In mijn praktijk zie ik steeds vaker een patroon ontstaan dat ik graag wil benoemen. Het gaat over het raamwerk waarin mijn werk plaatsvindt, een raamwerk dat draait om twee kernwoorden: “De ontmoeting met Jezelf” als leidraad, en “Kom Jezelf Ontmoeten” als uitnodiging.
Veel mensen beginnen hun zoektocht met een vurig verlangen: ze willen veranderen, beter zijn, of ergens van weg. Maar vaak stuiten ze op een muur.
Ze proberen te manifesteren, nieuwe gewoontes aan te leren of hun omgeving te veranderen, zonder dat de onderliggende structuur van wie ze écht zijn, is aangepakt.
In de ontmoeting met Jezelf zijn er volgens mij drie essentiële stappen die genomen moeten worden voordat een ware transformatie kan plaatsvinden.
Als we deze stappen overslaan, blijft het verlangen vaak een vlucht in plaats van een kompas.
Stap 1: Herkennen – De spiegel van de ander
“Herkennen vraagt een spiegel, erkennen vraagt moed om te blijven.”
De eerste stap is herkennen. Dit is het moment waarop je begint te zien hoe jij in de wereld staat.
Welke bril heb je op?
Door welk venster kijk je?
Hoe word jij gezien door de ander?
En vooral: welke coping- of overlevingsstrategieën pas je toe om je aan tepassen en overeind te blijven?
Hoe jij jezelf ervaart, is vaak gezien door een bril met wensglazen. We projecteren een beeld van onszelf dat aansluit bij de verwachtingen die we denken dat de ander heeft.
De ander wordt zo in grote mate ons meetpunt voor hoe we willen of moeten zijn.
Maar dit betekent dat je, of je wilt het nu of niet, ook je schaduw moet aankijken. De plek waar die delen van jezelf bevinden die je afwijst, die er volgens jou niet mogen zijn.
De ontkenning van deze schaduwkanten gaat vaak automatisch: niet willen horen, niet willen zien en niet over praten.
Gespiegeld worden kan je wereld ‘op de kop’ zetten
Licht op de schaduw: Het verhaal van de brief
Om dit proces te illustreren, wil ik een verhaal delen dat voor mij exemplarisch is.
“Ze stuurde mij een geschreven brief, heel ouderwets eigenlijk, maar een die niet digitaal te reproduceren was. In die brief werd mij een spiegel voorgehouden.
Achteraf begrijp ik waarom ik deze spiegel per brief kreeg en niet uitgesproken in mijn nabijheid. Mijn boosheid, teleurstelling en verdriet werden enorm geactiveerd door de geschreven woorden.
Ik kon niet anders dan de brief verscheuren en het contact verbreken.
Want zó zat het niet in elkaar.
Dat had ze helemaal verkeerd gezien!”
Die brief is altijd in mijn geheugen gebleven. Van de inhoud is alleen de essentie blijven hangen; de directe, concrete woorden waren ‘voorgoed’ uitgewist. Jaren later heb ik naarstig digitaal gezocht naar die brief. Die bestond niet meer. Met het groeien van mijn bewustzijn had ik de woorden graag opnieuw willen lezen.
Zou ik het dan anders hebben gelezen?
Nu besef ik hoe exemplarisch dit proces is rondom schaduwwerk. Ook ik had een beeld gecreëerd, een eigen waarheid, waar ik mee kon leven. Waarin mijn Zelf er mocht zijn.
Dan voelt het onthullen van je schaduwkanten als kritiek die vervolgens je wereldbeeld totaal op zijn kop zet.
Herkennen betekent dat je de ander nodig hebt. Iemand die het aandurft om je de spiegel voor te houden, zodat je mag herkennen wat er ook in jou leeft.
Stap 2: Erkennen – De eigen keuze
De tweede stap in het proces is erkennen. Waar je in de moeilijke fase van herkennen nog kunt negeren wat te pijnlijk is, in de fase van erkennen zul je dit toch aan moeten kijken.
Erkennen is het moment waarop je accepteert dat ook jij een verzameling bent van licht en donker, van pro en contra. Waar je herkenning nog voor de ander kunt verbergen, geldt dat in veel mindere mate voor de erkenning dat er ook ‘andere’ delen in je zijn.
Belangrijk om te weten: erkennen betekent nog niet dat je blij wordt van de afgewezen delen. Je kunt iets erkennen en er vervolgens niets mee doen. Dat is een keuze.
Je kunt erkennen dat iets bestaat, maar deze erkenning kun je tegelijkertijd ook weer diep verstoppen.
Erkennen of aanvaarden is eigenlijk het moment waarop jij jezelf, met alles wat er is, kunt nemen zoals het is. Het is omarmen in de wetenschap dat het je niet slechter maakt, maar completer.
Stap 3: Het Verlangen – Het echte pad
En dan ontstaat als vanzelf de derde stap: het verlangen.
Pas nu, na herkennen en erkennen, ontvouwt zich het echte verlangen. Het verlangen om helemaal oké te zijn, je eigen plek in te kunnen nemen, je grenzen durven te stellen. Het verlangen om jezelf werkelijk te zien.
In deze derde stap ontpopt zich wat er écht nodig is voor jou. Dat kunnen hele moeilijke, kwetsbare, lastige, grote stappen zijn.
