Dit blog gaat over verlatingsangst en bindingsangst in relaties: Je bent niet voor niets samen. Maar waarom doet het soms zoveel pijn?
Twintig jaar samen. 20 jaar verbondenheid, ruzies, stiltes, passies, afstand, toenadering, misverstanden en diepe liefde. Soms kijk je elkaar aan en weet je: er is nog steeds iets. En tegelijk kun je je zó alleen voelen in die relatie. Alsof jullie elkaar steeds nét niet raken. Alsof jullie in een soort onzichtbaar Spel zijn beland waarvan niemand de regels écht begrijpt.
De dynamiek die je uitnodigt tot persoonlijke groei
Verlatingsangst en bindingsangst in relaties. Over hoe twee mensen die diep van elkaar houden tóch gevangen kunnen raken in patronen die hen uit verbinding halen. Over hoe wantrouwen groeit waar vertrouwen zou moeten leven. En vooral: over hoe deze dynamiek je uitnodigt tot persoonlijke groei – als je bereid bent de spiegel te zien die de ander je voorhoudt.
Als jij bang bent dat de ander weggaat – of je juist opslokt
Laten we het beest bij de naam noemen. In de ene helft van deze relatie woont verlatingsangst. In de andere helft bindingsangst. Twee angsten die elkaar op het eerste gezicht lijken tegen te spreken, maar in de praktijk vaak perfect op elkaar aansluiten. Tot frustratie van beide partijen.
Hij is degene met verlatingsangst. Altijd op zoek naar bevestiging. Altijd bang dat ze hem verlaat, negeert, afwijst. Zijn gedrag wordt gekenmerkt door pleasen, controleren, over-analyseren. Hij stelt vragen als: “Gaat het wel goed tussen ons?” “Waarom zeg je dat zo?” “Hou je nog van me?”
Zij is degene met bindingsangst. Ze houdt van hem, echt waar. Maar zodra hij dichterbij komt, voelt ze zich benauwd. Ze krijgt het gevoel dat ze moet vluchten, dat ze haar autonomie verliest. Ze wordt kortaf, sluit zich af, duikt in haar werk of zoekt rust op plekken waar hij niet is. Op vragen over liefde en toewijding reageert ze met irritatie of stilte.
De vermoeiende dans van aantrekken en afstoten
Ze vinden elkaar in een dans die vermoeiend is voor beiden. De een zoekt toenadering, de ander afstand. En hoe meer hij op haar afkomt, hoe meer zij zich terugtrekt. Hoe meer zij zich onttrekt, hoe meer hij zich vastklampt. Verlatingsangst en bindingsangst vullen elkaar aan
“Als weggever bleven deze gratis beeldjes lange tijd boeien. Door het magneetje in de neus bewogen ze uit elkaar zodra je ze naar elkaar ging schuiven”
Waar komt die verlatingsangst en bindingsangst vandaan?
Een veilige hechting zorgt ervoor dat jij je verbonden voelt en gezonde relaties kunt aangaan. Onveilige hechting daarentegen leidt tot patronen van angst, vermijding of ambivalentie in relaties. Dit beïnvloedt niet alleen romantische relaties, maar ook vriendschappen en werkrelaties.
In mijn blog “Alles liever dan de waarheid: Hoe jouw hechting je relaties beïnvloedt” lees je meer over hechting, de verschillende stijlen van hechting en de hechtingscirkel.
Verschillende hechtingsstijlen
Mensen met verlatingsangst hebben vaak een angstig-ambivalente hechtingsstijl ontwikkeld. Ze zijn gewend om hard te werken voor liefde en zijn gevoelig voor afwijzing. Mensen met bindingsangst daarentegen neigen juist naar een vermijdende hechting: nabijheid voelt als bedreiging van hun autonomie.
Door jouw eigen hechtingspatronen te begrijpen vergroot dit je bewustzijn. Je kunt daardoor veel bewuster bouwen aan gezonde, veilige relaties.
“Hechting vormt je relaties – bewust of onbewust, veilig of onveilig”
Bindingsangst en verlatingsangst – De verborgen contracten in je relatie
Wat hier gebeurt, is niet alleen een botsing van karakters. Het is een botsing van innerlijke overtuigingen. In systemisch werk spreken we dan van verborgen contracten. Onuitgesproken afspraken die vaak zijn ontstaan in onze jeugd. En we nemen ze mee, onbewust, onze relaties in.
Zijn contract klinkt ongeveer zo: “Als ik alles geef, als ik me aanpas, dan blijf jij bij me.”
Haar contract: “Als ik mezelf niet verlies, als ik genoeg afstand houd, dan ben ik veilig.”
Niemand heeft deze zinnen hardop uitgesproken. Maar ze zitten in het gedrag, in de verwachtingen, in de frustraties. Ze zitten in het verlangen én in de angst. Hij denkt haar liefde te moeten verdienen. Zij denkt haar vrijheid te moeten bewaken. En in plaats van verbinding, ontstaat er verwijdering.
Want zij voelt zich onder druk gezet door zijn behoefte aan nabijheid. Hij voelt zich afgewezen door haar behoefte aan ruimte. Wat bedoeld is als bescherming van het zelf, wordt ervaren als aanval door de ander.
“Het verborgen contract. Impliciete afspraken en verwachtingen die niet direct worden uitgesproken, maar die toch een grote invloed hebben op hoe we met elkaar omgaan“.
“Waarom kwamen wij elkaar dan tegen?”
Het is verleidelijk om te denken: we passen gewoon niet bij elkaar. Omdat JIJ denkt teveel te zijn. Of juist te weinig. Jij te afstandelijk bent of te dwingend.
Maar wie dieper kijkt, ziet iets anders.
Niemand komt per ongeluk op jóuw pad
In elke ontmoeting schuilt een uitnodiging tot groei. Niemandkomtperongelukop je pad. De mensen die jou het meest raken – in liefde of in pijn – wijzen vaak naar stukken in jezelf die gezien willen worden. Oude wonden, oude overtuigingen, beschermingsmechanismen die ooit helpend waren, maar nu je ontwikkeling in de weg zitten.
Zij herkent in hem haar verlangen naar nabijheid – iets wat ze zichzelf nauwelijks toestaat.
Hij herkent in haar de vrijheid die hij zichzelf nooit toestaat – omdat hij geleerd heeft dat nabijheid veiligheid geeft.
Ze spiegelen elkaar. En dat kan enorm pijnlijk zijn.
Het Spel van transactionele analyse: slachtoffer, redder, aanklager
In deze dynamiek spelen de partners – vaak onbewust – een rol in het drama-driehoekmodel uit de transactionele analyse. Een krachtig instrument om te zien hoe mensen met elkaar omgaan, zonder dat ze zich daar volledig bewust van zijn.
Hij begint vaak als redder: hij wil zorgen, begrijpen, de relatie ‘redden’.
Zij voelt zich opgejaagd en wordt aanklager: “Je wilt altijd praten. Laat me gewoon met rust.”
Hij voelt zich vervolgens slachtoffer: “Ik doe alles voor jou, en dit krijg ik ervoor terug.”
En voor je het weet, wisselen de rollen. Zij voelt zich slachtoffer omdat ze zich niet vrij voelt. Hij wordt aanklager: “Je kunt nooit gewoon eens lief doen.” Zij probeert te redden door tijdelijk tegemoet te komen – maar dat voelt niet vrij. En zo draait het Spel in het rond.
Een Spel met maar één uitweg: bewustwording.
“Het Spel dat onbewust, maar telkens opnieuw wordt gespeeld versterkt het onbegrip. Het is een persoonlijke ‘opdracht’ om bewustzijn te ontwikkelen op wat er beschermd moet worden”
Uit de dynamiek van verlatingsangst en bindingsangst stappen
De eerste stap is erkenning. Niet van de ander, maar van jezelf. Want zolang je denkt dat de ander moet veranderen, blijf je hangen in de machteloosheid van het slachtoffer. Of de controlezucht van de redder. Of de boosheid van de aanklager.
