Dagelijks Niet welkom Pijn door afwijzing Wat heb IK gedaan Buitengesloten
Er niet bij horen is een pijnlijke ervaring
Buitengesloten zijn voelt pijnlijk. Of dit nu op je werk, binnen je familie of in een vriendengroep gebeurt – de afwijzing voelt rauw en oneerlijk.
Waarom gebeurt dit? Ligt het aan jou, aan de anderen, of is er een diepere reden?
Vanuit systemisch perspectief is buitensluiting vaak geen toeval, maar een signaal van een onderliggende dynamiek. Ontdek in dit blog de vier systemische oorzaken van buitensluiting en wat je kunt doen om jouw plek in te nemen.
In een groter geheel buitengesloten worden
In systemisch werk wordt niet alleen gekeken naar individuen. Juist het grotere geheel waar zij deel van uitmaken is van belang.Een team, een familie, een organisatie, een vriendengroep.
Binnen zo’n systeem heeft iedereen een plek, een functie en een rol – soms bewust, vaak onbewust.
Wanneer iemand buitengesloten raakt, is dat zelden een toevallige of willekeurige gebeurtenis. Het signaleert meestal dat het systeem iets probeert op te lossen, te behouden of te herstellen.
De vraag is dus niet alleen: “Waarom overkomt dit mij?”, maar ook: “Wat betekent deze dynamiek voor het geheel?”
Om daar een antwoord op te vinden zet ik een stap achteruit. Al uitzoomend kijk ik naar vier mogelijke systemische oorzaken van buitensluiting.
“Uitsluiting gaat zelden over jou als persoon, maar over wat je vertegenwoordigt in een systeem dat zich wil beschermen.”
Waarom word jij buitengesloten? 4 systemische verklaringen
1. Je vertegenwoordigt iets wat het systeem niet kan dragen
Soms draag je – zonder het te beseffen – iets met je mee dat anderen liever niet onder ogen zien. Misschien stel je kritische vragen, breng je nieuwe ideeën in, of zie je dingen die anderen als vanzelfsprekend beschouwen. Dit kan ongemak oproepen.
Denk aan een nieuwe collega die in een team komt waar al jaren op een bepaalde manier wordt gewerkt. Hij of zij merkt inefficiënties op, stelt veranderingen voor en doorbreekt onbewust de ongeschreven regels van de groep.
Dit kan weerstand oproepen: het systeem reageert door deze persoon op afstand te houden. Niet omdat hij of zij iets verkeerd doet, maar omdat de verandering die deze persoon belichaamt, nog niet welkom is.
Een mogelijke stap die je kunt zetten is..
Vraag jezelf af: Breng ik iets in dat confronterend is voor de groep?
Besef dat weerstand niet altijd over jou als persoon gaat, maar over wat je symboliseert.
Zoek een balans tussen jezelf uitspreken en aansluiten bij wat de groep kan dragen.
2. Je vervult onbewust een vergeten of uitgesloten plek
In systemisch werk zien we vaak dat buitensluiting niet op zichzelf staat. Mogelijk zelfs verbonden zijn met eerdere uitsluitingen. Misschien is er in de geschiedenis van het team, de organisatie of zelfs je familie iemand geweest die werd buitengesloten, vergeten of genegeerd.
En misschien neem jij – onbewust – die plek in.
Dit kan zich uiten in het gevoel dat je er niet mag zijn, dat je geen bestaansrecht hebt binnen de groep. Soms zien mensen een patroon in hun leven waarin ze steeds opnieuw buitengesloten worden, alsof het iets is dat hen blijft achtervolgen.
Kijk of je onbewust een plek inneemt die eigenlijk niet van jou is. (plekverwisseling)
Erken deze dynamiek en laat los wat niet van jou is.
Een deur staat symbool voor toegang en welkom zijn. Een dichte deur versterkt het gevoel van geen-toegang hebben.
3. Je neemt jouw eigen plek (nog) niet volledig in.
Soms sluiten mensen zichzelf – onbewust – een beetje buiten. Ze nemen hun plek niet helemaal in, spreken zich niet uit, of houden zich klein. Waardoor ‘het systeem’ reageert door hen ook letterlijk op afstand te houden.
Misschien herken je dit: Je voelt je niet helemaal op je gemak in de groep, twijfelt of je er wel thuishoort. En juist dat zorgt ervoor dat anderen je niet volledig opnemen in het geheel.
Er zijn mogelijkheden!
Vraag jezelf af: Durf ik echt aanwezig te zijn?
Let op je houding: straal je uit dat je erbij hoort?
Werk aan je innerlijke overtuiging dat jij er mag zijn.
4. Het systeem heeft een ‘zondebok’ nodig
Soms heeft een groep een zondebok nodig – bijvoorbeeld iemand op wie de spanningen, frustraties of onopgeloste conflicten geprojecteerd worden. Dit zie je vaak in teams of families waar onderhuidse problemen spelen.
In plaats van het echte probleem aan te pakken, wordt er één persoon aangewezen als ‘de vreemde eend in de bijt’.
Dit kan enorm pijnlijk zijn, vooral als je merkt dat de afwijzing weinig met jou persoonlijk te maken heeft, maar meer met de dynamiek van de groep.
Zet daarom een stap en…
Besef dat dit mechanisme vaker voorkomt en niet over jou als persoon gaat.
Vraag je af: Wat speelt hier op een dieper niveau?
Als de dynamiek destructief is, overweeg dan of je binnen deze groep wilt blijven.
“Soms betekent buitengesloten worden niet dat je nergens thuishoort, maar dat je onderweg bent naar een plek waar je écht past.”
Wat je doet als je buitengesloten wordt
Merk je dat je wordt buitengesloten? In dat geval is de eerste neiging vaak om harder je best te doen. Vooral meer bewijzen dat je erbij hoort. Bijvoorbeeld door te pleasen of je aan te passen.