Het is jouw pad, dat zich pas echt ontvouwt ná stap 1 en 2.
De valkuil van het verlangen op de eerste plek
“Verlangen zonder erkenning is vlucht, erkenning maakt het pad.”
Wat gebeurt er als we het verlangen op de eerste plek zetten, zonder – of in zeer beperkte mate – werk te maken van de eerste stappen? Dan wordt het verlangen vooral een verlangen om ergens van weg te gaan.
Een verlangen naar een plek waarin alles waar je tegen aan loopt, niet bestaat.
Dit heeft veel raakvlakken met de populaire TV-serie “Ik vertrek”. Mensen willen vaak wegvluchten van de druk en de hectiek om een plek te vinden op de wereld waar ze tot rust kunnen komen.
Terwijl alle deelnemers ook weten dat verandering van omgeving geen garantie is dat jezelf verandert. Het kan een hulpmiddel zijn, maar niet de dé weg naar verandering van jezelf.
Manifesteren van de roze olifant
Verlangen op de eerste plaats is vaak voorzien van het woord NIET. “Ik wil niet meer stress”, “Ik wil niet meer alleen zijn”.
Het bijzondere is echter dat ons brein niet om kan gaan met het woord NIET.
Wat je benoemt, is er. Denk nu maar niet aan de roze olifant. En daar is de olifant in je gedachten.
Hier is manifestatie op gestoeld. Je kunt iets manifesteren hoe het zou zijn. Maar in mijn beleving heeft manifestatie in deze context alleen zin als de stappen herkennen en erkennen zijn doorlopen. Dan kan de manifestatie precies die positieve energie mee krijgen die daarvoor nodig is.
Ergens van weg willen, iets niet willen behouden dus, kun je in heel positieve bewoordingen manifesteren. Maar je lijf en gedachten weten wel beter. Zolang de schaduw niet is belicht en erkend, zal het verlangen weer vastlopen in de oude patronen.
Conclusie: Kom Jezelf Ontmoeten
De reis naar zelfontwikkeling is geen sprint naar een nieuwe horizon, maar een terugkeer naar binnen. Het vraagt moed om de spiegel van de ander aan te nemen (herkennen), de moed om de eigen duisternis te omarmen (erkennen), en pas daarna het vertrouwen om het echte verlangen te laten leiden (verlangen).
Niet om ergens van weg te gaan, maar om ergens écht te zijn.
Kom Jezelf ontmoeten
Kom jezelf ontmoeten door te beginnen met het plannen van een vrijblijvend kennismakingsgesprek. Want werken met en aan Jezelf is heel persoonlijk. En daar wil je vanzelfsprekend zorgvuldig mee omgaan. Of plan je telefonisch consult (niet gratis) als je antwoorden zoekt op een concrete vraag.
De spiegel van de schaduw laat jou zien welke delen je in Jezelf ontkent of wegdrukt. Door deze te herkennen, te omarmen en te integreren, groeit jouw zelfinzicht, compassie voor de ander, je relaties en de mogelijkheid om vrij te zijn.
Zo transformeert je schaduw tot een krachtige leermeester.
Verlangen is een krachtige innerlijke gids, verstild door trauma en overlevingsstructuren zoals perfectionisme en pleasen. Door zelfresonantie en het luisteren naar je lichaam kun je je verlangen herontdekken. Dit blog biedt praktische stappen om je verlangen te gebruiken als richtingaanwijzer voor een leven dat écht resoneert met wie je bent.
Heb je het gevoel dat je steeds verder uit elkaar groeit met je partner? Jij kijkt naar een nieuwe horizon, een pad vol kansen, terwijl je partner vast lijkt te zitten in het vertrouwde, maar beperkende karrenspoor.
Het voelt als eenzaamheid, misschien zelfs als verraad. De gedachte “Hij of zij verandert niet mee” wordt een constante echo in je hoofd.
Maar wat als de oplossing niet ligt bij het dwingen van je partner, maar bij het begrijpen van de onbewuste krachten die jullie beiden vasthouden?
In deze blog duik ik in de psychologie van relaties die uit elkaar groeien en ontdek je hoe je de slachtofferrol kunt loslaten om weer verbinding te maken.
De zware rugzak van het verleden
Stel je voor dat je een zware rugzak draagt. Deze bevat niet alleen je eigen ervaringen, maar ook de ongeschreven regels van je ouders, de verwachtingen van je omgeving en een diepe, onbewuste loyaliteit naar het verleden.
Veel mensen merken dit niet eens. De zwaarte is vertrouwd. Zolang je in dit ritme loopt, voel je je veilig. Je weet wat er van je verwacht wordt. Maar hier schuilt de valkuil: die rugzak bepaalt je tempo en richting.
Wanneer je weigert te kijken naar wat het leven je nu biedt en kiest voor “zoals het altijd is gegaan”, kies je voor stilstand.
In een wereld die constant beweegt, is stilstand geen rust; het is verval. Het is een geleidelijke verwijdering uit het leven zelf.
“Waag de stap uit het karrenspoor, want groei begint waar veiligheid eindigt.”