1. Erken je eigen angst
Hij mag erkennen: “Ik ben bang om verlaten te worden. Ik klamp me soms vast, omdat ik denk dat ik niet genoeg ben.”
Zij mag erkennen: “Ik ben bang om mezelf te verliezen in de nabijheid van een ander. Ik trek me terug om mezelf te beschermen.”
Door dit uit te spreken – eerst naar jezelf, later misschien naar elkaar – ontstaat er ruimte. Ruimte om niet meer te vechten tegen de angst, maar haar te ontmoeten.
2. Ontmantel het verborgen contract
Stel jezelf de vraag:
Wat geloof ik diep vanbinnen dat ik moet doen om liefde of veiligheid te verdienen?
En dan de vervolgvraag:
Wat als dat niet waar is?
Wat als liefde niet iets is wat je moet verdienen? Wat als nabijheid niet betekent dat je jezelf kwijtraakt? Wat als vrijheid en verbinding samen kunnen bestaan?
3. Beweeg bewust anders
In plaats van automatisch reageren, oefen met anders handelen:
Hij kan oefenen met bij zichzelf blijven als zij zich terugtrekt, zonder haar achterna te zitten.
Zij kan oefenen met iets langer aanwezig blijven in een emotioneel moment, zonder meteen de deur dicht te trekken.
Het zijn kleine stappen. Maar in die kleine stappen kan iets nieuws ontstaan: vertrouwen. Niet het vertrouwen dat de ander je nooit zal verlaten. Of dat de ander je nooit zal overweldigen. Maar het vertrouwen dat jij met jouw eigen angst kunt zijn – zonder dat de ander die hoeft op te lossen.
“Weten wat je beweegt. Bewust worden van de verschillende dynamieken die bij jullie elkaar zo naadloos aanvullen is een belangrijke eerste stap”
Samen groeien met verlatingsangst en bindingsangst? Het kan echt!
Het is verleidelijk om elkaar de schuld te geven. Zeker als het wantrouwen zich nestelt tussen de muren van de relatie. Hij vertrouwt haar niet – want hij ziet in elk afstandelijk gebaar een voorbode van verlaten worden. Zij vertrouwt hem niet – want ze ziet in elk gebaar van nabijheid een poging tot beheersing.
Maar wat als het wantrouwen geen oordeel is over de ander, maar een signaal van een oude wond in jezelf?
Wat als je kunt zeggen:
“Ik voel me nu onzeker, en dat heeft te maken met iets ouds in mij.”
“Ik merk dat ik me wil terugtrekken, omdat ik bang ben voor verlies van controle.”
Dan ontstaat er iets heel krachtigs. Niet de perfectie van een relatie zonder triggers, maar de veiligheid om samen te leren.
De uitnodiging van deze relatie
Twintig jaar samen. Dat doe je niet zomaar. Onder alle patronen, onder het spel, onder de pijn ligt een diepere laag. Een reden waarom jullie elkaar ontmoetten. Misschien om te leren:
Dat liefde geen claim is, maar een uitnodiging.
Dat vrijheid geen afstand is, maar zelfverbondenheid.
Dat nabijheid geen bedreiging is, maar een keuze om jezelf te laten zien.
Soms is die reis confronterend. Je moet jezelf onder ogen komen. Je oude angsten, je patronen, je strategieën. Maar als jullie dat durven – samen of ieder apart – dan kan deze relatie een enorme bron van groei zijn.
Afsluitende reflectie
Heb jij je herkend in dit verhaal? Misschien ben jij degene met verlatingsangst. Of voel jij je aangesproken door de bindingsangst. Misschien voel je je gevangen in het spel, en weet je niet meer hoe je elkaar kunt bereiken.
Weet dan: je hoeft het niet alleen te doen. Er is hulp. In de vorm van coaching, therapie, of misschien simpelweg door het gesprek aan te gaan – op een ander niveau dan je gewend bent.
Maar bovenal: Zie de ander als jouw spiegel. Niet als vijand, niet als schuldige. Maar als iemand die jou helpt om thuis te komen bij jezelf.
Wil je werken aan jullie patronen en weer echt contact ervaren in je relatie?
Neem gerust contact met me op. In mijn praktijk werk ik systemisch, met oog voor de onderstroom en de verborgen dynamieken die zich in relaties afspelen. Je bent van harte welkom in Nieuw Balinge, Drenthe – samen of alleen.
👉 Klik voor een gratis kennismakingsgesprek of boek gelijk een individueel of gezamenlijke sessie:
Faalangst is geen zwakte, maar een overlevingsstrategie. In dit blog ontdek je de diepere systemische lagen onder faalangst en leer je hoe je jouw innerlijke saboteur herkent.
Met inzicht, erkenning en praktische oefeningen zet je de eerste stap naar heling, zelfvertrouwen en het innemen van jouw plek in het leven.
In elke relatie schuilt een verborgen contract: onuitgesproken verwachtingen die de dynamiek sturen. Deze impliciete afspraken veroorzaken vaak spanningen, maar bieden ook kansen voor groei. Door deze verwachtingen te bespreken en te hercontracteren, ontstaat ruimte voor transparantie en wederzijds begrip. Dit proces vraagt om zelfreflectie, empathie en moed, maar leidt tot sterkere en meer authentieke relaties.
IIn Transactionele Analyse verwijst een Spel naar onbewuste patronen met voorspelbare uitkomsten. Deze patronen, geworteld in je levensscript, kun je doorbreken door bewustwording, reflectie en nieuwe keuzes.
Ontsnap uit de loop en creëer vrijheid in je communicatie en relaties.
Onze diepste patronen ontstaan door hechting, trauma en angst voor afwijzing. Overlevingsstrategieën beschermen ons, maar houden ons ook vast. Door bewustzijn en verantwoordelijkheid kunnen we oude structuren doorbreken en leren voelen wat écht van ons is. Heling is geen eindpunt, maar een voortdurende reis naar meer vrijheid en authenticiteit.
Verlangen is een krachtige innerlijke gids, verstild door trauma en overlevingsstructuren zoals perfectionisme en pleasen. Door zelfresonantie en het luisteren naar je lichaam kun je je verlangen herontdekken. Dit blog biedt praktische stappen om je verlangen te gebruiken als richtingaanwijzer voor een leven dat écht resoneert met wie je bent.
Er zijn van die uitspraken die blijven hangen. Soms confronterend, soms verwarrend, maar altijd met een kern van waarheid die je niet zomaar van je af kunt schudden. In dit blog lees je over schaduwwerk om jouw zelfinzicht en compassie te vergroten.
Een van die zinnen is: “In alles wat je verafschuwt in de ander herken je iets van jezelf.” Anders geformuleerd: “Waarin jij je intens ergert aan de ander, daar heb jij iets te leren”.
Een uitspraak die bij mij in eerste instantie weerstand opriep. Want hoezo zou mijn afkeer van arrogantie, luiheid, hypocrisie of onverschilligheid íéts te maken hebben met mijzelf? Wat anderen fout doen, is toch echt hún probleem?
Schaduwwerk voor zelfinzicht en compassie
Toch nodigt deze zin jou uit tot iets groters dan een simpele psychologische verklaring. Het is een uitnodiging tot zelfonderzoek, tot schaduwwerk, tot radicale eerlijkheid.
En misschien nog wel het belangrijkste: tot een meer compassie volle kijk op Jezelf en de ander. Omdat je de spiegel van je schaduw voorgehouden hebt gekregen.
Jouw schaduw – krijg inzicht in schaduwwerk , heel en leef met compassie voor Jezelf en je relaties. #KomJezelfOntmoeten.
Wat is de schaduw eigenlijk?