Maar als we systemisch kijken, vraagt buitensluiting om een andere benadering.
Onderzoek deze 4 stappen in plaats van ‘harder te gaan werken’:
1. Onderzoek de dynamiek
Wat speelt er in de groep als geheel?
Welke patronen zie je?
2. Neem je eigen plek in
Sta je volledig in je kracht?
Of houd je jezelf onbewust klein?
3. Accepteer dat sommige systemen jou niet kunnen opnemen
Soms is een systeem (nog) niet klaar voor wat jij brengt.
Dat betekent niet dat er iets mis is met jou.
4. Herken je patronen
Word je vaker buitengesloten?
Zou dit te maken kunnen hebben met een diepere systemische oorzaak?
Buitengesloten worden doet pijn, maar het weerspiegelt vaak meer het systeem dan jou. Misschien draag je iets mee dat gezien wil worden, herhaalt een oude dynamiek zich, of ben je op weg naar een plek waar je wél volledig welkom bent.
Niet elk systeem kan jou opnemen – en dat is oké. Door te begrijpen waarom dit gebeurt, kun je bewuste keuzes maken en jouw plek innemen.
Wil je begeleiding bij het onderzoeken van systemische patronen in jouw leven? Plan nu een gratis kennismakingsgesprek.
Uitsluiting en Buitensluiten. Het komt veelvuldig voor. In kleine kring of grote organisaties. In landen. Werelddelen. In de hele wereld. Het systeem zoekt manieren om weer heel te zijn. Symptomen zijn er om jouw te laten zien. Er is meer. Kijk verder. Neem verantwoordelijkheid.
De onderworpen structuur ontstaat door jezelf weg te cijferen en verantwoordelijkheden van anderen over te nemen. Dit leidt tot uitputting, verlies van eigenheid en onderdrukte emoties. Door je plek terug te vinden, grenzen te stellen en bewust met je patronen om te gaan, creëer je ruimte en energie voor jezelf
Heldere ordening is essentieel voor harmonie en succes in organisaties. Een verstoorde plekverdeling leidt tot onrust, conflicten en ineffectiviteit. Dit blog legt uit hoe systemische principes helpen om dynamieken te herkennen en te herstellen, met praktijk voorbeelden en concrete tips.
Meer lezen? Deze blogs zijn wellicht voor jou ook nog interessant:
Een werknemer die terugkeert na afwezigheid kan moeite hebben zijn plek terug te vinden. Leidinggevenden moeten open communiceren, veranderingen erkennen en zowel de terugkerende als tijdelijke werknemer waarderen. Zo ontstaat een werkomgeving waarin iedereen zich gezien voelt en soepel kan (her)integreren.
Bestaansrecht is essentieel voor je eigenwaarde. Het gaat om meer dan overleven; het is een diep gevoel van erkenning en waarde. Wanneer bestaansrecht ontbreekt, kan dit leiden tot mentale pijn en onzichtbaarheid. Zelferkenning, praten, en zelfzorg zijn de eerste stappen om je eigenwaarde te herstellen.
Echt contact begint bij jezelf. Veel mensen trekken zich terug uit angst voor afwijzing, maar zonder verbinding is er geen groei. Dit artikel onderzoekt waarom contact maken essentieel is, welke patronen ons ervan weerhouden en hoe we bewuster in contact kunnen blijven—zowel met onszelf als met anderen.
Uitreiken is een kwetsbare dans van geven en nemen waar de behoefte aan verbinding vraagt om balans in vertrouwen. In dit opnieuw geschreven blog sta ik stil bij de pijn en kwetsbaarheid die je ervaart in onbeantwoord uitreiken. En hoe je jouw geïnternaliseerde reactie daarop leert herkennen en deze stap voor stap leert om te buigen.
Waarom uitreiken al vanaf de geboorte zo belangrijk is
Uitreiken is de eerste stap naar verbinding.
Als pasgeboren baby reik je instinctief je handjes uit naar de warme huid van je moeder En dat gebeurt niet toevallig. Het is een biologische noodzaak. Je lichaam geeft een niet te bedwingen signaal: “Ik heb jou nodig, ik wil contact”.
Het signaal wordt direct opgepikt door de hersenen van de moeder. En als in reactie daarop de moeder wordt gereageerd, met bijvoorbeeld een zachte aanraking, een blik een stem, dan ontstaat er een eerste stukje vertrouwen.
Maar wat is het gevolg als jouw signaal niet wordt beantwoord?
Stel je voor dat je als baby steeds weer je arm uitstrekt, maar dat er geen reactie komt. Na een paar pogingen slaat de twijfel toe: “Komt er echt niemand?” De onbewuste ervaring van een volledig afhankelijke kind kent een diepe imprint. Komt de afwijzing bij herhaling voor, dan legt onzekerheid die wordt gevoelt de basis voor een patroon dat je later in het leven nog steeds beïnvloedt.
Voor jou als volwassene betekent dit:
Een onbewuste neiging om je behoeften te onderdrukken, omdat je verwacht dat ze niet worden gerespecteerd.
Een drang om constant te presteren of te pleasen, zodat je eindelijk die ‘respons’ krijgt die je zo hard nodig had.
“Uitreiken is kwetsbaarheid tonen en vertrouwen schenken”
Uitreiken in systemisch werken: méér dan een hand uitsteken
In systemisch werk wordt elk mens als onderdeel van een groter netwerk beschouwd. Binnen dat grotere geheel zijn familie, relaties, vrienden, collega’s deelgebieden. Voor het grotere geheel en de deelgebieden gebruik ik het woord systemen.
Uitreiken is hier de manier waarop jij jouw plaats in dat systeem inneemt.