Het karrenspoor versus het verharde pad
Om te begrijpen waarom relaties uit elkaar groeien, helpt de metafoor van het pad:
Het Karrenspoor: Dit is een pad dat door eeuwenlang gebruik is uitgesleten. Het is diep, voorspelbaar en veilig. Je kunt er blindelings op lopen zonder na te denken. Dit is het pad van de gewoonte. Veel mensen leven hun hele leven hierin, er van uitgaand dat dit “het leven” is.
Het Verharde Pad: Dit pad is nieuw, glad en buigt af van het karrenspoor. Het leidt naar plekken die je nog nooit hebt gezien. Hier is ruimte om te rennen en te ontdekken. Maar het vereist moed: je moet het veilige karrenspoor verlaten en de onzekerheid van het onbekende omarmen.
Wat gebeurt er in een relatie? Als de één begint te lopen op het verharde pad en de ander vasthoudt aan het karrenspoor, ontstaat er een kloof.
De groeiende partner buigt langzaam af. De partner in het karrenspoor voelt zich achtergelaten en schiet in de slachtofferrol: “Waarom verander jij? Waarom laat je me in de steek?”
Maar is de partner die verandert echt de boosdoener? Of is het zo dat de partner die achterblijft weigert te zien dat het karrenspoor een gevangenis is geworden?
De valkuil van de slachtofferrol en onbewuste loyaliteit
Waarom klampen mensen zich vast aan het bekende, zelfs als het destructief is? Vaak speelt onbewuste loyaliteit een grote rol.
Diep van binnen zit een kracht die je bindt aan je familie, je verleden en de normen die je als kind hebt geleerd.
Misschien hebben je ouders altijd in hetzelfde karrenspoor gelopen. Als kind heb je misschien een onbewuste belofte gedaan: “Ik zal niet beter zijn dan jullie. Ik zal niet weglopen.”
Wanneer je nu probeert te groeien, voelt dit als verraad. “Als ik verander, verraad ik mijn verleden.” Dit innerlijke conflict tussen je verlangen naar groei en je plicht om te blijven zoals je bent, leidt vaak tot besluiteloosheid. Je kiest voor de veiligheid van het bekende en schuift vervolgens de schuld naar de ander.
De harde waarheid: Je bent niet het slachtoffer van de veranderingen van je partner. Je bent het slachtoffer van je eigen weigering om die verandering te omarmen.
Verandering is geen vernietiging
De gedachte dat veranderen betekent dat het oude weg moet is fout die nogal eens wordt gemaakt. Dat je je verleden moet verwerpen. Dat is niet waar.
Verandering betekent dat er nieuwe richtingen bij mogen komen.
Stel je een huis voor waarin je jaren hebt gewoond. Je wilt uitbreiden met een nieuwe vleugel. Betekent dit dat je het oude huis moet slopen? Welnee!
Je bouwt een nieuwe deur, een nieuw raam. Je mag nog steeds in het oude deel wonen en herinneringen koesteren, maar je hebt nu ook de keuze om in de nieuwe ruimte te leven.
Verandering is het toevoegen van mogelijkheden. Het is het openen van nieuwe deuren. Als je de keuze hebt, ben je niet langer gevangen in het karrenspoor en niet langer slachtoffer. Je bent de schepper van je eigen leven.
3 Stappen om uit het karrenspoor te stappen
Hoe ga je van inzicht naar actie? Begin klein, net als iemand die voorzichtig met de teen het water in stapt.
Erken je loyaliteit: Kijk naar die onbewuste trekkracht. Zeg tegen jezelf: “Ik zie dat ik bang ben om mijn verleden te verraden, maar ik mag wel groeien zonder mijn verleden te vergeten.”
Kies voor een nieuwe richting: Doe één klein ding anders. Een nieuwe route naar je werk, een nieuw gesprek met een vriend, of een nieuwe hobby.
Accepteer dat het oude er nog is: Je hoeft je verleden niet te verwerpen. Koester het, maar gebruik het niet als gevangenis.
“Relaties groeien niet uit elkaar als beide partners kiezen voor hetzelfde pad.”
Wat nu? De uitnodiging tot leven
Verandering is geen bedreiging, maar een uitnodiging. Een uitnodiging om te leven in plaats van alleen te overleven. Als je wacht tot je partner terugkomt in het karrenspoor, blijf je staan.
Maar als jij zelf het verharde pad betreedt, heb je de mogelijkheid jezelf weer te vinden.
Misschien ontmoet je op dat pad je partner weer, niet in hetzelfde karrenspoor, maar op een pad dat jullie samen hebben gekozen: een pad van groei, vrijheid en liefde.
De keuze is aan jou.
Durf je die stap te zetten?
Heb jij het gevoel dat je relatie uit elkaar groeit? Wil je onderzoeken wat mogelijk is!
Er zijn een aantal mogelijkheden voor snel contact:
Waarom is intimiteit soms zo moeilijk? Hoe kan het dat je verlangt naar verbinding en je jezelf telkens weer terugtrekt als het te dichtbij komt. Heeft uitsluiting ook een relatie met intimiteit? Kun je bang voor intimiteit zijn? Het zijn nogal vragen. In dit uitgebreide blog probeer antwoord te geven door karakterstructuren te verbinden met intimiteit.
Een verborgen contract is een onuitgesproken verwachting die je (onbewust) meeneemt in relaties. Je hoopt dat de ander aanvoelt wat je nodig hebt, zonder het uit te spreken. In dit blog ontdek je hoe dat werkt, waar het vandaan komt en hoe je die muur kunt doorbreken.