De term “schaduw” werd beroemd gemaakt door de Zwitserse psycholoog Carl Gustav Jung. Volgens Jung is de schaduw het deel van onze persoonlijkheid dat we liever niet onder ogen zien. Het zijn onze angsten, driften, verlangens, schaamtes, impulsen en eigenschappen die niet passen binnen het beeld dat we van onszelf willen hebben.
Aanpassen om te (over)leven
Vanaf jonge leeftijd leren we wat ‘goed’ en ‘slecht’ gedrag is. Een kind dat leert dat woede ongepast is, zal die woede onderdrukken. Iemand die wordt geprezen om zijn zorgzaamheid, zal zijn behoefte aan grenzen of zelfbehoud onderdrukken. Wat we niet mogen zijn, wordt uit het bewustzijn verbannen — maar het verdwijnt niet. Het wordt een schaduw.
Schaduwwerk is de ontmoeting met Jezelf aangaan
De schaduw is dus niet per se ‘slecht’ of kwaadaardig, het is simpelweg wat we niet willen zijn — of niet mógen zijn, van onszelf of van de wereld om ons heen. Het is een deel van wie je bent.
Schaduwwerk is Jezelf Ontmoeten
Projectie: de schaduw buiten onszelf zien
Het probleem van de schaduw is niet dat je haar hebt. Het probleem is dat je haar niet herkent als de jouw. En dat leidt tot projectie.
Projectie: onbewuste identificatie met Jezelf
Projectie is het onbewust toeschrijven van je eigen ongewenste eigenschappen aan anderen. Anders gezegd: wat je niet kunt of wil zien in jezelf, zie je in de ander — vaak uitvergroot, met afschuw, of met een soort morele verontwaardiging.
Degene die ontrouw het allerergste vindt, worstelt misschien zelf met verlangens die niet passen binnen het keurslijf van een monogame relatie.
Degene die anderen veroordeelt als ‘lui’ of ‘slap’, heeft mogelijk een diepe angst om zelf niet goed genoeg te zijn zonder constante prestatie.
Degene die klaagt over arrogantie in anderen, heeft misschien zelf moeite met zelfvertrouwen — of juist met zijn eigen neiging om zichzelf belangrijk te maken.
Het zijn geen bewuste processen. Projectie gebeurt in de schaduw, in het onbewuste. Daarom is het ook zo pijnlijk en confronterend om ermee geconfronteerd te worden.
Schaduwwerk voor zelfinzicht en compassie. Wat je van Jezelf niet wilt zien, zie je in de ander. Een pijnlijke, eerlijke spiegel.
De ander als spiegel – ‘wat je zegt ben jezelf’
Wanneer je iets of iemand intens irritant vindt — niet zomaar vervelend, maar echt onverdraaglijk — dan is dat een signaal. Niet per se dat de ander iets fout doet, maar dat er iets in jou wordt aangeraakt. Iets ouds. Iets wat jij misschien diep hebt weggestopt. Iets dat op de een of andere manier met jou te maken heeft.
Een simpele oefening is: kijk naar de mensen waar je je het meest aan ergert. Schrijf op wat je in hen verafschuwt. En stel jezelf dan, zonder oordeel, deze vraag: Waar in mijn leven, mijn gedrag of mijn geschiedenis herken ik dit ook?
Erkennen van je schaduw is een innerlijk proces
Het antwoord zal niet altijd direct zichtbaar zijn. Misschien was jij vroeger zo — en heb je dat aspect van jezelf radicaal afgewezen. Of misschien wil je juist heel graag dat stuk hebben, maar heb je geleerd dat het ‘niet oké’ is. Misschien is het gewoon pijnlijk om te erkennen dat je niet altijd bent wie je wilt zijn.
Maar wat het ook is: de spiegel die jou wordt voorgehouden liegt niet.
Waarom is werken met je schaduw belangrijk?
Het doen van schaduwwerk is geen luxe, het is essentieel. Want zolang je jouw schaduw blijft projecteren op de ander, blijf je gevangen in een cyclus van oordeel, afwijzing en verdeeldheid.
Van haat naar ruimte door inzicht
Kun je aannemen dat wat jij in de ander haat, ook iets over jou zegt? Dan ontstaat er iets bijzonders: ruimte. Ruimte voor compassie. Voor nuance. Voor zelfinzicht.
Je realiseert je dat jij ook niet perfect bent — en dat dat oké is.
Je ziet dat de ander misschien niet zo anders is dan jij.
Je leert dat de waarheid niet zwart-wit is, maar vol grijstinten.
En uiteindelijk leidt dat tot groei. Want pas als je je schaduw durft te zien, kun je haar integreren. Dan kun je leren omgaan met je woede, je trots, je kwetsbaarheid — zonder dat ze de baas over je zijn.
Voorbeelden uit het dagelijks leven
De ‘arrogante’ collega
Je hebt een collega die altijd op de voorgrond wil treden. Die zichzelf profileert, zijn successen viert, en nooit om een compliment verlegen zit. Je vindt hem vreselijk arrogant.
Maar als je eerlijk bent: ben jij misschien bang om jezelf te laten zien? Heb jij geleerd om bescheiden te zijn, zelfs als je iets goed hebt gedaan? Vind jij jezelf eigenlijk niet de moeite waard — en triggert zijn zelfverzekerdheid jouw onzekerheid?
Dan is zijn arrogantie misschien een uitvergrote spiegel van jouw eigen verlangen om erkend te worden.
De ‘slachtofferrol’ van je partner
Je partner klaagt constant over zijn leven, neemt geen verantwoordelijkheid, en jij hebt er schoon genoeg van. “Hij moet gewoon eens ophouden met zeuren,” denk je.
Maar misschien is hij wel precies wat jij niet durft te zijn. Een man die zijn pijn toont. Iemand die durft te klagen. Misschien heb jij geleerd dat je altijd sterk moet zijn, nooit mag zeuren, altijd moet doorgaan.
En zijn gedrag confronteert je met jouw eigen onderdrukte kwetsbaarheid.
“Schaduwwerk geeft je pijnlijk inzicht en resulteert uiteindelijk in meer compassie voor Jezelf én je relatie(s)”
De weg naar integratie
Schaduwwerk is niet makkelijk. Het vereist moed, zelfreflectie, en soms een flinke dosis nederigheid. Maar het is ook bevrijdend. Want als je je schaduw leert kennen, leer je jezelf pas echt helemaal kennen. Helemaal, dus inclusief de delen van jezelf die er niet mogen/mochten zijn.
Hier zijn een paar stappen om je schaduw te onderzoeken en integreren:
Word je bewustvan je triggers
Let op wie je irriteert, wat je boos maakt, of wat je echt niet kunt verdragen in anderen.
Onderzoek zonder oordeel
Vraag jezelf: Wat raakt mij hier zo diep? Wat zegt dit over mijzelf?
Zoek naar de oorsprong
Wanneer heb ik geleerd dat dit gedrag ‘slecht’ is? Waar komt mijn oordeel vandaan?
Erken en accepteer
Kun je dat stuk van jezelf zien zonder het te veroordelen? Kun je compassie voelen voor dat deel van jou?
Integreer bewust
Hoe kun je op een gezonde manier ruimte geven aan dat aspect van jezelf? Niet door het uit te leven, maar door het te erkennen als deel van wie je bent.
Van oordeel naar verbinding
Als je eenmaal in staat bent om je eigen schaduw te zien in plaats van hem op anderen te projecteren. Dan komt er verandering. En niet alleen in het beeld dat jij van jezelf hebt, maar ook je relaties veranderen.
Minder snel oordelen, beter luisteren, minder (actief of passief) reactief. Het maakt je minder afhankelijk van ‘goed’ en ‘fout’ denken. Je kunt verschillen overbruggen, omdat je beseft en weet dat de ander niet zo anders is dan jijzelf.
Leren dat zelfs in jouw afkeer iets waardevols verborgen ligt. Een waardevolle kans om jezelf op een diepere laag te begrijpen.