Dat kun je onderscheiden in drie verschillende lagen:
Fysiek
Het letterlijk naar buiten richten van je lichaam, een hand, een blik.
“Een kind dat zijn armen uitstrekt naar papa of mama”
Emotioneel
Het delen van een gevoel, een wens, een kwetsbaarheid.
“Ik voel me eenzaam, mag ik even met je praten?”
Energetisch
De subtiele energie die je uitstraalt wanneer je authentiek bent. “Een persoon die vanuit een plek van zelfvertrouwen een idee presenteert, zonder angst voor afwijzing.”
Wanneer je in het contact uitreikt, laat je iets van jouw innerlijke wereld naar buiten komen. Dat is een daad van vertrouwen. Op dat moment geloof je dat de ander voldoende veiligheid biedt om jouw signaal te ontvangen.
Omdat je met het uitreiken naar de ander ruimte creëert voor verandering, is dit een krachtig signaal. Het benoemen waar jij behoefte aan hebt, opent de mogelijkheid tot transformatie.
Zonder die eerste stap blijft alles vastzitten. Gevangen in onuitgesproken spanning.
Uitreiken is hier de manier waarop jij jouw plaats in het grotere geheel inneemt.
Ontvangen en aannemen: de twee gezichten van dezelfde munt
Veel mensen verwarren “ontvangen” met “aannemen”. Hoewel het verschil subtiel is, is het cruciaal voor een gezonde dynamiek. Het verschil is:
Ontvangen betekent dat iets jou bereikt. Een compliment, een knuffel, een woord van steun. Het is een externe gebeurtenis.
Aannemen betekent dat je het ook echt in je opneemt. Vanuit een interne keuze laat je het bij je binnenkomen. Het resoneert in je en je erkent het als waardevol.
Praktijkvoorbeeld: Je krijgt een onverwacht compliment op je werk. Het moment dat je het hoort, heb je het ontvangen. Maar als je automatisch denkt “Dat meen je niet echt” of “Ik verdien dat niet”, dan negeer je het.
Als je juist even stilstaat, een glimlach laat opkomen, en het compliment laat doordringen, dan neem je het aan.
Waarom is dit belangrijk voor jou?
Het hebben van een sterk ontwikkeld “ontvangst‑filter” blokkeert positieve signalen omdat het gebaseerd is op oude ervaringen van afwijzing.
Lukt het je om bewust te gaan oefenen met het aannemen van kleine, positieve momenten, dan versterk je jouw vermogen om later (grotere) uitreikingen te doen. Zonder angst.
Herkennen van jouw patronen is de eerste stap om ze te doorbreken.
Wat gebeurt er als jouw uitreiken niet wordt aangenomen?
Wanneer een kind uitreikt naar een ouder en daar geen respons op krijgt, kan dat grote emotionele en psychologische gevolgen hebben. De eerste jaren van een kind zijn nu eenmaal cruciaal voor de vorming van een veilige hechting.
Als je als kind keer op keer ervaart dat jouw uitreiken niet wordt aangenomen, kan dit leiden tot verschillende reacties:
Aanpassen en pleasen
Kinderen die merken dat hun uitreiken alleen werkt als ze zich aanpassen, leren al vroeg een overlevingsstrategie: “Ik moet eerst aan jou voldoen voordat ik iets mag krijgen.”
Uit dit patroon ontstaat vaak een hyper‑sensitiviteit voor de behoeften van anderen. Je wordt de “go‑to‑persoon” voor iedereen, maar vergeet jezelf.
Het resultaat? Uitputting, burn‑out, en een onderliggende leegte die nooit wordt gevuld, omdat je eigen wensen altijd op de achtergrond blijven.
Terugtrekken en vermijden
Een andere mogelijkheid van overleven is om, als je consequent geen respons krijgt, je af te sluiten. Je leert: “Mijn uitreiken heeft geen effect.” Later leidt dit tot een vermijdende hechtingsstijl: je houdt afstand, je stelt weinig vragen, je vermijdt intimiteit.
In relaties herken je vervolgens vast iets van deze zinnen: “ik ben niet goed in het vragen om hulp” of “ik wil niemand lastigvallen”. Hoewel het je beschermt tegen teleurstelling, sluit het tegelijkertijd voor jou de mogelijkheid uit om echte verbinding te ervaren.
Boosheid en frustratie
Afwijzing kan ook een brandende woede oproepen. Die woede wordt meestal onderdrukt, omdat jij je schuldig voelt om “boos” te zijn op degene van wie we afhankelijk zijn.
Later kan die onderdrukte frustratie zich uiten in conflicten, rebellie tegen autoriteit, of een algemeen wantrouwen tegenover anderen.
⚡️ Het is een signaal dat er een onverwerkte behoefte is die nog steeds wacht om gehoord te worden.
Intern schuldgevoel
Misschien wel de meest schadelijke reactie is het internaliseren van de afwijzing: “Er is iets mis met mij.” Dit leidt tot een laag zelfbeeld, perfectionisme en faalangst. Je gaat constant zoeken naar bevestiging, maar elke kleine fout wordt opgevat als bewijs van je “onwaardig‑zijn”.
De manier waarop je als kind leert omgaan met “niet ontvangen worden”, bepaalt vaak onbewust hoe je als volwassene omgaat met relaties en emoties.
De echo van onbeantwoorde uitreiking in volwassen relaties
De effecten van onbeantwoorde uitreiking kunnen diep verankerd raken en zich in volwassen relaties herhalen. Je kunt dit vaak terug zien in verschillende patronen:
✨ De eeuwige gever die niet kan ontvangen
Als je voortdurend uitreikt, maar niet durven ontvangen. Je blijft geven, zorgen en pleasen, maar vindt het moeilijk om zelf hulp, liefde of erkenning aan te nemen.
Het gevolg is een chronisch gevoel van leegte, omdat de energie die je schenkt niet wordt aangevuld.