Wat betekent het om emotioneel onbeschikbaar te zijn?
Emotioneel onbeschikbaar? Er zijn van die momenten waarop je plotseling wordt geraakt. Opeens overvalt je een gedachte, een herinnering of een gevoel — zonder dat je erom hebt gevraagd of bewust naar op zoek was.
Zo’n moment waarin je jezelf ineens ziet — zonder masker, zonder omweg. Alsof er een sluier wordt weggetrokken. En je ziet wat je onbewust al wist: je bent emotioneel onbeschikbaar.
Voor mij was dat het besef dat ik er kon zijn, en tegelijkertijd niet. Niet alleen in dit moment, maar al decennialang. Ik kon functioneren, uitreiken zelfs, maar echt ontvangen lukte niet. Of het kwam wel binnen — maar ik voelde het niet. Het was alsof ik niet in staat was om te ontvangen wat ik zó graag wilde: liefde, nabijheid, verbinding.
De oorsprong van emotioneel onbeschikbaar zijn
Dat patroon had een oorsprong. Voor mij begon het in mijn jeugd, in een gezin waar alles draaide om de buitenkant. Structuur, discipline, verantwoordelijkheden — die waren er genoeg. Maar op gevoelsniveau bleef het stil. Ik leerde al vroeg: voel maar niet te veel. Wees sterk. Wees zelfstandig. Doe je best. En het werkte — jarenlang. Ik redde me overal doorheen.
Tot iemand écht bij me wilde zijn. Dan sloeg mijn zenuwstelsel op tilt. Het voelde overweldigend, alsof mijn lijf in alarmtoestand ging. Ik verlangde naar verbinding, maar kende het simpelweg niet als veilig.
De paradox van verlangen en bevriezen
Misschien herken je dat. Dat je ergens in jezelf voelt dat je liefde wilt geven. Dat je verlangt naar nabijheid. Maar dat je lichaam iets anders zegt. Je trekt je terug, verstijft, verstart. Alsof je een muur raakt in jezelf. Een muur die je niet met je hoofd hebt gebouwd, maar die ooit, heel vroeg, in je lijf is ontstaan. Een muur die je beschermde tegen wat toen te veel was, te pijnlijk, te groot.
De pijn zit niet alleen in de eenzaamheid, maar ook in het moment waarop je beseft: ik ben zélf degene die het contact niet kan toelaten. Je wil verbinding, je verlangt naar aanraking, naar gezien worden — en tegelijk trekt alles in je samen als het zich aandient. Niet uit onwil, maar uit onvermogen.
Dit gaat niet over ‘je hart openen’ of ‘gewoon wat liever zijn voor jezelf’. Als het zo eenvoudig was geweest, had je het allang gedaan. Emotioneel onbeschikbaar zijn is vaak een overlevingslaag, diep verankerd in je systeem.
De pijn van willen geven maar niet kunnen ontvangen
Ik dacht ooit dat liefde geven vanzelf zou gaan. Dat het hoorde bij wie ik ben. Maar wat als je arm wel uitreikt, en je hart gesloten blijft? Wat als je aanwezig bent bij de ander, maar jezelf er niet in voelt? Wat als je wíl ontvangen, maar het niet lukt?
Dan blijf je innerlijk hongerig, ondanks alles wat er ogenschijnlijk is: een relatie, vriendschappen, mensen om je heen. Je functioneert, je lacht, je zorgt — maar vanbinnen blijft het leeg. Het is een verwarrend gemis, omdat het niet te maken heeft met wat er ontbreekt, maar met wat je niet kunt toelaten.
En soms zie je jezelf daarin: iemand die reikt, maar niet durft te ontvangen. Iemand die aanwezig is, maar zich afsluit zodra het echt wordt.
Emotioneel onbeschikbaar als ouder
Misschien wordt het nog pijnlijker als je dit patroon herkent in je ouderschap. Als je kind iets vraagt — een knuffel, een blik, een moment van echte aandacht — en jij voelt… niets. Of onrust. Sluiting. Afwezigheid. En ineens weet je: dit is precies wat ik als kind heb gemist.
Dat moment is rauw. Want je wilt het zó graag anders doen. Je wilt beschikbaar zijn, voelend, open. Maar wat je zelf nooit écht hebt ontvangen, kun je niet zomaar geven. Je lichaam reageert sneller dan je intentie. Je woorden blijven steken. En daarin komt het verdriet: om je kind, en om jezelf.
Toch begint daar iets te verschuiven. In het erkennen. In het durven zeggen: ik zie nu dat ik je heb gemist — en ik wil er wél zijn. Kinderen hebben geen perfecte ouders nodig. Ze hebben ouders nodig die willen voelen, willen leren, willen blijven. Ouders die hun eigen pijn durven aankijken, zodat ze hun kind kunnen zien. Ook als dat niet vlekkeloos gaat.
De systemische wortels van emotionele onbeschikbaarheid
De wortels van emotionele onbeschikbaarheid liggen zelden in het nu. Ze liggen in het toen. In het gezin waarin je opgroeide, de systemen waarin je leerde hoe liefde werkte. Misschien was er zorg, maar geen afstemming. Misschien kreeg je aandacht, maar geen erkenning. Misschien moest je sterk zijn, stil zijn, aanpassen.
