Trauma Diepe wond Verborgen in stilte Onzichtbaar maar zo voelbaar Heel
Wat is een psychisch trauma?
Trauma. Een woord dat tegenwoordig veel gehoord wordt. Maar wat betekent het eigenlijk? Als ik het over trauma heb, dan bedoel ik een psychische wond. Een wond die ontstaat na een intense gebeurtenis waarin je je machteloos voelde. Een moment waarin je geen kans had om te reageren, je gevoelens te uiten of jezelf te ontladen. Je bevriest als het ware. Het moment blijft hangen in je lichaam, zelfs als je denkt dat het uit je geheugen is verdwenen.
Trauma is niet nieuw, ook al lijkt het door de toegenomen aandacht een ‘hype’. Maar het is nu eenmaal een gegeven. Wat je aandacht geeft, wordt zichtbaarder. En dat is precies wat er met trauma gebeurt: het is een wond die je misschien hebt weggestopt, maar die in je lichaam blijft leven.
Je bevriest als het ware in de situatie. Je houdt ‘het moment’ vast. En als er nadien geen ruimte is/mag zijn voor jouw gevoelens zul je deze gevoelens uitschakelen. Dat uitschakelen gaat zo grondig dat je niet meer bewust bent van die gevoelens. Hoewel uit het geheugen verbannen zijn ze niet weg. Ze worden opgeslagen in je lichaam. Zetten zich vast in je lijf.
De impact van trauma op lichaam en geest
Een psychisch trauma raakt je in de kern. Wanneer je gevoelens niet mogen bestaan, worden ze afgesplitst. Een deel van jou stopt met ‘meedoen’. Je gaat overleven in plaats van leven. Het moment wordt ingekapseld, en wat ooit een geheel was, voelt niet langer heel. Je voelt je misschien opmerkelijk kalm aan de buitenkant, terwijl je van binnen de storm negeert.
Maar dat wat niet is verwerkt, blijft bestaan. Je lichaam bewaart alles. Wist je dat trauma niet alleen je mentale gezondheid beïnvloedt, maar zich ook fysiek kan uiten? Veel mensen ervaren klachten zoals chronische stress, spierspanning of zelfs slapeloosheid zonder te weten dat deze verband houden met onverwerkte emoties.
En het gaat verder. Trauma kan niet alleen je leven beïnvloeden, maar ook dat van de generaties na jou. Dit wordt generatiegebonden trauma genoemd. Het is alsof het onvoltooide verleden steeds weer op de deur klopt, wachtend tot jij het opent en aankijkt.
Trauma: een stille erfenis
Trauma stopt niet bij jou. Het kan doorgegeven worden, van generatie op generatie. Misschien herken je het gevoel dat bepaalde patronen zich blijven herhalen in je familie. Die last voelt zwaar, maar is niet jouw schuld. Toch draagt het een belangrijke boodschap: wat niet is verwerkt, zoekt heling.
“Wat we niet durven voelen, blijft ons op een andere manier achtervolgen. Het lichaam zal altijd zoeken naar balans.”
Veel mensen vinden het eng om die pijn onder ogen te zien. “Wat heeft het voor zin?” zeggen ze vaak. “Ik heb het toch goed gehad?” Maar soms kom je voor hulp met iets dat nú speelt, en ontdek je dat het onbewust verbonden is met een dieper, oud verhaal.
“Je lichaam bewaart wat je geest wil vergeten. Alleen door te voelen kun je echt helen en verder leven.”
Hoe herstel je de verbinding met jezelf?
Het besef dat je afgesplitste delen hebt, kan confronterend zijn. Maar het biedt ook een kans. Trauma hoeft geen levenslange bestemming te blijven. Je kunt die delen leren herkennen, erkennen en opnieuw integreren.
Dit proces vraagt moed. Het betekent dat je je openstelt voor wat ooit pijn deed. Maar het betekent ook dat je jezelf opnieuw leert kennen. Door aandacht te geven aan wat verborgen is, door te voelen wat ooit te pijnlijk leek, ontstaat ruimte. Je komt dichter bij je eigen verlangen, bij dat wat jou heel maakt.
Stap voor stap naar heling
Niemand kiest voor zijn plezier de weg van pijn en verwerking. Maar als je durft te kijken, ontdek je dat er meer mogelijk is dan je dacht. Het is niet makkelijk, maar heling is geen eenzame weg. Het is een reis terug naar jezelf.
Hulp nodig?