✨ De gesloten introvert
Een andere optie is als jij je volledig afsluit. Je lijkt onafhankelijk, maar jouw stilte is een schild tegen mogelijke afwijzing. Je vermijdt zelfs kleine verzoeken, uit angst dat jouw behoefte opnieuw genegeerd wordt.
Het resultaat is eenzaamheid, zelfs binnen een relatie.
✨ De sceptische ontvanger
Soms krijg je wel een aanbod, een compliment, een knuffel, maar jij voelt gelijk een innerlijke weerstand: “Verdien ik dit wel?” Deze twijfel belemmert het volledige ervaren van genegenheid.
Het kan leiden tot een vicieuze cirkel waarin je anderen onbewust afwijst, waardoor zij minder geneigd zijn om je opnieuw te benaderen.
De “Hoe dan.. vraag” is een veelgestelde. Het is vaak een vraag die vanuit het hoofd wordt gesteld om weer grip te krijgen. Om controle te krijgen op situaties waarin je het nu even niet (meer) weet.
Kun je het geduld op brengen om tijd te nemen voor het (door)voelen? Het geduld in de wetenschap dat “gras niet harder groeit door er aan te trekken?” Dan kunnen onderstaande oefeningen jou veel brengen.
Praktische stappen: Jouw balans vinden tussen uitreiken en ontvangen
Hieronder vind je zes concrete oefeningen die je direct kunt toepassen in je dagelijks leven. Ze zijn er om je comfort-zone geleidelijk te vergroten, zodat je zowel kunt uitreiken als ontvangen zonder angst.
⚡️ Bewustwording van je uitreik‑patronen
Oefening: Houd een week lang een “uitreik‑logboek” bij. Schrijf elke avond kort op:
Wat heb ik vandaag geprobeerd uit te reiken? (bijv. een vraag stellen, een emotie delen)
Hoe reageerde de ander? (positief, neutraal, afwijzend)
Hoe voelde ik me daarna? (opgelucht, teleurgesteld, opgelucht)
Na zeven dagen lees je terug. Welke patronen zie je? Zijn er situaties waarin je sneller uitreikt? Waar trek je je terug? Deze observatie is de sleutel tot verandering.
⚡️ Oefen met kleine kwetsbaarheden
Kies één eenvoudige situatie per dag waarin je een kleine behoefte uitspreekt.
Bijvoorbeeld: “Mag ik even een minuutje van je tijd om iets te delen?” Of “Ik zou graag een korte wandeling maken, wil je mee?”
Het doel is niet de uitkomst, maar het proces van uitreiken zelf. Merk op hoe je lichaam reageert – spierspanning, hartslag – en laat die sensaties los zodra je het verzoek hebt gedaan.
⚡️ Het kunstje van aannemen
Wanneer je een compliment of een gebaar ontvangt, zeg dan hardop: “Dankjewel, ik neem dit echt aan.” Laat de woorden resoneren.
Een handige truc: visualiseer een warme gloed die van de ander naar jou stroomt en zich in je borstgebied nestelt. Deze fysieke visualisatie helpt het “aannemen” te verankeren.
⚡️ Omgaan met afwijzing
Stel je voor dat je uitreikt en geen respons krijgt. In plaats van meteen te oordelen (“Ik ben niet goed genoeg”), vraag jij jezelf:
Wat zegt deze ervaring over mijn oude overtuigingen?
Welke emotie komt er naar boven? (bijv. verdriet, woede)
Hoe kan ik deze emotie erkennen zonder mezelf te veroordelen?
Schrijf vervolgens een korte brief aan je jongere zelf, waarin je troost biedt: “Het is oké dat je nu niet werd gezien. Het
⚡️ Kom uit je hoofd met de “stoel-oefening”
Ga rechtop zitten op een keukenstoel.
Sla het linkerbeen over het rechterbeen waarbij je enkel steunt op de knie van je rechterbeen.
Leg je handen losjes op je onderbeen.
Zorg ervoor dat je standbeen in een hoek van 90 graden staat.
Buig voorzichtig, met een rechte rug, voorover tot je pijn voelt in je bovenbeen/onderrug/bil (naar keuze)
Houdt de voorover gebogen positie 2 ademhalingen vast.
Herhaal dit gedurende 3 maal acht elkaar en verwissel dan van been.
Na de oefening sta je rustig op en voel je hoe stevig contact je maakt met de grond.
Deze oefening 2 x per dag resulteert binnen twee weken in een soepeler bekken. Je levensenergie stroomt beter en je staat steviger op je plek.
⚡️ Zoek systemische begeleiding
Als systemisch begeleider kan ik je helpen de verborgen dynamieken in je familie‑ of werkomgeving te onderzoeken. Door middel van opstellingen, reflectieve gesprekken en creatieve technieken kun je zien welke oude patronen nog steeds in je huidige gedrag meespelen.
Het voordeel is dat je niet alleen inzicht krijgt, maar ook concrete handvatten om die patronen te doorbreken.
Een warme afsluiting: jouw reis naar diepe verbinding
Als je terugkijkt naar het begin van de blog en het leven dan is dat het simpele gebaar van een baby die zijn handjes uitstrekt.
Een beeld dat je mag blijven herinneren aan de essentie van mens-zijn: Een voortdurende zoektocht naar aanraking, erkenning en liefde.
Wat ik je mee wil geven:
Jouw uitreiken is een daad van moed, ongeacht hoe klein het lijkt.
Het ontvangen en aannemen van wat je krijgt, is even belangrijk; het voedt je innerlijke bron.
Patronen uit je kindertijd hoeven geen levenslange ketenen te zijn; met bewustzijn en oefening kun je ze loslaten.
Systemisch werk biedt een spiegel waarin je zowel je eigen verhaal als de verhalen van de mensen om je heen kunt zien.