Als kind overleef je. Je leert je voegen naar de dynamiek. En daarin laat je delen van jezelf achter. Niet uit onwil, maar uit noodzaak. Later in je leven, vooral in relaties, herhalen die patronen zich. Je wil wel, maar je kunt niet. Er is liefde, maar geen toegang. Je zoekt verbinding, maar je lijf kent het niet als veilig.
Voor mij werd dit pas voelbaar in systemisch werk en lichaamsgerichte coaching. Niet met mijn hoofd, maar van binnenuit. Laag voor laag. Pas toen ik stil durfde te staan bij mijn eigen hechtingsverhaal, begon ik te begrijpen wat mijn lijf al die tijd al wist. Niet als iets wat ‘fout’ was, maar als iets wat ooit nodig was. Dat gaf ruimte. Zachtheid. En langzaam ook: beweging.
Emotioneel onbeschikbaar zijn als beschermingsmechanisme
Het is belangrijk om te zien: emotioneel onbeschikbaar zijn betekent niet dat je geen liefde hebt. Het betekent dat je systeem ooit besloot dat liefde gevaarlijk was. Dat contact te pijnlijk was. Dat voelen te veel was.
Dat besluit zit niet in je hoofd, maar in je lichaam. In je zenuwstelsel. Je weet rationeel misschien dat iemand te vertrouwen is, maar je lijf zegt iets anders. En dat lijf liegt niet — het herinnert zich gewoon wat ooit nodig was om te overleven.
Hoe doorbreek je de cirkel van emotionele onbeschikbaarheid?
1. Bewustwording
Niet als truc, maar als liefdevolle erkenning. Zien dat je emotioneel onbeschikbaar bent geweest — niet uit onwil, maar uit overleving. Dat vraagt moed. En mildheid.
2. Vertragen
Opmerken wat er gebeurt in je lijf wanneer je verstijft of sluit. Zonder het meteen te willen fixen. Heling begint niet bij actie, maar bij aanwezigheid.
3. Oefenen met ontvangen
In kleine dingen. Een aanraking. Een compliment. Een blik. Opmerken wat je reflex is — en jezelf daarin niet afwijzen, maar meenemen.
4. Systemisch werk
Wat jij tegenkomt in jezelf, is vaak ingebed in een groter verhaal. In je familiesysteem. In hoe liefde werd doorgegeven — of niet. Door je plek te herkennen, kun je ook de patronen herkennen. En uiteindelijk: verzachten.
Emotioneel beschikbaar worden begint bij jezelf
Wil je de ander echt kunnen toelaten, dan begint het met jezelf toelaten. Je eigen binnenwereld leren kennen. Je pijn, je verlangen, je eenzaamheid. Niet om het op te lossen, maar om het te erkennen. Pas dan kun je voelen wat er nodig is. Niet van buiten, maar van binnenuit.
Soms betekent dat rouwen. Om wat je niet hebt gekregen. Om wat je zo graag had willen geven. En om wie je moest worden om het allemaal vol te houden. In dat rouwen ligt ook een ontmoeting: met jezelf. Echt. Zonder omweg.
De hoop voorbij de muur van emotioneel onbeschikbaar zijn
Ik geloof dat er een weg is. Voorbij de muur. Voorbij het patroon. Voorbij de eenzaamheid. Een weg van zachte heling, in jouw tempo. Laag voor laag. Waarin je leert voelen. Ontvangen. Openen. En uiteindelijk: vertrouwen.
Dat vraagt geduld. En liefde. Van jezelf. En — als het kan — ook van een ander. Iemand die blijft. Iemand die jouw tempo aankan. Omdat jij het ook leert dragen.
Herken je jezelf in dit verhaal?
Weet dan: je bent niet alleen. Emotionele onbeschikbaarheid is geen karakterfout, maar een verdedigingsmechanisme. En daar kun je naar leren luisteren, met mildheid. Soms heb je daar begeleiding bij nodig. Iemand die met je meeloopt. Die je helpt om je eigen binnenwereld te verstaan. Die je leert om te ontvangen.
Want jij kunt leren geven — écht geven — als je leert ontvangen. En jij kunt leren aanwezig zijn — écht beschikbaar — als je jezelf toestaat om te voelen wat er in jou leeft.
Misschien begint het daar: bij het erkennen van je eigen gemis. En bij de moed om je langzaam, in jouw tempo, te openen voor wat er wél mogelijk is.
Wil je dit onderzoeken in een veilige setting?
In mijn praktijk begeleid ik mensen die vastlopen in contact, in zichzelf of in hun relaties. Door middel van systemisch werk, lichaamsgerichte oefeningen en diepgaande gesprekken help ik je om weer contact te maken met wat je werkelijk voelt en verlangt.
Weet je welkom in Nieuw-Balinge, Drenthe voor en individuele sessie of een Familieopstelling met representanten.
Onze diepste patronen ontstaan door hechting, trauma en angst voor afwijzing. Overlevingsstrategieën beschermen ons, maar houden ons ook vast. Door bewustzijn en verantwoordelijkheid kunnen we oude structuren doorbreken en leren voelen wat écht van ons is. Heling is geen eindpunt, maar een voortdurende reis naar meer vrijheid en authenticiteit.
