overleving in de weg staat van échte verbinding.
Laten we de vier hechtingsstijlen verkennen en ontdekken hoe ze zich in jouw leven kunnen uiten.
“Hechting vormt je relaties – bewust of onbewust, veilig of onveilig”
1. Veilige hechting: De basis voor gezonde relaties
Mensen met een veilige hechtingsstijl voelen zich op hun gemak in relaties. Ze ervaren verbinding als iets positiefs, maar kunnen ook goed alleen zijn.
Ze vertrouwen hun partner en voelen zich niet snel bedreigd door afstand of verschillen.
Kenmerken van veilige hechting:
Jij kunt open communiceren over je gevoelens en behoeften.
Je voelt je prettig in zowel nabijheid als zelfstandigheid.
Conflicten zie je als iets om samen op te lossen, niet als bedreiging.
Je ervaart een stabiel gevoel van eigenwaarde.
Wat als je niet veilig gehecht bent?
Je hechtingsstijl is niet in steen gebeiteld. Ook als je onveilig gehecht bent, kun je werken aan meer veiligheid in jezelf en je relaties.
Dit begint met bewustwording en oefenen met veilige verbinding.
2. Vermijdende hechting: De angst voor afhankelijkheid
Mensen met een vermijdende hechtingsstijl zijn opgegroeid in een omgeving waarin emoties niet veilig of welkom waren. Dit kan komen door emotioneel afwezige ouders, verwaarlozing of afwijzing.
Als gevolg hebben ze geleerd om vooral op zichzelf te vertrouwen en afstand te houden in relaties.
Kenmerken van vermijdende hechting,
Jij:
voelt je ongemakkelijk bij emotionele intimiteit.
minimaliseert de waarde van relaties en afhankelijkheid.
hebt moeite met het uiten van kwetsbaarheid.
trekt je terug bij conflicten of emotionele situaties.
Hoe kun je groeien naar een veiligere hechting?
Oefen met het erkennen en uiten van emoties.
Werk aan vertrouwen in anderen door stap voor stap openheid te geven.
Zoek bewust verbinding, zelfs als het ongemakkelijk voelt.
Ambivalent: Gevoelens van behoefte aan nabijheid én angst voor verlating
3. Ambivalente hechting: De constante twijfel tussen aantrekken en afstoten
Bij ambivalente hechting wisselen gevoelens van behoefte aan nabijheid en angst voor verlating elkaar af. Dit ontstaat vaak bij kinderen die onvoorspelbare zorg hebben ervaren.
De ene keer was er liefde en aandacht, de andere keer afwijzing of afstand. Dit leidt tot een diepgewortelde onzekerheid over relaties.
Kenmerken van vermijdende hechting:
Je zoekt veel bevestiging en goedkeuring in relaties.
Je bent gevoelig voor afwijzing en hebt moeite met vertrouwen.
Emoties kunnen intens en overweldigend zijn.
Je hebt de neiging om in relaties te ‘klampen’ uit angst om verlaten te worden.
Hoe kun je hieraan werken?
Leer je eigen behoeften en gevoelens te reguleren zonder afhankelijk te zijn van een ander.
Oefen met zelfverzekerdheid en vertrouwen in jezelf.
Zoek gezonde bevestiging in plaats van constante geruststelling.
4. Gedesorganiseerde hechting: Wanneer liefde en angst samenvallen
Gedesorganiseerde hechting ontstaat vaak bij kinderen die zijn opgegroeid met trauma, misbruik of emotionele verwaarlozing.
De persoon die troost zou moeten bieden, is tegelijkertijd de bron van angst.
Dit leidt tot een diep innerlijk conflict: het verlangen naar nabijheid, maar ook de neiging om weg te bewegen.
Kenmerken van gedesorganiseerde hechting:
Extreme stemmingswisselingen in relaties.
Moeite met vertrouwen en intense angst voor verlating.
Dissociatie of emotionele afstand als overlevingsmechanisme.
Impulsief gedrag en diepe innerlijke conflicten.
Wat kun je doen als je gedesorganiseerd gehecht bent?
Trauma verwerken met professionele hulp is essentieel.
Bewust worden van patronen en ze stap voor stap doorbreken.
Leren hoe je op een gezonde manier met emoties omgaat.
“Verandering begint bij bewustwording van je hechtingspatronen en reacties”
Hechting en de impact op jouw relaties
Hechting bepaalt hoe jij omgaat met intimiteit, conflicten en verbinding.
Onveilige hechting betekent niet dat je kapot bent, het betekent dat je patronen hebt ontwikkeld om jezelf te beschermen.
Eenmaal zelf aangeleerde patronen kún je veranderen.
Herken je jezelf in een van deze stijlen? Dat is een eerste stap. De volgende stap is bewust leren hoe je meer veiligheid in jezelf en je relaties kunt creëeren.