En weet: Élke keer dat je een hand uitstrekt, elke keer dat je een compliment aanneemt, bouw je een brug.
Niet alleen naar een ander, maar ook naar jezelf.
Deze bruggen maken je leven rijker,
je relaties dieper,
en je eigen gevoel van eigenwaarde sterker.
Nodig jezelf uit voor een eerste stap
Wil je deze reis verder verkennen? Ik nodig je uit om een gratis telefonisch intake‑gesprek in te plannen. Samen kunnen we kijken waar jouw unieke uitreik‑patronen liggen, welke blokkades er nog aanwezig zijn, en hoe systemisch werk je kan ondersteunen bij het herstellen van die kostbare balans tussen geven en ontvangen.
Klik op de onderstaande link, kies een moment dat jou uitkomt, en laat ons samen de eerste stap zetten naar een meer verbonden, vervullend leven. Vanzelfsprekend kun je ook gelijk je eerste begeleidingssessie plannen.
Ik kijk ernaar uit om je te ontmoeten, te luisteren en samen te ontdekken hoe jij jouw unieke stem kunt laten horen – met warmte, vertrouwen en een open hart.
Grip hebben op je leven voelt veilig, maar kan je ook afsluiten van je gevoel. In dit blog ontdek je hoe controle ontstaat, hoe je signalen van spanning herkent en met praktische oefeningen leert loslaten. Zo vind je weer balans, ontspanning en vertrouwen in jezelf.
In langdurige relaties kunnen verlatingsangst en bindingsangst zorgen voor een pijnlijke dynamiek van aantrekken en afstoten. In dit blog onderzoek ik hoe deze patronen ontstaan, wat ze elkaar spiegelen en hoe je – via bewustwording, erkenning en systemisch werk – samen kunt groeien naar meer vertrouwen, verbinding en persoonlijke vrijheid.
Emotionele onbeschikbaarheid ontstaat vaak uit oude overlevingsmechanismen. Je verlangt naar liefde en nabijheid, maar je lichaam ervaart dit niet als veilig. In dit blog lees je hoe systemisch werk en lichaamsgerichte begeleiding kunnen helpen om te leren voelen, ontvangen en echt beschikbaar te worden — voor jezelf en de ander.
Generaties als spiegel: Systemisch Werk en De Invloed van Familietrauma
Hoe beïnvloeden onze voorouders wie we vandaag zijn? Ontdek de kracht van generatiewerk en hoe systemisch werk helpt om de onderstroom van je familiegeschiedenis te begrijpen.
Systemisch werk gaat over systemen. Dat we deel uit maken van een systeem. Van meerdere systemen zelfs. Het team waar je op je werk deel van uit maakt, de volleybal vereniging, het zijn allemaal groepen waar je als deelnemer mede vorm geeft aan die groep. Wat elke deelnemer afzonderlijk inbrengt, heeft invloed op de hele groep.
Doordat de delen van het geheel invloed hebben op het geheel wordt het beschouwd als een systeem. Je familie is een speciaal systeem. Je kunt je er namelijk niet aan onttrekken. Zelfs niet als je dat zou willen. Een blog over generaties en hun invloed.
Oude verhalen mogen een plek hebben
De impact van het getal 7 in generatiewerk
Het getal 7 in systemisch werk is een magisch getal. Zeven staat in veel culturen voor compleetheid. Het geeft aan dat iets af is. Het kan niet beter worden dan het is, of juist niet erger. Dit gegeven heeft een oorsprong in oude verhalen. Iets wat in de generaties niet is aangekeken werkt 7 generaties lang door.
Dat is een enorm lange tijd: Ik ben geboren in 1963; Vader 1939; Opa 1898; Over-groot opa 1865; Over-over-groot opa 1837; Over-over-over-groot opa 1797; Over-over-over-over-groot opa in 1750. We gaan zeven generaties terug voor dat het eerst in onze familielijn de achternaam Meints is gebruikt.
Generaties van over-leven
Wat heeft zich in al die generaties afgespeeld? Wat is in de schaduw verborgen omdat het geen aandacht mocht krijgen? Mijn voorouder van 7 generaties terug was scheper (herder) op de Ballooëler heide. De idyllische gedachten die opkomen bij het ronddwalen op de heide zal weinig raakvlakken hebben met het over-leven in die tijd. Slavernij, oorlogen, het zijn de grote gebeurtenissen die zich hebben afgespeeld in deze geschetste periode.
Hoeveel impact dat heeft gehad is moeilijk te achterhalen. Hoogstens te verbeelden. Op gezinsniveau ging het waarschijnlijk vooral over armoede, hard werken, niet achterom kijken en overleven.
Alles wat niet verwerkt kan worden zet zich vast in het celgeheugen
Het trauma leeft door de generaties heen
Alles wat niet kon worden verwerkt, onder invloed van leefomstandigheden en gebruiken, heeft zich vastgezet in het celgeheugen van het lichaam. En zo leeft het trauma voort door de generaties heen. Het generatietrauma is geboren.
Er zijn zoveel voorbeelden (te bedenken) die daarop van toepassing zijn. Denk hierbij aan stil geboren kinderen, miskramen, ongewenste afgebroken zwangerschappen. Of de schande van zwangerschap om vervolgens afstand (moeten) doen van het geboren kind. Dochters die niet mochten (door)leren, ze waren anders nodig. Of dat de dochter ongewild de rol van de overleden moeder in het gezin moest overnemen.
Er zijn zoveel verborgen verhalen
Zojuist las ik op Facebook een aangrijpend bericht over een gefusilleerde verzetsstrijder in mijn geboortedorp. Nog heftiger is het hoe een jongetje van zes jaar mee werd gevraagd die gefusilleerde jonge verzetsstrijder op te halen. Volgens het verhaal zag hij als oude man nog steeds voor zich hoe de voeten van deze neergeschoten man buiten de kar staken.