Verlangen is een krachtige innerlijke gids, verstild door trauma en overlevingsstructuren zoals perfectionisme en pleasen. Door zelfresonantie en het luisteren naar je lichaam kun je je verlangen herontdekken. Dit blog biedt praktische stappen om je verlangen te gebruiken als richtingaanwijzer voor een leven dat écht resoneert met wie je bent.
Je hechtingsstijl bepaalt hoe je omgaat met relaties en verbinding. Veilige hechting leidt tot gezonde relaties, terwijl onveilige hechting angst, vermijding of afhankelijkheid veroorzaakt. Dit blog verkent de vier hechtingsstijlen, hun impact en hoe je werkt aan een veilige verbinding.
Bewustwording is de eerste stap naar verandering en groei.
Ontdek hoe je de grens tussen bekend en onbekend durft te betreden. Leer praktische stappen om de mist van onzekerheid te doorbreken, openheid te omarmen en echte ontmoetingen te creëren. Met eenvoudige oefeningen bouw je vertrouwen in jezelf en anderen, waardoor elke interactie een kans wordt voor groei en verbondenheid in zowel werk als privé.
Schaamte Onzichtbare kracht tegenhoudend en verlammend Zoekend naar eigen vrijheid Balans
Wie denk je wel dat je bent?
Ken je dat knagende gevoel van schaamte? Dat onzichtbare mechanisme dat je tegenhoudt om volledig jezelf te zijn? Terwijl je tegelijkertijd een diep verlangen voelt naar vrijheid en autonomie—je eigen keuzes maken, zonder je in te houden.
En toch is er een kracht in je die dat tegenwerkt. Alsof een stemmetje fluistert: “Wie denk jij wel dat je bent?”
Dit is de verborgen strijd tussen schaamte en autonomie. Twee tegenpolen die eigenlijk twee kanten van dezelfde medaille zijn. De één trekt je naar zelfstandigheid en eigenheid, de ander duwt je terug in zelfveroordeling en terughoudendheid. Zolang je vastzit aan één kant, blijf je gevangen in een onbewust patroon.
Maar er is een weg naar bevrijding.
In dit blog ontrafel ik deze dynamiek en laat ik je zien hoe je vrijer kunt leven. Aan het einde vind je bovendien een praktische oefening die je direct kunt toepassen.
Wat is schaamte?
Schaamte is volgens psycholoog Stephen B. Poulter een van de meest universele, traumatiserende emotionele krachten. Niemand is ervan gevrijwaard.
Het is een diepgewortelde emotie die je doet twijfelen aan je eigen bestaansrecht.
Schaamte zegt: “Ik mag er niet zijn zoals ik ben.”
Autonomie zegt: “Ik bepaal zelf wie ik ben.”
Zie je de tegenstelling?
Schaamte, gezond of toxisch wordt het liefst vermeden, ontkent en verstopt. Om vervolgens als last meegedragen te worden.
Waarom passen we ons aan om schaamte te vermijden?
Schaamte ontstaat vaak in onze vroege jeugd. Als kind ben je volledig afhankelijk van je omgeving. Wanneer jouw eigenheid werd afgewezen of gecorrigeerd, kon dat voelen als een bedreiging van je bestaan.
De enige manier om erbij te blijven horen, was aanpassen. Dus verstopte je delen van jezelf. Je werd misschien de pleaser, de perfectionist, de stille observator of degene die nooit zwak mocht zijn.
Zo ontstaat een interne strijd:
Aan de ene kant wil je autonoom zijn. Je wilt doen wat goed voelt voor jou.
Aan de andere kant houd je jezelf in. Uit angst om beoordeeld of afgewezen te worden.
Toch is schaamte niet per se verkeerd. Gezonde schaamte helpt je om te reflecteren en verantwoordelijkheid te nemen. Toxische schaamte daarentegen ondermijnt je autonomie en houdt je gevangen in zelfveroordeling.
“Schaamte is zo pijnlijk voor onze psyche dat de meeste mensen alles zullen doen om de pijn te vermijden.”
Wat is autonomie?
Autonomie betekent dat jij keuzes maakt vanuit jezelf—niet omdat anderen dat van je verwachten.
Een autonoom persoon:
Weet wat hij of zij wil en handelt daarnaar
Voelt zich verantwoordelijk voor zijn eigen leven
Heeft de moed om anders te zijn dan de norm
Maar autonomie betekent niet dat je altijd onafhankelijk moet zijn. Het betekent dat je vrij bent om te kiezen: soms voor zelfstandigheid, soms voor verbinding.
Het gaat om de balans.
Lemniscaat; een oneindige beweging tussen de polariteiten schaamte en autonomie
Hoe deze polariteit zich uit in je leven
Deze dynamiek kan zich op verschillende manieren manifesteren:
1. Je wilt je eigen weg volgen, maar je bent bang voor afwijzing
Je hebt dromen en verlangens—maar zodra je een stap zet, slaat de twijfel toe.
“Wat als mensen dit raar vinden? Wat als ik kritiek krijg?”
Schaamte trekt je terug, terwijl autonomie je vooruit duwt.
2. Je bent extreem zelfstandig en laat niemand dichtbij
Sommigen reageren op schaamte door juist extra autonoom te worden. Je hebt geleerd dat je het alleen moet doen, want afhankelijkheid betekent kwetsbaarheid.