Als je voelt dat dit resoneert, weet dan dat je niet alleen bent. Het verwerken van trauma is een proces, en soms heb je begeleiding nodig. Neem contact op of ontdek hoe deze therapie jou kan ondersteunen bij jouw pad naar heling.
Generaties als spiegel: Systemisch Werk en De Invloed van Familietrauma
Hoe beïnvloeden onze voorouders wie we vandaag zijn? Ontdek de kracht van generatiewerk en hoe systemisch werk helpt om de onderstroom van je familiegeschiedenis te begrijpen.
Systemisch werk gaat over systemen. Dat we deel uit maken van een systeem. Van meerdere systemen zelfs. Het team waar je op je werk deel van uit maakt, de volleybal vereniging, het zijn allemaal groepen waar je als deelnemer mede vorm geeft aan die groep. Wat elke deelnemer afzonderlijk inbrengt, heeft invloed op de hele groep.
Doordat de delen van het geheel invloed hebben op het geheel wordt het beschouwd als een systeem. Je familie is een speciaal systeem. Je kunt je er namelijk niet aan onttrekken. Zelfs niet als je dat zou willen. Een blog over generaties en hun invloed.
Oude verhalen mogen een plek hebben
De impact van het getal 7 in generatiewerk
Het getal 7 in systemisch werk is een magisch getal. Zeven staat in veel culturen voor compleetheid. Het geeft aan dat iets af is. Het kan niet beter worden dan het is, of juist niet erger. Dit gegeven heeft een oorsprong in oude verhalen. Iets wat in de generaties niet is aangekeken werkt 7 generaties lang door.
Dat is een enorm lange tijd: Ik ben geboren in 1963; Vader 1939; Opa 1898; Over-groot opa 1865; Over-over-groot opa 1837; Over-over-over-groot opa 1797; Over-over-over-over-groot opa in 1750. We gaan zeven generaties terug voor dat het eerst in onze familielijn de achternaam Meints is gebruikt.
Generaties van over-leven
Wat heeft zich in al die generaties afgespeeld? Wat is in de schaduw verborgen omdat het geen aandacht mocht krijgen? Mijn voorouder van 7 generaties terug was scheper (herder) op de Ballooëler heide. De idyllische gedachten die opkomen bij het ronddwalen op de heide zal weinig raakvlakken hebben met het over-leven in die tijd. Slavernij, oorlogen, het zijn de grote gebeurtenissen die zich hebben afgespeeld in deze geschetste periode.
Hoeveel impact dat heeft gehad is moeilijk te achterhalen. Hoogstens te verbeelden. Op gezinsniveau ging het waarschijnlijk vooral over armoede, hard werken, niet achterom kijken en overleven.
Alles wat niet verwerkt kan worden zet zich vast in het celgeheugen
Het trauma leeft door de generaties heen
Alles wat niet kon worden verwerkt, onder invloed van leefomstandigheden en gebruiken, heeft zich vastgezet in het celgeheugen van het lichaam. En zo leeft het trauma voort door de generaties heen. Het generatietrauma is geboren.
Er zijn zoveel voorbeelden (te bedenken) die daarop van toepassing zijn. Denk hierbij aan stil geboren kinderen, miskramen, ongewenste afgebroken zwangerschappen. Of de schande van zwangerschap om vervolgens afstand (moeten) doen van het geboren kind. Dochters die niet mochten (door)leren, ze waren anders nodig. Of dat de dochter ongewild de rol van de overleden moeder in het gezin moest overnemen.
Er zijn zoveel verborgen verhalen
Zojuist las ik op Facebook een aangrijpend bericht over een gefusilleerde verzetsstrijder in mijn geboortedorp. Nog heftiger is het hoe een jongetje van zes jaar mee werd gevraagd die gefusilleerde jonge verzetsstrijder op te halen. Volgens het verhaal zag hij als oude man nog steeds voor zich hoe de voeten van deze neergeschoten man buiten de kar staken.
Hij heeft er nooit met iemand anders over kunnen praten. Je kunt je (nu, in deze tijd) niet voorstellen hoe zo iets heeft kunnen gebeuren. Illegaal slachten; onderduikers; NSB, Indië, er is zo veel geheim gebleven.
Onverwerkt Trauma wordt ingeëtst in het DNA
En er zijn veel gezinnen die aan de oorlogstijd geen specifiek slechte herinneringen hebben. Het leven op het platteland ging gewoon door, en er was voldoende te eten. Je hoofd buigen als de paarden worden gevorderd? Dat gebeurde nu eenmaal. Je kunt slechts raden hoeveel impact dit gehad moet hebben.