Een uitnodiging tot zelfaanvaarding begint met schaduwwerk voor vergroten van zelfinzicht en compassie met jezelf
Tot slot
“In alles wat je verafschuwt in de ander herken je iets van je eigen schaduw.” Het is geen uitnodiging tot zelfhaat, schuld of schaamte. Integendeel. Het is een uitnodiging tot radicale zelfaanvaarding.
Want pas als je durft te zien wat je liever verborgen houdt, kun je echt vrij zijn.
De schaduw is geen vijand — het is je gids. En de ander? Die is, hoe lastig ook, vaak gewoon een spiegel. Wat je erin ziet, is soms confronterend. Maar altijd een kans om een stukje dichter bij jezelf te komen.
Kom jezelf ontmoeten
Schaduwwerk voor zelfinzicht en compassie? Kom Jezelf ontmoeten is jezelf gunnen om uit te zoomen. Wie ben ik helemaal? Welke delen van mijzelf heb ik onbewust en toch met reden in de schaduw gezet?
Wil je dieper met jouw schaduwwerk aan de slag?Lees mijn blogs voor verbreding en verdieping van jouw ontmoeting met Jezelf.
Leven in een bubbel voelt vaak vertrouwd, maar kan ook beperkend zijn. Deze beschermlaag is gevormd uit loyaliteit en overlevingsstrategieën. In dit blog ontdek je hoe jouw bubbel is verbonden met je familiesysteem.
En hoe familieopstellingen je kunnen helpen om patronen te doorbreken en jouw eigen plak in te nemen.
In deze blog beschrijf ik de kern van mijn begeleiding: hoe de ontmoeting met jezelf het beginpunt vormt voor echt leven.
Door systemische coaching, lichaamsbewustzijn en emotionele erkenning ontdek je wat je al die tijd ontweek. Niet om jezelf te fixen, maar om jezelf werkelijk te ontmoeten — met alles wat je bent.
Soms lijkt het leven stil te staan, abrupt of geleidelijk. Achter die stilstand schuilt een uniek mens – JIJ. Jouw geschiedenis, geworteld in generaties en beïnvloed door je omgeving, speelt een rol.
Wat de oorzaak ook is, belangrijk is dat jij jouw energie weer laat stromen. gestolde energie belemmert. Welke delen in jou blokkeren jouw verlangen om in beweging te komen?
Geïnspireerd worden? Meld je aan voor de inspiratiemail.
Wat ik bedoel met mijn begeleiding bij de ontmoeting met jezelf
Er is een zin die telkens terugkomt in mijn werk, in gesprekken met cliënten en ook in mijn eigen proces. Een zin die alles samenvat waar ik voor sta:
“Als de ontmoeting er mag zijn, is leven leren.”
Het is precies waar het om draait in mijn begeleiding: de ontmoeting met jezelf. Niet het zelf dat je graag laat zien aan de buitenwereld. Niet het zelf dat presteert, zorgt, lacht of zich aanpast.
Maar dat andere Zelf.
Het deel dat je misschien liever ontwijkt, dat je ooit hebt moeten verstoppen om te overleven. De kwetsbare, gevoelige, boze, angstige of hunkerende lagen van wie jij ten diepste bent.
Leven leer je pas écht en alleen in de ontmoeting
Veel mensen die bij mij aankloppen, hebben het gevoel dat er iets ontbreekt. Ze hebben een leven opgebouwd dat ogenschijnlijk klopt: werk, gezin, sociale contacten. En toch… is er een leegte. Een onrust. Een gevoel van vervreemding.
Alsof ze aan de buitenkant leven, maar van binnen iets missen.
Of alsof het leven hen overkomt in plaats van dat ze er echt aan deelnemen.
Dat is het moment waarop de vraag opkomt: Is dit het nu?
Een vraag die ik niet beantwoord met een lijstje of een advies, maar met een uitnodiging. Een uitnodiging tot ontmoeting. Want vaak is dat wat ontbreekt: de werkelijke ontmoeting met jezelf.
“Je lichaam liegt niet. In de stilte van je lijf begint de ontmoeting met wie je werkelijk bent.”
Wat is een ontmoeting met jezelf eigenlijk?
Ik bedoel daarmee niet een spirituele bubbel of een zweverige reis naar verlichting. Ik bedoel: thuiskomen bij jezelf. In je lijf. In je binnenwereld. In je verhaal. Ontmoeting betekent: zien wat er is. Zonder oordeel. Zonder maskers. Zonder de drang om het meteen te fixen.
Het gaat over toestaan dat alles er mag zijn: jouw verlangen, jouw pijn, jouw boosheid, jouw kracht.
Maar daar zit ook de moeilijkheid: we zijn vaak zó gewend geraakt aan het vermijden van ongemak, dat we vergeten zijn hoe we werkelijk in contact kunnen zijn met wat in ons leeft. We zijn gaan leven vanuit overlevingsstrategieën die ooit functioneel waren, maar nu belemmerend zijn geworden.
En die overlevingsstructuren zijn slim, subtiel en hardnekkig.
Vermijden van ongemak kan die eeuwige steen op de maag zijn die je onbewust met je mee blijft zeulen.
Overlevingsstrategieën die jouw thuiskomen belemmeren
Misschien herken je ze:
Hoewel je een kei bent in zorgen voor anderen, weet je niet goed wat jij nodig hebt.
Functioneren op wilskracht lijkt krachtig, maar van binnen voel jij je uitgeput.
Aanpassen in relaties om erbij te horen lijkt een tweede natuur, maar vervolgens weet jij jezelf onderweg te verliezen.
Voortdurend analyseer je alles met je hoofd, maar het contact met je gevoel ‘omschrijf je als als diffuus of pijnlijk.
Vertrouwd zijn met het gevoel van snel afgewezen of buitengesloten worden, ook al weet je rationeel dat dat niet klopt.
Al deze patronen staan in dienst van vermijden: vermijden van pijn, afwijzing, eenzaamheid, schaamte of machteloosheid. Het probleem is alleen: zolang je jezelf blijft vermijden, blijf je ook het volle leven vermijden.
Begeleiding bij de ontmoeting met jezelf: wat ik wél en níet doe
In mijn begeleiding gaat het niet om oplossingen aandragen of tips geven. Het gaat erom dat jij je durft te laten raken. Dat jij aanwezig leert zijn bij jezelf. Ook — en juist — bij de stukken die je liever wegstopt. En dat hoef je niet alleen te doen. Ik loop naast je.
Niet als expert die het beter weet, maar als mens die weet hoe spannend deze reis is. Ik ben er om jou te helpen ont-moeten. Het moeten los te laten en het mogen toe te laten.
Een echte ontmoeting met jezelf betekent dat jij jezelf onder ogen komt zonder oordeel, zonder haast, en met mildheid. Daar begint het leren leven.
De lagen van ontmoeting: hoe ik jou begeleid
In mijn begeleiding werk ik met verschillende lagen. Niet lineair, maar als een beweging van binnen naar buiten en weer terug:
1. Lichamelijk bewustzijn: je lijf als toegangspoort
Je lichaam liegt niet. Terwijl je hoofd vaak verhalen verzint die je weghouden van de kern, spreekt je lijf een eerlijke taal. Spanning, vermoeidheid, verstrakking of juist leegte – het zijn signalen. In mijn begeleiding leer je luisteren naar je lichaam als ingang naar je onderbewuste.
2. Emotionele erkenning: je gevoel als gids
Veel mensen zijn bang voor hun eigen emoties. Ze vrezen dat als ze eenmaal gaan voelen, het nooit meer ophoudt. Maar gevoelens willen alleen erkend worden. Ik help je om het contact met je binnenwereld te herstellen. Niet om het te analyseren, maar om het te ervaren. Ook dat is een vorm van ontmoeting met jezelf.