Maar deze schijnbare onafhankelijkheid is vaak een pantser om onderliggende schaamte te verbergen.
3. Je past je aan en verliest jezelf in relaties
In plaats van je autonomie te claimen, geef je die juist weg.
Want je stemt je volledig af op anderen, zodat je geen afwijzing voelt.
Omdat je zegt ‘ja’ terwijl je ‘nee’ bedoelt.
Doordat je blijft hangen in situaties die niet goed voor je zijn.
Telkens als je een glimp opvangt van je eigen verlangens, duikt de schaamte op: “Doe niet zo moeilijk, pas je gewoon aan.”
Herkenbaar?
Waarom blijf je vastzitten in één kant?
Omdat het veilig voelt:
Blijf je hangen in autonomie? Dan hoef je je kwetsbaarheid niet te tonen.
Blijf je hangen in schaamte? Dan hoef je geen risico te nemen.
Maar groei zit in de beweging tussen deze twee krachten.
“Je hoeft niet te kiezen tussen schaamte en autonomie—de sleutel is de beweging ertussen. Groei ontstaat in de balans.”
De sleutel is om te leren schakelen tussen de polariteiten
De sleutel: leren schakelen tussen autonomie en schaamte
De oplossing is niet om schaamte te onderdrukken en alleen maar autonomie na te streven. De sleutel is om beide te erkennen en bewust te leren schakelen.
1. Doorvoel je schaamte in plaats van ervoor weg te lopen
Schaamte verdwijnt niet door jezelf te bewijzen of harder je best te doen. Het verdwijnt door het te doorvoelen zonder oordeel.
Waar in je lichaam voel je het?
Welke gedachten komen op?
Wat zegt dit deel van jou eigenlijk?
Door schaamte aan te kijken, verliest het zijn kracht.
2. Oefen met kleine stappen in autonomie
Begin klein:
Spreek je uit over iets kleins, ook al voelt het ongemakkelijk.
Kies bewust voor wat jij wilt, zonder het te verantwoorden.
Sta stil bij momenten waarop je jezelf inhoudt en vraag: “Wat als ik nu wél mezelf zou laten zien?”
Hoe vaker je deze stappen zet, hoe sterker je autonomie wordt.
3. Begrijp dat beide kanten waardevol zijn
Autonomie is krachtig, maar zonder schaamte kan het rigide worden. Schaamte is pijnlijk, maar herinnert je eraan dat je een sociale verbinding zoekt.
Denk aan een lemniscaat (∞), de oneindige beweging tussen twee polen. Blijf je hangen in autonomie, dan verlies je verbinding. Blijf je hangen in schaamte, dan verlies je jezelf.
Door beide te erkennen, ontstaat er een natuurlijke flow.
Jouw volgende stap
Merk je dat deze polariteit in jouw leven speelt?
Stel jezelf deze drie vragen:
1. Op welke momenten voel jij je het meest autonoom? Wat doe je dan?
2. Wanneer speelt schaamte het meest op? Welke situaties triggeren het?
3. Wat zou er gebeuren als je beide kanten meer ruimte geeft in je leven?
De eerste stap is bewustwording. De volgende stap is beweging.
Wil je hier dieper op ingaan? Plan een (gratis) vrijblijvend gesprek en onderzoek de mogelijkheden.
Laat de strijd los. Beweeg tussen autonomie en schaamte. Word vrij.
De symbiotische structuur ontstaat door jezelf weg te cijferen om harmonie te bewaren. Dit leidt tot verlies van autonomie en eigen identiteit. Door grenzen te stellen, schuldgevoelens los te laten en keuzes te maken die bij je passen, kun je jezelf terugvinden en authentieke verbindingen creëeren.
Vrijheid is meer dan de afwezigheid van beperkingen. Het gaat over autonomie: jezelf kunnen zijn binnen de verbondenheid met anderen. Echte vrijheid vraagt om acceptatie, zelfreflectie en loslaten van controle.
Door bewuste keuzes en innerlijke groei kun je balans vinden tussen persoonlijke ruimte en je plek in het grotere geheel.
De onderworpen structuur ontstaat door jezelf weg te cijferen en verantwoordelijkheden van anderen over te nemen. Dit leidt tot uitputting, verlies van eigenheid en onderdrukte emoties. Door je plek terug te vinden, grenzen te stellen en bewust met je patronen om te gaan, creëer je ruimte en energie voor jezelf
Oefening:
De Lemniscaat van Autonomie en Schaamte
Wil je deze polariteit niet alleen begrijpen, maar ook ervaren in je lichaam? Probeer dan deze oefening met een lemniscaat (∞). Dit helpt je om fysiek te voelen hoe je beweegt tussen autonomie en schaamte, en waar het kantelpunt zit waarop je van de ene kant naar de andere verschuift.
Wat heb je nodig?
Twee vellen papier of post-its
Een ruimte waarin je kunt bewegen
Download deze oefening in pdf en ontvang als extra een overzicht van verschillende polariteiten.
Download de oefening
Stap 1: Creëer de lemniscaat
Teken een grote Lemniscaat op de grond met krijt of leg een touw in die vorm. Als dat niet kan, beeld je de vorm dan in.