Hij heeft er nooit met iemand anders over kunnen praten. Je kunt je (nu, in deze tijd) niet voorstellen hoe zo iets heeft kunnen gebeuren. Illegaal slachten; onderduikers; NSB, Indië, er is zo veel geheim gebleven.
Onverwerkt Trauma wordt ingeëtst in het DNA
En er zijn veel gezinnen die aan de oorlogstijd geen specifiek slechte herinneringen hebben. Het leven op het platteland ging gewoon door, en er was voldoende te eten. Je hoofd buigen als de paarden worden gevorderd? Dat gebeurde nu eenmaal. Je kunt slechts raden hoeveel impact dit gehad moet hebben.
Ook in onze families zijn er jonge jongens afgereisd voor deelname aan de oorlog in Indië. Onder het mom van politioneel werk. Orde herstellen. Eenmaal weer thuis ging dat boek dicht. Er werd niet gepraat over de indrukken die in het DNA zijn ingeëtst. Het geheim doorbrak de orde thuis.
Niet zeuren, gewoon doorgaan
Tegenwoordig is het steeds gebruikelijker om actief te werken aan het verwerken van gebeurtenissen die een grote impact hebben (gehad) op je leven. Dat deze beweging door een grote groep mensen nog steeds als zwakte wordt gezien maakt het niet gemakkelijker.
Daar spreek trouwens een grote, maar onbewuste loyaliteit uit naar hen die ons voorgingen.
Die wel de kracht hadden om het verdriet en de boosheid weg te slikken en vervolgens door te gaan. Zo is het nu eenmaal. Punt. Niet zeuren, gewoon doorgaan. Het leven gaat nu eenmaal niet over rozen.
Pas als het wordt aangekeken is heling mogelijk
Manifesteren om te kunnen helen
Afgelopen zomer was ik in de Jacobus-kerk in Rolde. Op een plek waar theoretisch gezien Claas Meints, de (naam)stamvader ook geweest zou kunnen zijn. Honderden jaren aan gebeurtenissen, levenservaringen en trauma’s zijn sindsdien door de familielijn gegaan. Vele zullen, naar ik hoop, op enige manier zijn verwerkt. Maar hoeveel is er weggestopt?
Trauma’s doorgeven in het celgeheugen
Weggestopt, om vervolgens te worden ‘vergeten’ en opgeslagen in het celgeheugen. Maar daarmee is het niet klaar! Zo ontwikkeld zich een generatietrauma. Een trauma dat zich in de daaropvolgende generaties alsnog manifesteert. Om verwerkt en geheeld. te worden.
Werken met en in de onderstroom
Werken met en in de onderstroom
In de tweede alinea las je over het getal zeven. Wat staat voor compleetheid. Het getal geeft aan dat iets af is. Iets kan niet beter worden dan het is, of juist niet erger. De systemen waar je over las in de eerste alinea streven altijd naar heel zijn. Pas als iets is verwerkt en een plek heeft gekregen wordt het ingesloten.
Daar waar jij nú door wordt gehinderd, wat niet met gebruikelijke methoden is op te lossen, juist dát kan wel eens de oplossing voor een dieper liggende ervaring zijn. Met een (familie) opstelling werken we met de onderstroom. Wat mag worden aangekeken?
De bovenstroom is wat je ziet, het ongeziene in de onderstroom bepaalt de richting
Uitsluiting: Een groot thema
Het fijne van werken met opstellingen is dat wat echt aangekeken kon/mocht worden ook daadwerkelijk kan helen. Je ziet dat er op dat moment rust komt in de opstelling en daarmee in het systeem. Uitsluiting is en blijft een groot thema. Uitsluiting van mensen, maar ook van ervaringen of ‘dingen’.
En dat is niet het enige. Hoe is jouw overmatig geven (en jezelf wegcijferen) in balans te brengen met nemen? Of breng je met jouw geven de balans terug in wat eerder overmatig is genomen? In oorlogstijd gaat de dood vergezeld van veel verkrachtingen. Een onbewuste balans in het nemen en geven van LEVEN?
Er is nog veel te ontdekken
Ik zie een groeiend bewustzijn hoe (niet verwerkte) gebeurtenissen uit het verleden impact hebben op het heden. En ik ervaar om mij heen ook de ontkenning van deze denkrichting. Dat is oké.
Zelf ervaar ik ook telkens opnieuw de grenzen van wat ik (nu) aan kan nemen.
Daar is loyaliteit aan het familiegeweten debet aan. Door de grenzen telkens iets op te rekken wordt het bewustzijn wel verruimd. En een grens verlegd. Het lichaam verhaalt, geeft signalen af. Om je er bewust van te maken wat er voor jou nog is te doen. Een bijdrage die heelt. Toen, nu en straks. Er is nog veel te ontdekken.
Nog even over patronen
Generaties lang was over-leven een invulling van leven. Een invulling die net zo lang doorwerkt totdat geheeld kan worden wat is gesepareerd. Want alleen kunnen leven laat de energie volop stromen. Dat wat in de onderstroom nog aangekeken mag worden bepaalt ongewenst wat er nu gebeurt. Het blog over generaties als spiegel in de invloed van trauma’s uit het verleden.
Welke patronen uit jouw familielijn zou jij willen helen?
Vorm vast pakken om te vervormen verloren is de oorsprong. Loyaliteit
De kracht én spanning van loyaliteit
Loyaliteit, loyaal zijn, loyaal gevonden worden. Maar loyaliteit heeft een grens. Al heb ik zelf ervaren hoe diffuus die grens kan zijn. En wat is het lastig als die grens wordt benoemd. Waarom eigenlijk?