3. Systemisch perspectief: jij in het grotere geheel
We kijken samen naar het grotere plaatje. Waar kom je vandaan? Wat draag je (onbewust) voor je ouders, familie of eerdere generaties? Welke patronen herhaal je in relaties, werk of keuzes? Systemisch werk helpt je te begrijpen waarom je bent wie je bent — en geeft je de vrijheid om andere keuzes te maken.
4. Verantwoordelijkheid nemen: zonder schuld, met kracht
Echte ontmoeting betekent ook: eigenaarschap nemen. Niet vanuit schuld of zelfverwijt, maar vanuit kracht. Je bent niet verantwoordelijk voor wat je overkomen is, maar wel voor hoe je ermee omgaat. Ik ondersteun je in het nemen van die verantwoordelijkheid op een liefdevolle en realistische manier.
5. Ruimte voor het niet-weten: daar waar nieuw leven begint
Leven leren betekent ook durven loslaten. Geen pasklare antwoorden eisen. Durven stilstaan. Voelen wat nog geen woorden heeft. Vanuit het niet-weten ontvouwt zich vaak de meest wezenlijke beweging. Een kleine verschuiving die alles verandert.
“Als de ontmoeting met jezelf er mag zijn, hoef je niet langer te overleven — dan begint echt leven.”
De ontmoeting met jezelf vraagt moed, maar geeft vrijheid
Die eerste woorden zijn cruciaal: “Als de ontmoeting er mag zijn…”
Dat betekent: veiligheid. Vertraging. Een bedding waarin jij niets hoeft te presteren. Waarin je kwetsbaarheid geen gevaar meer is. Alleen dan kun je werkelijk leren leven.
Want leven is niet een trucje. Het is geen project dat je efficiënt kunt managen.
Leven is een voortdurende beweging van voelen, leren, afstemmen, proberen, mislukken en opnieuw beginnen.
Een uitnodiging om thuis te komen in jezelf
Als JIJ
Voelt dat het tijd is om te stoppen met rennen.
Verlangt naar echt contact — met jezelf en met anderen.
Durft toe te geven dat je niet alles alleen hoeft op te lossen.
Dan ben je welkom. Maar niet als:
Project of Probleem.
Maar als mens.
Want als de ontmoeting met jezelf er mag zijn, is leven leren.
Wil jij de ontmoeting met jezelf aangaan?
Ik begeleid mensen in individuele trajecten, systemische sessies en via familieopstellingen in Drenthe. Neem gerust contact op voor een vrijblijvend kennismakingsgesprek. Je hoeft het niet alleen te doen.
“Je hoeft de weg niet te weten, alleen de moed om hem te gaan.”
Soms lijkt het leven stil te staan, abrupt of geleidelijk. Je merkt hoe stroef het gaat. Achter die stilstand schuilt een uniek mens – jij. Jouw geschiedenis, geworteld in generaties en beïnvloed door jouw omgeving, speelt een rol.
Wat de oorzaak ook is, belangrijk is dat jij jouw energie weer laat stromen. Gestolde energie belemmert. Welke delen in jou blokkeren jouw verlangen om in beweging te komen?
Voel je je leeg, ondanks dat je alles hebt? Identiteitscoaching helpt je deze leegte te begrijpen als signaal, geen tekort. Samen ontdek je waar je jezelf bent kwijtgeraakt en hoe je weer verbinding maakt met wie je werkelijk bent. Niet door te verbeteren, maar door te vertragen, voelen en thuiskomen.
Wanneer je geconfronteerd wordt met verlies, ziekte of grote veranderingen, kan identiteitscoaching een anker zijn. Het helpt je betekenis te geven aan wat gebeurt, jezelf opnieuw te ontmoeten en oude patronen los te laten. Door systemisch te kijken ontstaat ruimte voor heling, richting en trouw zijn aan wie jij bent.
Dit blog laat zien hoe identiteitscoaching je helpt bij stress en de levensvraag: Is dit het nou? Door systemisch te kijken naar je patronen, je verleden en je innerlijke signalen, ontstaat ruimte voor verandering. Je leert opnieuw verbinding te maken met wie je werkelijk bent en krijgt weer regie over je leven.
Over de vroege wond van teleurstelling, en de weg terug naar vertrouwen in jezelf
Teleurstelling doet pijn. Of het nu gaat om verbroken vertrouwen, afwijzing of een verlangen dat niet wordt vervuld – je wordt diep van binnen geraakt.
Bang om (weer) teleurgesteld te worden. Een zin die ik regelmatig hoor in mijn praktijk. Soms wordt hij aarzelend uitgesproken, met een blik naar de grond. Of klinkt hij resoluut, alsof de ander een feitelijke conclusie trekt die alles verklaart.
Na de teleurstelling en realisatie, volgt de verbazing
En heel soms hoor ik nog een vleugje verbazing — alsof de cliënt zich op dat moment zelf pas realiseert waar de pijn vandaan komt.
“Weet je, ik ben gewoon bang om (weer) teleurgesteld te worden.”
Hoe kunnen we dit onderschatten?
Teleurstelling. Het is misschien wel een van de meest onderschatte thema’s in ons leven. En tegelijkertijd eentje die zó veel impact heeft, juist omdat het vaak geen plek krijgt.
Niet in onze opvoeding, niet in onze taal, en niet in onze systemen. Dus ontwikkelen we allerlei manieren om het vooral maar niet meer te hoeven voelen.
Herkenbaar?
De hoop laten varen
Misschien heb jij ook geleerd om niet meer te hopen. Niet meer te verlangen. Of om het dan maar zelf te doen. Omdat:
Afhankelijkheid voor jou voelt als een risico.
Er teleurstellingen zijn die je maar liever vóór bent. Zoals: ‘Niet gezien worden’ of ‘niet gekregen hebben wat je nodig had’.
Maar onder al die strategieën ligt vaak iets heel kwetsbaars. Iets ouds. Iets dat in de vroege kindertijd al ontstaan is.
Als baby of jong kind ben je volledig afhankelijk van je verzorgers. Je huilt als je iets nodig hebt, je reikt uit, je vertrouwt erop dat de ander weet wat er met je aan de hand is.
En als het goed is, wordt er dan afgestemd. Niet perfect — want perfect ouderschap bestaat niet — maar voldoende. Voldoende om een gevoel van veiligheid en basisvertrouwen op te bouwen.
Voldoende om te voelen: ik ben het waard dat er voor mij gezorgd wordt.
Maar wat als die afstemming er onvoldoende is? Wat als jouw nood, jouw verdriet, jouw vragen niet opgemerkt worden? Of erger nog: weggewuifd, gebagatelliseerd of verkeerd begrepen?
Dan ontstaat er iets pijnlijks. Een kind kan niet concluderen: “Oh, mijn ouder is emotioneel onbeschikbaar.”
Wat het wél denkt is: “Er is iets mis met mij.”
En vanuit die verwarring ontstaat het begin van een diepe, stille teleurstelling. Eentje die zo groot is, dat je er als kind niets anders mee kunt dan hem wegstoppen. En in plaats daarvan ga je aanpassen.
Teleurstelling vermijden lijkt veilig, maar het houdt je gevangen. Werkelijk vertrouwen ontstaat pas als jij jezelf weer serieus neemt.
De aanpassing: een overlevingsstrategie
De aanpassing is een eigen set van overtuigingen wat je hebt te doen. Niet bewust, alhoewel je waarschijnlijk telkens opnieuw wordt bevestigd. Overtuigingen als:
“Ik vraag niet zo snel om hulp.”
“Ik red me wel.”
“Kwetsbaarheid? Dat is niet zo mijn ding.”
“Zelf doen is voor mij de normaalste zaak van de wereld.”
Deze uitspraken hoor ik heel regelmatig. Soms als een losse terloopse opmerking. Vaak met een zweem van trots. Alsof er iets gewonnen is door onafhankelijk te zijn. En ja, in zekere zin is dat ook zo. Want de strategie heeft immers gewerkt!