Ook in onze families zijn er jonge jongens afgereisd voor deelname aan de oorlog in Indië. Onder het mom van politioneel werk. Orde herstellen. Eenmaal weer thuis ging dat boek dicht. Er werd niet gepraat over de indrukken die in het DNA zijn ingeëtst. Het geheim doorbrak de orde thuis.
Niet zeuren, gewoon doorgaan
Tegenwoordig is het steeds gebruikelijker om actief te werken aan het verwerken van gebeurtenissen die een grote impact hebben (gehad) op je leven. Dat deze beweging door een grote groep mensen nog steeds als zwakte wordt gezien maakt het niet gemakkelijker.
Daar spreek trouwens een grote, maar onbewuste loyaliteit uit naar hen die ons voorgingen.
Die wel de kracht hadden om het verdriet en de boosheid weg te slikken en vervolgens door te gaan. Zo is het nu eenmaal. Punt. Niet zeuren, gewoon doorgaan. Het leven gaat nu eenmaal niet over rozen.
Pas als het wordt aangekeken is heling mogelijk
Manifesteren om te kunnen helen
Afgelopen zomer was ik in de Jacobus-kerk in Rolde. Op een plek waar theoretisch gezien Claas Meints, de (naam)stamvader ook geweest zou kunnen zijn. Honderden jaren aan gebeurtenissen, levenservaringen en trauma’s zijn sindsdien door de familielijn gegaan. Vele zullen, naar ik hoop, op enige manier zijn verwerkt. Maar hoeveel is er weggestopt?
Trauma’s doorgeven in het celgeheugen
Weggestopt, om vervolgens te worden ‘vergeten’ en opgeslagen in het celgeheugen. Maar daarmee is het niet klaar! Zo ontwikkeld zich een generatietrauma. Een trauma dat zich in de daaropvolgende generaties alsnog manifesteert. Om verwerkt en geheeld. te worden.
Werken met en in de onderstroom
Werken met en in de onderstroom
In de tweede alinea las je over het getal zeven. Wat staat voor compleetheid. Het getal geeft aan dat iets af is. Iets kan niet beter worden dan het is, of juist niet erger. De systemen waar je over las in de eerste alinea streven altijd naar heel zijn. Pas als iets is verwerkt en een plek heeft gekregen wordt het ingesloten.
Daar waar jij nú door wordt gehinderd, wat niet met gebruikelijke methoden is op te lossen, juist dát kan wel eens de oplossing voor een dieper liggende ervaring zijn. Met een (familie) opstelling werken we met de onderstroom. Wat mag worden aangekeken?
De bovenstroom is wat je ziet, het ongeziene in de onderstroom bepaalt de richting
Uitsluiting: Een groot thema
Het fijne van werken met opstellingen is dat wat echt aangekeken kon/mocht worden ook daadwerkelijk kan helen. Je ziet dat er op dat moment rust komt in de opstelling en daarmee in het systeem. Uitsluiting is en blijft een groot thema. Uitsluiting van mensen, maar ook van ervaringen of ‘dingen’.
En dat is niet het enige. Hoe is jouw overmatig geven (en jezelf wegcijferen) in balans te brengen met nemen? Of breng je met jouw geven de balans terug in wat eerder overmatig is genomen? In oorlogstijd gaat de dood vergezeld van veel verkrachtingen. Een onbewuste balans in het nemen en geven van LEVEN?
Er is nog veel te ontdekken
Ik zie een groeiend bewustzijn hoe (niet verwerkte) gebeurtenissen uit het verleden impact hebben op het heden. En ik ervaar om mij heen ook de ontkenning van deze denkrichting. Dat is oké.
Zelf ervaar ik ook telkens opnieuw de grenzen van wat ik (nu) aan kan nemen.
Daar is loyaliteit aan het familiegeweten debet aan. Door de grenzen telkens iets op te rekken wordt het bewustzijn wel verruimd. En een grens verlegd. Het lichaam verhaalt, geeft signalen af. Om je er bewust van te maken wat er voor jou nog is te doen. Een bijdrage die heelt. Toen, nu en straks. Er is nog veel te ontdekken.
Nog even over patronen
Generaties lang was over-leven een invulling van leven. Een invulling die net zo lang doorwerkt totdat geheeld kan worden wat is gesepareerd. Want alleen kunnen leven laat de energie volop stromen. Dat wat in de onderstroom nog aangekeken mag worden bepaalt ongewenst wat er nu gebeurt. Het blog over generaties als spiegel in de invloed van trauma’s uit het verleden.
Welke patronen uit jouw familielijn zou jij willen helen?