Opnieuw leren hechten: Stap voor stap naar veilige verbinding
Het helen van onveilige hechting begint met zelfinzicht en kleine, bewuste stappen:
Zelfreflectie:
Onderzoek je eigen hechtingsstijl en patronen.
Bewustwording in relaties:
Herken wanneer je oude patronen herhaalt en oefen met nieuw gedrag.
Zelfregulatie:
Leer omgaan met je eigen emoties en behoeften.
Zoek ondersteuning:
Therapie of coaching kan helpen om patronen te doorbreken.
Veilige hechting is mogelijk, zelfs als je het niet van huis uit hebt meegekregen. Door bewust te werken aan je hechtingsstijl, kun je bouwen aan diepere en gezondere relaties.
Wil jij werken aan jouw hechtingspatronen?
Hechting speelt een grote rol in hoe je je verhoudt tot jezelf en anderen. Wil je jouw patronen beter begrijpen en transformeren?
Overweeg dan begeleiding om opnieuw te leren hechten en meer veiligheid in je relaties te ervaren.
Wil jij inzicht in jouw hechtingsstijl en hoe dit je relaties beïnvloedt? Plan vandaag nog je vrijblijvend kennismakingsgesprek.
Karakterstructuren Verlangen, controle Beschermend, gevormd, belemmerend Ontdek je ware kracht Masker
Inleiding: Wat zijn karakterstructuren?
Heb je ooit het gevoel gehad dat je steeds in dezelfde patronen vervalt, ongeacht hoe hard je probeert ze te doorbreken? Misschien merk je dat je jezelf vaak terugtrekt, conflicten vermijdt of jezelf juist altijd opoffert voor anderen.
Deze patronen kunnen te maken hebben met wat in systemisch werk en lichaamswerk bekend staat als karakterstructuren: beschermingsmechanismen die je als kind hebt ontwikkeld om met pijnlijke ervaringen om te gaan.
In dit blog leg ik uit wat karakterstructuren zijn, hoe ze ontstaan, en wat de impact ervan is op je leven. Ook ontdek je hoe je met deze structuren kunt werken om meer vrijheid en verbinding in je leven te ervaren.
Wat zijn karakterstructuren?
Een karakterstructuur is een combinatie van mentale, sociale en lichamelijke houding. Een die ontstaat in de vroege kindertijd. Het is een beschermingsmechanisme dat zich vormt wanneer je als kind geconfronteerd wordt met een botsing tussen je diepste behoeften en de werkelijkheid die je wordt aangeboden.
Voorbeeld: Stel, je hebt als baby een diepe behoefte aan nabijheid van je moeder. Als die nabijheid vaak ontbreekt, ontwikkel je een overlevingsstrategie om met dat gemis om te gaan. Bijvoorbeeld door jezelf emotioneel terug te trekken of te vechten voor aandacht.
Karakterstructuren zijn meer dan alleen gedragspatronen; ze zitten diep in je lichaam opgeslagen. Hoe je staat, beweegt en reageert op anderen kan onbewust worden beïnvloed door deze structuren.
“Karakterstructuren beschermen je, maar beperken ook je vrijheid. Bewustwording opent de weg naar verbinding en groei.”
Hoe ontstaan karakterstructuren?
Karakterstructuren worden gevormd in de eerste zeven levensjaren, een periode waarin een kind volledig afhankelijk is van zijn omgeving. In deze fase neemt een kind signalen uit zijn omgeving als een spons op. Als aan fundamentele behoeften zoals veiligheid, erkenning of nabijheid niet wordt voldaan, zet het kind een verdedigingsmechanisme op om zichzelf te beschermen.
Wanneer zo’n mechanisme zich herhaaldelijk herhaalt, kan het vast komen te zitten in het lichaam en in je gedrag. Het wordt dan een karakterstructuur.
De zes karakterstructuren
Hieronder lees je een overzicht van de zes karakterstructuren, inclusief hun kenmerken en hoe ze ontstaan.
1. Angstige structuur
Kenmerken: Je voelt je ongemakkelijk in je lijf en vaak onveilig in de wereld. Je trekt je terug en vermijdt nabijheid.
Ontstaan: Wanneer een kind zich in de vroege levensfase niet welkom of gewenst voelt.
IMPACT:
Je leeft vanuit een onbewuste overtuiging dat je er niet mag zijn. Dit uit zich in afstandelijkheid en een neiging om jezelf af te sluiten.
Voorbeeld: Jan, 35 jaar, heeft moeite om emotioneel open te zijn in relaties. Hij voelt zich vaak overweldigd door nabijheid en trekt zich terug, wat leidt tot conflicten met zijn partner.
2. Verlangende structuur
Kenmerken: Je verlangt naar erkenning en aandacht, maar durft dit niet uit te spreken. Je neigt ertoe jezelf weg te cijferen of onbewust te manipuleren om aan je behoeften te voldoen.