Je hebt immers geleerd je staande te houden. Jij hebt geleerd om jezelf te dragen. In een wereld waarin je niet zeker wist of de ander dat zou doen.
Maar dát wat ooit een noodzakelijke aanpassing was, wordt later vaak een identiteit. Je bent dan de sterke, de zelfstandige, degene die anderen helpt.
Jij bent degene geworden die ‘geen gedoe’ geeft, die anderen ruimte geeft, die zijn emoties wel onder controle heeft. En zolang het leven een beetje meezit, kun je daar behoorlijk ver mee komen.
Ingrijpende gebeurtenissen – de controle verliezen
Totdat je iets of iemand tegenkomt die je diep raakt. Iemand die je weer doet verlangen naar werkelijke verbinding. Of een gebeurtenis die je stilzet — verlies, ziekte, een burn-out.
En dan ineens klopt die oude strategie niet meer. Want onder het zelf doen, blijkt nog steeds die oude pijn te zitten: de angst om (weer) teleurgesteld te worden.
De ontdekking: het inzicht dat pijn doet
Wat veel cliënten ontdekken in mijn praktijk, is dat het inzicht alleen al een teleurstelling kan zijn. Het besef dat je zo vroeg geleerd hebt om jezelf te verlaten, om te overleven, om niet tot last te zijn — dat is confronterend.
Het raakt vaak aan een diepe rouw. Niet per se om wat er is gebeurd, maar om wat je nooit hebt gekregen. De troost. De erkenning. De nabijheid.
En die ontdekking voelt dubbel. Aan de ene kant is het een opluchting: je bent niet ‘gek’, je bent niet ‘overgevoelig’, je hebt jezelf niet verzonnen.
Aan de andere kant voelt het ook als een bodem die onder je wegvalt. Want als je niet meer automatisch doet wat je altijd deed — wie ben je dan? En hoe moet je dan verder? Op wie of wat kun je nog vertrouwen?
Opluchting en machteloosheid
Dit is vaak het moment waarop machteloosheid binnenkomt. Want je ziet ineens hoe diep die patronen zitten. Hoe snel je jezelf weer terugtrekt, weer inslikt, weer oplost.
Je wéét dat je anders wil, maar je lijf doet iets anders. En dat kan behoorlijk ontmoedigend zijn.
De machteloosheid: weten wat je nodig hebt, maar het nog niet kunnen
Er is iets hartverscheurends aan het moment waarop iemand wéét wat er speelt, maar zich nog niet vrij voelt om het te doorbreken. Dat moment waarop je verlangt naar nabijheid, maar verstijft als iemand écht dichtbij komt.
Waarop je zou willen zeggen dat je je alleen voelt, maar de woorden blijven steken in je keel. Waarop je merkt dat je weer over je grens bent gegaan, maar niet durft terug te komen op je beslissing.
Leren voelen betekent voorbij je eigen schaamte en boosheid durven gaan. Omdat je vertrouwt op Jezelf
Van schaamte naar boosheid
In deze fase komt vaak schaamte naar boven. Schaamte over je behoeftigheid. Schaamte over je verlangen naar iets wat je ooit niet gekregen hebt. En soms ook boosheid — op jezelf, op de ander, op het leven. Want waarom is dit zo moeilijk?
Het antwoord is eenvoudig en pijnlijk tegelijk: omdat je dit al zó lang op deze manier doet. Je hebt jezelf jarenlang aangeleerd dat voelen gevaarlijk is. Dat je alleen veilig bent als je controle houdt. Dat je beter geen hoop kunt hebben, want dan doet het ook geen pijn als het tegenvalt. En om daar los van te komen, is moed nodig. En tijd. En veiligheid.
Autonomie als helende beweging
Veel mensen verwarren autonomie met afstandelijkheid. Met onafhankelijkheid. Met ‘ik heb niemand nodig’. Maar autonomie, in de zuivere zin van het woord, is iets heel anders.
Het is het vermogen om jezelf te dragen zonder jezelf te verlaten. Anders gezegd: Je vermogen om in elke situatie jezelf te kunnen zijn.
Om verantwoordelijkheid te nemen voor jouw innerlijke wereld. En — misschien wel het moeilijkste — om te erkennen dat je verlangen naar nabijheid legitiem is, maar dat jij zelf aan het roer staat.
Autonomie betekent dat je jezelf serieus neemt. Dat je leert voelen wat jij nodig hebt, in plaats van wat de ander van jou verlangt.
En dat je gaat onderscheiden wat nog steeds een kind-wens is (zoals: eindelijk gezien worden door die ene ouder), van wat een volwassen behoefte is (zoals: jezelf toestaan om steun te ontvangen, van iemand die beschikbaar is).
In mijn praktijk is het mooiste moment vaak dat waarop iemand niet langer alleen maar bezig is met snappen waar het misging, maar zichzelf weer durft te voelen. Niet omdat dat makkelijk is, maar omdat het de enige weg is naar echte verbinding — met zichzelf én met de ander. De manier om het vertrouwen in jezelf te herstellen.
Autonomie is niet alles alleen doen, maar jezelf dragen zonder jezelf te verlaten – ook als je de ander toelaat.
De weg terug naar jezelf
De weg van teleurstelling naar vertrouwen is geen rechte lijn. Het is een slingerpad, met omwegen, valkuilen en af en toe een sprankje hoop. Soms heb je een terugval. Soms ontdek je opnieuw dat je weer iets hebt ingeslikt.
Weet wel dat met elke stap die je zet, wordt jouw band met jezelf sterker.
Dat begint bij het erkennen van je pijn. Niet vergoelijken, niet relativeren, maar er echt bij blijven. En dan langzaam voelen wat jij nu nodig hebt.
Wellicht is dat een veilige ander om mee te oefenen.
Of misschien is het leren vragen om hulp.
Misschien is het jezelf niet langer veroordelen om je gevoeligheid, maar die juist als kracht gaan zien.
De meeste mensen die bij mij komen, hebben lang geprobeerd om het alleen op te lossen. En dat is ook begrijpelijk, want ooit was dat de enige optie.
Maar nu IS er een keuze. Wat betekent dat JIJ kunt kiezen
Je hoeft het niet meer alleen te doen. Je mág opnieuw leren ontvangen, zonder jezelf te verliezen.
De ‘onvermijdelijke’ route was altijd naar rechts. Maar nu kun je opnieuw kiezen en een andere richting inslaan!
Tot slot: jezelf geven wat je gemist hebt
Teleurstelling gaat over het moment dat de werkelijkheid niet overeenkomt met je verwachting. Als kind kon je die teleurstelling nog niet dragen, omdat je afhankelijk was. Nu, als volwassene, heb je de mogelijkheid om jezelf te geven wat je toen gemist hebt.
Dat vraagt iets. Het vraagt bewustzijn. Het vraagt compassie. En het vraagt vertrouwen: dat je je eigen pijn kunt dragen, zonder hem weg te hoeven stoppen. Dat je je grenzen mag voelen, en ook mag bewaken. Dat je je mag openen, stap voor stap, zonder jezelf daarin te verliezen.
Autonomie is niet: ik doe het alleen. Autonomie is:
ik ben er voor mezelf.
Ook als ik de ander toelaat.
Juist dan.
Herken je iets van dit verhaal in jezelf?
Voel je welkom om in gesprek te gaan. In mijn praktijk bied ik ruimte om de oude pijn te ontmoeten, zonder oordeel. Om te oefenen met nabijheid, met voelen, met ontvangen. Zodat je niet langer hoeft te overleven — maar echt kunt gaan leven.
Want ja, teleurstelling doet pijn. Maar het vermijden ervan houdt je gevangen. De weg naar vertrouwen begint daar waar jij jezelf weer serieus neemt.
Wil je de ervaring aangaan?