Inmiddels kan ik zo voelen waar dat vandaan komt. Want loyaliteit blijkt een liefdesband te zijn.
Geen wonder dat aanmerkingen op loyaliteit je in een spagaat trekt. Zeker in je systeem van herkomst.
Loyaliteit komt veel voorbij in mijn praktijk. Dit blog gaat over de verschillende vormen van loyaliteit. En de vervormingen. Misschien herken je iets van jezelf. Neem het aan, pak het stevig beet. Zodat je het later wat meer los kunt laten.
Loyaliteit in werk en herkomst
Arbeidsethos en familiegeweten
Je ziet het overal. Het verlangen naar loyale (onvoorwaardelijke?) medewerkers spat er vanaf. Sla de personeelsadvertenties er op maar eens op na. Niet met zoveel woorden, maar wat dacht je van: “We verwachten geen negen tot vijf mentaliteit”.
Loyaliteit is blijkbaar een verdienste. Iemand die loyaal is, daar kun je op bouwen!
Wat een onvoorwaardelijkheid wordt hier gevraagd. Een onvoorwaardelijkheid die ik herken. Ze wordt geschaard onder het kopje arbeidsethos.
En als je daar anders naar kijkt, komt het oordeel snel. Het groeps- of familiegeweten speelt daarin een rol.
Activeren van loyaliteit
In kwetsbare situaties wordt jouw loyaliteit snel wakker. Bijvoorbeeld als nje afhankelijk bent van de ander? Dan ontstaat er een voedingsbodem voor gebondenheid.
Tegenovergesteld zie je nu op de arbeidsmarkt gebeuren. Er is veel vraag naar werknemers. Dat zet loyaliteit in een ander daglicht.
ZZP’ers ervaren meer regie over hun wensen. Ze maken zich los van de groep waartoe ze hoorden, voelen zich minder gebonden – en vaak ook minder verbonden.
Speelt loyaliteit zich dan voornamelijk op de werkvloer af? Nee, absoluut niet.
“Loyaliteit is een liefdesband, geen plicht. Pas als je dat beseft, ontstaat ruimte om eigen keuzes te maken.”
Loyaliteit is een liefdesband
Loyaliteit in familiesystemen
Iedereen is ontstaan vanuit zijn ouders. Loyaliteiten zijn liefdesbanden, diep verankerd op een onbewuste laag. Ze verbinden je met je familie en de gemeenschappen erom heen.
Deze gebondenheid zet onzichtbare dynamieken in beweging.
Dat zie je terug in hoe jij nu je relaties aangaat. Die dynamieken een weerspiegeling van jouw plek in je systeem van herkomst. Je deed wat destijds nodig was om erbij te horen.
Persoonlijke ontwikkeling is jezelf ontmoeten. Met vragen als:
“Wie” ben ik”
“Wie ben ik in de ogen van jou”.
Betrokkenheid en risico
Het familiesysteem drijft op onderlinge betrokkenheid en liefde. Vervuld van belofte én risico.
De belofte van veiligheid
Het risico van afwijzing of buitensluiting
Die dualiteit maakt je ontvankelijk voor plekverwisseling en vervorming van loyaliteit. Over plekverwisseling en magische liefde lees je in een andere blogs.
In dit blog zoom ik in op de horizontale en verticale loyaliteit en de 4 vervormingen daarvan. Overdreven – Gespleten – Negatief – Onzichtbaar.
Horizontaal versus verticaal
Verschil tussen generaties en gelijkwaardigheid
Horizontale en verticale is ontleend aan de contextuele therapie. Een therapie die handelt over de dynamische verbondenheid van een persoon met zijn relaties. Iedereen is lid is van een familiesysteem. Ieder lid heeft in dat systeem een eigen unieke plek.
Verticale loyaliteit:
De loyaliteit tussen generaties: Groutouder-Ouder-Kind. Deze relaties zijn onomkeerbaar.
Horizontale loyaliteit speelt zich af tussen eenzelfde generatie.
Partnerrelatie, vriendschapsrelatie of collegiale banden. Relaties op basis van wederkerigheid. Er is gelijkheid in wederzijdse verplichtingen en rechten.
Projecties in werk en relaties
Verticale loyaliteitsbanden zijn diep geworteld. Je ziet en voelt de spanning opborrelen als deze liefdesband er niet openlijk mag zijn.
In mijn aanbod “RELATIE IN BALANS” werk ik met deze verticale (en horizontale) loyaliteit.
Wat neem jij mee uit je vorige relatie? Welke oude bindingen leiden tot projecties? Projecties die je ook van toepassing zijn in de relatie met je collega’s. Elke relatie biedt kansen. Kansen om te helen wat ooit uit verbinding is geraakt. Dit geldt (dus) niet alleen voor partnerrelaties.
Vervormingen van loyaliteit
Elke loyaliteit heeft een zwakke kant. En een krachtige kant. Soms raakt de loyaliteit vervormd, Jij bent klem komen te zitten in je familiesysteem. Op een plek in het oudersysteem terecht gekomen.
Jouw vervorming van loyaliteit wordt door een ander wellicht als kwaliteit ervaren: Geen nee kunnen zeggen. Meer verantwoordelijkheid nemen dan je toekomt. Past precies bij “We verwachten geen negen tot vijf mentaliteit” uit de tweede paragraaf.
In een andere vervorming is uithoudingsvermogen de grote kracht. Het snel zien van beide kanten van een medaille. Mét inlevingsvermogen.
Het kind dat geen kind kan zijn, gekleed in de kleding van de volwassene
Overdreven loyaliteit (parentificatie)
Parentificatie is identificatie met de plek van ouders, Van een of beide. De oorzaak ligt in overbelasting van de ouder(s). Tijdelijk, of structureel in de vorm van een zwaar levenslot van ouder(s) en/of grootouder(s).