Ontstaan: Wanneer een kind niet krijgt wat het nodig heeft, zoals liefde of emotionele steun.
IMPACT:
Je kunt moeite hebben met het stellen van grenzen en voelt je afhankelijk van anderen voor je geluk.
Voorbeeld: Sophie, 29 jaar, zorgt altijd voor anderen, maar voelt zich vaak teleurgesteld als die aandacht niet wordt teruggegeven.
3. Versmeltende structuur
Kenmerken: Je hebt een sterke behoefte aan nabijheid en verbinding en vindt het moeilijk om zelfstandig keuzes te maken.
Ontstaan: Wanneer een kind onvoldoende ruimte krijgt om zichzelf te ontwikkelen en zich voortdurend moet aanpassen aan de ander.
IMPACT:
Je kunt moeite hebben met autonomie en grenzen stellen, wat vaak leidt tot frustratie in relaties.
Voorbeeld: Lisa, 40 jaar, merkt dat ze altijd bezig is met het pleasen van haar partner en kinderen, terwijl ze weinig tijd voor zichzelf overhoudt.
4. Overheersende structuur
Kenmerken: Je bent gericht op controle, succes en het vermijden van kwetsbaarheid. Je neemt de leiding en wilt voorkomen dat anderen jou kunnen raken.
Ontstaan: Wanneer een kind zichzelf moet bewijzen om liefde of erkenning te verdienen.
IMPACT:
Je kunt afstandelijk overkomen en hebt moeite om je kwetsbaar op te stellen.
Voorbeeld: Mark, 45 jaar, is succesvol in zijn carriëre, maar voelt zich vaak leeg en eenzaam omdat hij moeite heeft om anderen dichtbij te laten.
5. Onderworpen structuur
Kenmerken: Je past je aan, zegt JA terwijl je NEE voelt, en zet jezelf vaak op de laatste plaats.
Ontstaan: Wanneer een kind leert dat het zichzelf moet wegcijferen om liefde of acceptatie te krijgen.
IMPACT:
Je kunt vastzitten in patronen van overgave en schuldgevoel, met diep verborgen woede.
Voorbeeld: Karin, 38 jaar, merkt dat ze voortdurend over haar eigen grenzen gaat om anderen tevreden te stellen, wat leidt tot uitputting en frustratie.
6. Afwerende structuur
Kenmerken: Je hebt een sterke behoefte aan controle en perfectionisme, met een onderliggende angst voor afwijzing.
Ontstaan: Wanneer een kind leert dat het perfect moet zijn om liefde te verdienen.
IMPACT:
Je hebt moeite om jezelf kwetsbaar op te stellen en bent bang om afgewezen te worden.
Voorbeeld: Tom, 33 jaar, stelt hoge eisen aan zichzelf en anderen, wat vaak leidt tot conflicten en teleurstelling.
“Je bent niet je patronen; door ze te begrijpen en los te laten, ontdek je wie je werkelijk bent.”
Jij bent geen masker
Het is belangrijk om te begrijpen dat je geen karakterstructuur bent. Deze structuren zijn overlevingsmechanismen die je op jonge leeftijd hebt ontwikkeld om je te beschermen. Hoewel je waarschijnlijk kenmerken van meerdere structuren zult herkennen, zijn er meestal één of twee die dominanter aanwezig zijn.
Hoe werk je met karakterstructuren?
Het doorbreken van karakterstructuren begint met bewustwording. Hier zijn enkele praktische stappen om ermee aan de slag te gaan:
1. Erken je patronen
Observeer jezelf in dagelijkse situaties. Stel vragen als: “Wanneer ga ik over mijn grenzen heen?” of “Wat maakt dat ik me afsluit in relaties?”
2. Werk met je lichaam
Karakterstructuren zijn in je lichaam opgeslagen. Beweging zoals yoga, dans of joggen kan helpen om spanning en onderdrukte emoties los te laten.
Voorbeeld: Sophie begon met wekelijkse yoga om haar gevoel van verbondenheid met haar lichaam te versterken. Dit hielp haar grenzen beter aan te voelen.
3. Zet kleine stappen
Verandering hoeft niet groot te zijn. Begin met kleine acties, zoals het oefenen van NEE zeggen in veilige situaties.
4. Zoek ondersteuning
Systemisch werk en lichaamswerk zijn effectieve manieren om karakterstructuren te onderzoeken en los te laten.
Conclusie: Ontmasker jezelf
Karakterstructuren kunnen je leven en relaties diepgaand beïnvloeden, maar ze hoeven je niet te beperken. Door bewust te worden van je patronen en actief ruimte te maken voor verandering, kun je meer vrijheid en verbinding ervaren.
Wil jij ontdekken welke karakterstructuren jou beïnvloeden? Plan een gratis telefonisch kennismakingsgesprek en leer hoe systemisch coaching jou kan helpen om jezelf te ontmaskeren en vrijer te leven.