Wil je ervaren hoe het is om jezelf niet langer te verliezen in oude strategieën? In mijn praktijk in Nieuw-Balinge werk ik met mensen die de weg naar zichzelf terugvinden.
Maak gerust een afspraak voor een kennismakingsgesprek. Of plan gelijk zelf je coach moment.
Schaamte houdt je klein, autonomie geeft vrijheid. Vaak zit je vast in één kant: aanpassen of jezelf isoleren. De oplossing ligt in het balanceren tussen beide. Door schaamte bewust te voelen en autonomie stapsgewijs te versterken, kun je vrijer leven. Dit blog biedt inzichten én een praktische oefening.
Het Spel met een voorspelbare uitkomst – en toch blijf je het spelen
Iedereen speelt het. Jij, ik, je collega’s, vrienden, en familie. Het is een Spel dat we vaak onbewust starten en telkens opnieuw herhalen. Een Spel met een hoofdletter, omdat het niet zomaar een spel is, maar een psychologisch patroon dat diepgeworteld zit in onze Transactionele Analyse (TA).
Wat is dit Spel precies? Waarom blijven we het spelen, zelfs als we de uitkomst al weten? En belangrijker nog, hoe kunnen we dit doorbreken om uit destructieve loops te stappen? Laten we dit patroon ontrafelen en stappen zetten naar meer bewustwording en verandering.
Spel Onbewust patroon Rollen, emoties, uitkomst Doorbreek de oude loop Vrijheid
Wat is een Spel in Transactionele Analyse?
In de Transactionele Analyse verwijst een Spel naar een reeks onbewuste transacties – communicatie tussen mensen – die altijd leiden naar een voorspelbaar, meestal onaangenaam resultaat. Het bijzondere aan een Spel is dat er altijd een verborgen agenda of bijbedoeling meespeelt, vaak zonder dat je het doorhebt.
Een voorbeeld:
Start: Je vraagt een vriend om hulp, maar eigenlijk hoop je vooral erkenning te krijgen voor je inzet.
Reactie: De vriend geeft advies, maar dat voelt voor jou als kritiek.
Uitkomst: Jij voelt je afgewezen en bevestigt jouw overtuiging dat mensen je niet écht waarderen.
Dit patroon wordt steeds opnieuw gespeeld, vaak zonder dat je je ervan bewust bent.
“Door bewustwording en nieuwe keuzes kun je jouw Spel stoppen en jezelf bevrijden van patronen die je beperken.”
Waarom blijf je het Spel spelen?
Het antwoord ligt in jouw levensscript. Een script is het onbewuste verhaal dat je in je kindertijd hebt geschreven op basis van je ervaringen en opvoeding. Het bevat overtuigingen over wie je bent, wat je waard bent, en hoe de wereld werkt.
Bijvoorbeeld:
Een kind dat weinig erkenning kreeg, kan een script ontwikkelen waarin het gelooft dat het nooit goed genoeg is. Dit leidt later tot Spelen waarin het steeds opnieuw zoekt naar bevestiging, maar situaties zo stuurt dat het die niet krijgt – omdat dat het script bevestigt.
Het Spel voelt veilig en vertrouwd, zelfs als het pijnlijke uitkomsten heeft. Het is immers wat je kent en wat je gewend bent.
Hoe herken je het Spel?
Bewustwording is de eerste stap. Spelen beginnen vaak met subtiele signalen. Hier zijn enkele manieren om een Spel te herkennen:
1. Voorspelbare patronen: Merk je dat je steeds in dezelfde situaties belandt, met dezelfde negatieve gevoelens en uitkomsten?
2. Sterke emotionele reacties: Spelen gaan vaak gepaard met intense emoties, zoals boosheid, verdriet, of frustratie.
3. Onbevredigende uitkomsten: De situatie eindigt nooit zoals je hoopte, en je blijft achter met een gevoel van teleurstelling.
4. Herkenbare rollen: Je neemt vaak een vaste rol aan, zoals slachtoffer, redder, of aanklager (bekend uit het Dramadriehoek-model in TA).
Hoe doorbreek je het Spel?
Het goede nieuws is dat je een Spel kunt stoppen. Het vraagt bewustzijn, moed, en oefening, maar het is absoluut mogelijk. Hier zijn stappen om het te doorbreken:
1. Identificeer je script
Vraag jezelf af: welk patroon herhaalt zich in mijn leven?
Welke overtuigingen over jezelf en anderen spelen een rol?
Schrijf je gedachten en gevoelens op om inzicht te krijgen in je script.
Wat is een constructieve manier om mijn behoeften te uiten?
4. Stap uit je rol
Elke rol binnen het Spel houdt het patroon in stand. Doorbreek het door bewust een andere houding aan te nemen:
Als je de rol van slachtoffer hebt, neem verantwoordelijkheid.
Als je de redder bent, geef anderen de ruimte om zelf verantwoordelijkheid te nemen.
Als aanklager, zoek naar begrip in plaats van schuld.
5. Kies voor autonomie
Transactionele Analyse benadrukt het belang van autonomie: handelen vanuit volwassen bewustzijn in plaats van oude patronen. Dit betekent:
Bewust reageren op situaties.
Je behoeften uiten zonder manipulatie.
Accepteren dat je niet altijd de uitkomst kunt beheersen.
Voorbeeld uit de praktijk: het Spel van ‘Ik probeer alles’
Stel je voor dat je altijd het gevoel hebt dat je alles moet oplossen. In je werk neem je steeds extra taken op je, terwijl je hoopt op waardering van je collega’s. Maar in plaats daarvan voel je je overwerkt en krijg je kritiek omdat je fouten maakt door de druk.
Dit is een typisch Spel: je zoekt waardering (onbewuste agenda), neemt teveel hooi op je vork (acties), en belandt in frustratie (voorspelbare uitkomst).
Open communiceren: deel je behoeften zonder verwachtingen te manipuleren.
Reflecteren: vraag jezelf af waarom je bevestiging zoekt.
Conclusie: de sleutel tot verandering
Het Spel in Transactionele Analyse laat zien hoe we onbewust gevangen zitten in patronen die ons script bevestigen. Het doorbreken ervan begint met bewustwording: herken je script, observeer het Spel, en kies voor autonomie.
Zelfreflectie en kleine veranderingen kunnen al een groot verschil maken. Vraag jezelf af: welke patronen zie ik in mijn leven? En wat kan ik anders doen om een constructieve uitkomst te bereiken?
Jij hebt de kracht om het Spel te stoppen en een nieuw hoofdstuk te beginnen. Wat wordt jouw volgende stap?
In dit blog lees je hoe onzichtbare loyaliteiten binnen familiesystemen invloed hebben op partnerrelaties. Verticale en horizontale loyaliteit kunnen botsen en zorgen voor spanningen, schuldgevoel of herhaling van oude patronen. Je ontdekt hoe je je eigen plek inneemt, grenzen stelt en vrijer kunt verbinden met de mensen van nu.
Veel mensen herkennen zichzelf in de slachtoffer- of daderrol zonder het door te hebben. Slachtoffers voelen zich machteloos, daders grijpen de controle. Beide dynamieken verhinderen dat je je echte plek inneemt. Dit blog helpt je patronen te herkennen, verantwoordelijkheid te nemen en los te breken, zodat je écht aanwezig kunt zijn.
De symbiotische structuur ontstaat door jezelf weg te cijferen om harmonie te bewaren. Dit leidt tot verlies van autonomie en eigen identiteit. Door grenzen te stellen, schuldgevoelens los te laten en keuzes te maken die bij je passen, kun je jezelf terugvinden en authentieke verbindingen creëeren.
Adem Krachtig stil Wankelend toch verder Je draagt meer dan gedacht Veerkracht
Wat is verkracht écht?
Wat is verkracht écht?