Identificeren is het je toe-eigenen van ander zijn lot met de onbewuste beweging om die plek over te nemen.
In het voortdurend scannen hoe het met je ouder(s) gaat ben je alert geworden. Alert op de last van een ander. Jouw groot verantwoordelijkheidsgevoel krijgt veel voor elkaar. Veel doen geeft je het goede gevoel. Hulp vragen is lastig. Zorg voor een hogere rangorde gaat als vanzelf.
Wat te doen?
Aanvaarden dat jij het niet alleen hoeft te doen
Meer zorg voor jezelf (mentaal en lichamelijk)
Grenzen stellen in verantwoordelijkheden
Minder gericht zijn op ‘voorkomen wat fout gaat’
Loyaal aan het een is disloyaal naar de ander. Verscheurd worden.
Gespleten loyaliteit (triangulatie)
Kun je even loyaal zijn naar beide ouders? Of gaat loyaliteit naar de een ten koste van de ander. Dat laatste brengt je in een spagaat. Je hebt het gevoel dat jij de relatie moet redden.
Helemaal als ouders, omdat ze er samen niet uitkomen, afzonderlijk steun zoeken bij jou.
Dit veroorzaakt een innerlijk strijd. Loyaal naar de een is tegelijkertijd dis-loyaal zijn naar de ander. Alsof je altijd een van de twee in de steek laat.
Zijn er op de werkvloer meerdere leidinggevenden? Een beetje spanning tussen hen, geeft jou stress.
Wat te doen?
Zoek momenten waarop de liefde wél stroomde tussen je ouders
Herstel je afbakening
Sta op je eigen plek
Gebruik je Volwassen ego-positie om keuzes te maken
Weet: Kiezen is de helft verliezen
Je zelf beperken en klein houden. Uit trouw.
Negatieve loyaliteit
Hoe kan er geluk bestaan als er zoveel lijden is? Het zware lot van ouders rustend op kinderschouders activeert het ondermijnen van eigen gezondheid en succes van het kind.
In gebonden zijn aan het lot van je ouders blijf je hun trouw. Een onuitgesproken belofte: Ik kom niet verder dan jullie.
Een bijzondere dynamiek waardoor je niet je volle potentie gebruikt. Het is moeilijk om in het licht te staan. Lastig om successen te vieren. In de onderlaag zit woede. Je hebt je eigen geluk op moeten geven.
In je werk blijf je vooral zoeken naar verbeterpunten. Alsof er een taboe rust op positieve ervaringen.
Wat te doen?
Buig voor het lot van je ouders
Neem je eigen leven met alles wat erbij hoort
Vier successen
Professioneel: Sluit de pijn van andere in zonder het te dragen
Onzichtbaar verbonden met wat er niet mocht zijn
Onzichtbare loyaliteit
Als kind kun je ‘weten’ dat iets in het systeem werd buitengesloten. Er treedt dan een identificatie op met dat ‘iets’. Zodat het een plek krijgt in het systeem. Dat ‘iets’ kan een geheim zijn, een trauma, een verzwegen persoon. Er werd in ieder geval niet over gesproken.
Onzichtbare loyaliteiten zijn beklemmend. Er moet ‘recht gedaan worden’. Maar niemand weet waar recht aan gedaan moet worden. Het vertroebelt de onderlinge communicatie.
Onzichtbare loyaliteit is moeilijk vast te pakken. Een leidinggevende met deze dynamiek strijdt een strijd die niet de zijne is.
Wat te doen?
Erken wat buitengesloten was
Geef het een plek (ook generaties later)
Zet innerlijke onrust om in kwaliteit
Professioneel: Wees nieuwsgierig naar wat in het verleden van een organisatie nog meespeelt
“Wat je uit liefde op je hebt genomen, mag je later met liefde weer teruggeven aan wie het werkelijk toebehoort.”
Loyaliteit vraagt professionele én persoonlijke aandacht
Loyaliteit is geen karaktereigenschap, maar een liefdesband. Een dynamiek die raakt aan jouw plek in je familiesysteem én aan je plek op je werk.
Het vraagt bewustzijn om te zien waar:
Jouw loyaliteit vervormd is geraakt
Je een plek hebt ingenomen die niet de jouwe was
Je mag loslaten wat niet van jou is
Samenvattend: Loyaliteit als ingang naar jezelf
Loyaliteit en plek zijn een krachtige ingang voor zelfonderzoek. Loyaliteit is een liefdesband – maar wel een met een grens. En het juist op dat snijvlak waar de spanning ontstaat. Daar wordt in de schaduw geplaatst wat niet aangekeken mag worden. UYit liefde. Uit trouw.
Wil je onderzoeken welke vormen van loyaliteit in jouw leven spelen?
Schaamte houdt je klein, autonomie geeft vrijheid. Vaak zit je vast in één kant: aanpassen of jezelf isoleren. De oplossing ligt in het balanceren tussen beide. Door schaamte bewust te voelen en autonomie stapsgewijs te versterken, kun je vrijer leven. Dit blog biedt inzichten én een praktische oefening.
Jezelf zijn in je relatie is niet vanzelfsprekend. Onbewuste patronen, overlevingsstrategieën en familieloyaliteiten beïnvloeden je plek. Systemisch werk helpt deze dynamieken zichtbaar te maken. Door bewustwording en erkenning van wat speelt, kun je oude patronen doorbreken en je relatie versterken, met meer ruimte voor wie jij werkelijk bent.
Het is eigenlijk best logisch allemaal. En toch….. er is lev voor nodig om het leven ten volle te nemen. En lev om door de loyaliteit heen op onderzoek te gaan. Uit je bubbel om antwoord te vinden op “Waarom-vragen”. Om zicht te krijgen op helderheid.
Een blog over bubbel en familieopstelling. En hoe ze bij elkaar horen.