Soms voelt het alsof het leven je breekt. Alsof je aan een dun draadje hangt dat elk moment kan knappen. Je staat op, doet wat er van je gevraagd wordt, maar vanbinnen is het stil, leeg of juist oorverdovend vol. Misschien denk je: dit red ik niet meer. En toch, ondanks alles
Ben je er nog.
Adem je.
Beweeg je.
Dat alleen al is veerkracht.
In dit blog neem ik je mee in wat veerkracht écht is. Geen oppervlakkige krachtpatserij, maar die stille, diepe kracht in jou. En ik laat je zien hoe je er troost uit kunt putten – ook wanneer het leven je uitdaagt, zelfs wanneer je denkt dat je het niet aankunt. Want misschien is het wel waar wat mensen soms zeggen.
Hoe hard het ook klinkt: je krijgt nooit meer te dragen dan je aankunt.
Wat is veerkracht? Betekenis en misverstanden
Veel mensen verwarren veerkracht met ‘doorgaan’, ‘sterk zijn’, of ‘niet klagen’. Maar echte veerkracht is iets heel anders.
Veerkracht is niet de afwezigheid van pijn, maar het vermogen om met pijn te leven. In het blog: “Ziek, een blik in de spiegel” lees je ook over diezelfde veerkracht.
Het gaat er niet om dat je altijd positief blijft, maar dat je leert bewegen met wat er is. Jezelf toestaat te voelen. Te wankelen. En toch – misschien heel voorzichtig – een stapje te blijven zetten.
Voorbeeld uit het dagelijks leven
Neem Ellen. Ze verloor haar partner na een kort ziekbed. Iedereen noemde haar ‘sterk’, maar zelf voelde ze zich eerder verdwaald. Wat haar hielp? Elke ochtend een brief schrijven aan haar overleden man. Niet om iets op te lossen, maar om in verbinding te blijven.
En langzaam voelde ze dat ze verder kon bewegen – niet over het verlies heen, maar met het verlies in haar leven.
“Veerkracht is niet sterk zijn, maar durven voelen, vallen en tóch bewegen – met alles wat je in je draagt.”
“Ik trek dit niet meer” – en toch ga je door
Misschien herken je het: een moment waarop alles samenkomt. Werkdruk, zorgen om een kind, relatieproblemen. Het voelt alsof je een rugzak draagt die iemand anders voor je heeft gevuld.
Te zwaar. Te veel. En tóch, op een bepaalde manier, ga je door.
Niet omdat je alles onder controle hebt, maar omdat er iets in jou weigert op te geven.
Persoonlijk voorbeeld
Ik herinner me een ochtend waarop ik letterlijk niet uit bed kon komen. Mijn lichaam was op, mijn hoofd vol.
En ineens dacht ik: als ik nu gewoon eens m’n voeten op de grond zet en ademhaal, dan is dat genoeg voor vandaag.
Het klinkt klein, maar het was een keerpunt. Soms is dat alles wat nodig is: een klein gebaar van trouw aan jezelf.
De diepere betekenis van ‘Je krijgt nooit meer dan je aankunt’
Als ik eerlijk ben dan weet ik: deze uitspraak kan pijnlijk overkomen. Zeker als je midden in een crisis zit. Alsof je tekortschiet als je het zwaar hebt.
Maar wat als je die zin anders leest?
Niet als oordeel, maar als herinnering: je hebt méér in je dan je denkt.
Veerkracht is geen talent voor de gelukkigen onder ons. Het is een potentieel dat in ieder mens leeft. Het zit in de manier waarop je blijft ademen, ook als je huilt. In de manier waarop je opstaat, zelfs met knikkende knieën.
Veerkracht herkennen in jezelf: het begint bij vertraging
We leven in een wereld waarin doorgaan vaak de norm is. Maar veerkracht spreek je niet aan door harder te lopen. Juist vertragen is de sleutel.
Vraag aan jou: Wanneer was de laatste keer dat je echt stilstond bij wat je voelde?
Veerkracht begint bij aanwezig durven zijn. Bij luisteren naar je lichaam. Weten dat je niet alles hoeft te fixen, maar wel alles mag voelen.
Hieronder geef ik je praktische handvatten die je vandaag al kunt toepassen:
1. Vertraag je tempo
Gun jezelf dagelijks een moment zonder afleiding. Sluit je ogen. Voel je adem. Stel jezelf de vraag: Wat is er nú?
Voorbeeld: Plan elke ochtend vijf minuten in stilte voor een kop thee zonder telefoon of nieuws.
2. Luister naar je lichaam
Je lijf weet vaak eerder dan je hoofd wat er speelt. Spanning in je schouders? Drukkend gevoel op je borst?
Voorbeeld: Leg ’s avonds je hand op je hart en vraag: Wat heb je vandaag moeten dragen?
3. Wees zacht voor jezelf
Zelfkritiek ondermijnt veerkracht. Vervang ‘ik doe het fout’ door: ik doe wat ik kan, met wat ik heb.
Voorbeeld: Spreek jezelf elke avond toe alsof je een goede vriend bent.
4. Herinner eerdere momenten van kracht
Schrijf eens op: Wanneer dacht ik eerder dat ik iets niet aankon – en kwam ik er tóch doorheen?
Voorbeeld: Maak een lijstje van 3 moeilijke momenten die je hebt overwonnen. Dat is jouw bewijs van kracht.
5. Zoek oprechte verbinding
Veerkracht groeit in contact. Je hoeft het niet alleen te doen.
Voorbeeld: Bel iemand bij wie je je veilig voelt en zeg: Ik wil gewoon even delen hoe het echt met me is.
“Jij bent niet zwak. Je bent moe van dragen. Onder die moeheid leeft nog steeds jouw levenskracht.”
Veerkracht in systemisch perspectief: dragen wat niet van jou is
In mijn werk als systemisch coach zie ik vaak hoe mensen lasten dragen die niet van hen zijn. Patronen uit familiesystemen, verwachtingen, loyaliteiten.
Soms voel je je uitgeput, niet omdat je zwak bent, maar omdat je iets probeert te dragen dat niet bij jou hoort.
Systemisch werk helpt je onderscheid maken: Wat is van mij? Wat mag ik teruggeven? En daarin ligt bevrijding – en dus veerkracht.
Jij bent niet zwak. Jij bent mens.
Als je nu midden in een moeilijke periode zit, wil ik je dit zeggen:
Jij bent niet zwak. Je bent niet kapot. Je bent moe van het dragen. En dat mag.
Onder die vermoeidheid leeft nog steeds jouw levenskracht. Soms heel klein, fluisterzacht, bijna onmerkbaar. Maar hij is er. En je hoeft hem niet alleen terug te vinden.
Wil jij jouw veerkracht verdiepen?
Weet je welkom om in een aantal Systemische coachsessies aan de slag gaan met wie jij in essentie bent – voorbij je overlevingsstrategieën. Je ontdekt welke kracht in jou leeft, juist als het leven wringt.
Meer weten?
Plan een vrijblijvend kennismakingsgesprek of boek jouw Systemische coach sessie
Ziek zijn raakt ons allemaal, direct of indirect. Het biedt niet alleen een uitdaging, maar ook een kans tot heling. Helen is meer dan genezen: het is het herstellen van balans. Het luisteren naar wat ziekte ons wil vertellen. Door acceptatie en aandacht wordt heling een reis van groei en bewustzijn, zelfs als ziekte blijft.
“Dat vind ik lastig” is een belangrijk signaal dat uitnodigt tot zelfreflectie. Het helpt om ruimte te scheppen, je eigen grenzen te ontdekken en copingstrategieën te doorbreken.
Door dit gevoel serieus te nemen, groei je in autonomie en persoonlijke vrijheid.
Fijngevoeligheid is een kracht die jou helpt om subtiele signalen op te merken en diepere inzichten te krijgen. Door jezelf te aarden, grenzen te stellen, en je waarnemingen met respect te delen, kun je deze gevoeligheid omzetten in een waardevolle tool voor persoonlijke groei en het versterken van relaties.