Leg aan de ene kant een papiertje met het woord “Autonomie” en aan de andere kant “Schaamte”
Stap 2: Stap in de ervaring
1. Ga aan de kant van autonomie staan.
Voel hoe het is om hier te zijn.
Welke gedachten komen op? Voel je vrijheid, kracht, zelfverzekerdheid? Of misschien een bepaalde druk om altijd sterk en onafhankelijk te zijn?
Hoe voelt je lichaam? Sta je stevig of gespannen?
2. Loop langzaam in de vorm van de lemniscaat naar de kant van schaamte.
Merk op wat er in je lichaam gebeurt terwijl je beweegt.
Voel je ergens weerstand? Komt er twijfel op?
Wanneer verandert de energie van autonomie naar schaamte?
3. Sta stil bij schaamte.
Wat gebeurt er hier?
Voelt het zwaar, alsof je kleiner wordt? Of ervaar je het juist als een beschermende plek?
Wat is de eerste gedachte die in je opkomt?
4. Loop weer terug naar autonomie.
Voel hoe je lichaam en je gedachten veranderen tijdens deze overgang.
Wanneer kantelt de ervaring?
Stap 3: Reflectie
Ga in het midden van de lemniscaat staan en stel jezelf de volgende vragen:
Waar in de beweging voelde ik het meeste weerstand?
Op welk punt sloeg de energie om van autonomie naar schaamte (of andersom)?
Wat vertelt dit mij over hoe ik deze polariteit in mijn dagelijks leven ervaar?
Waarom werkt deze oefening?
Polariteiten zoals autonomie en schaamte zijn niet statisch. Ze vormen een dynamische beweging in je leven. Door letterlijk tussen deze twee krachten te lopen, ervaar je hoe je innerlijke balans steeds verschuift.
Je ontdekt waar je jezelf tegenhoudt en waar je misschien meer ruimte mag nemen.
Wil je dit verder onderzoeken? Probeer de oefening regelmatig te herhalen en let op of er veranderingen optreden in hoe je autonomie en schaamte beleeft.
Zo leer je niet alleen de strijd los te laten, maar ook bewust te bewegen tussen beide polen—zonder vast te blijven zitten.
Symbiose Altijd anderen Verlies van Jezelf Grenzen voelen, Keuzes maken Autonomie
Introductie van het symbiotisch masker
Voel jij je vaak verantwoordelijk voor de emoties en het geluk van anderen? Heb je moeite om NEE te zeggen of je grenzen te bewaken? Misschien herken je het patroon van jezelf wegcijferen om harmonie te bewaren. Dit is kenmerkend voor de versmeltende karakterstructuur, ook wel de symbiotische structuur genoemd.
In dit blog ontdek je wat deze structuur inhoudt, hoe ze je beïnvloedt, en nog belangrijker, hoe je stappen kunt zetten richting meer autonomie en een diepere verbinding met jezelf.
Wat is de versmeltende structuur?
De versmeltende structuur ontstaat wanneer iemand moeite heeft om zich los te maken van anderen. Moeite heeft een eigen identiteit op te bouwen. Als kind leerde je dat verbinding en nabijheid belangrijker zijn dan jezelf zijn. Je werd misschien de vredebewaker in je gezin, een rol waarin je harmonie bracht, maar tegelijkertijd jezelf verloor.
Dit patroon kan zich in je volwassen leven uiten door:
Het vermijden van conflicten, zelfs ten koste van jezelf.
Een sterke focus op de emoties en behoeftes van anderen.
Moeite om keuzes te maken die écht bij je passen.
Schuldgevoelens wanneer je voor jezelf kiest.
Praktijkvoorbeeld
Linda, 45 jaar, is moeder en werkt in een familiebedrijf. Ze voelt zich voortdurend verantwoordelijk voor haar collega’s, vooral haar broer die ook in het bedrijf werkt. Als hij fouten maakt, probeert ze deze stilletjes recht te zetten om conflicten te vermijden. Maar hierdoor werkt ze overuren en raakt ze steeds verder verwijderd van haar eigen behoeftes.
Het effect van de versmeltende structuur
Wanneer je constant gefocust bent op anderen, raken je eigen verlangens en gevoelens ondergesneeuwd. Dit kan leiden tot gevoelens van leegte of frustratie. Je verlangt naar wederkerigheid dat anderen jou ook zien, maar door je aanpassingsgedrag blijft die wederkerigheid vaak uit.
Energetische impact
Mensen met een versmeltende structuur ervaren vaak:
Weinig vitaliteit, alsof ze zichzelf steeds kleiner maken.
Moeite om stevig in hun lichaam te voelen.
Een gebrek aan spierspanning, wat symbool staat voor het gebrek aan houvast in zichzelf.
Praktijkvoorbeeld
Tom, 50 jaar, werkt in een leidinggevende functie binnen het bedrijf van zijn ouders. Hij voelt zich constant verantwoordelijk voor de harmonie in het team en vermijdt confrontaties. Zijn medewerkers waarderen hem, maar hij voelt zich vaak leeg en uitgeput. Hij vraagt zich af: “Wanneer denkt iemand eens aan mij?”
“Het verborgen contract is als een onzichtbare draad die relaties stuurt. Pas als je de moed hebt om het aan te spreken, ontdek je wat er echt speelt.”
Hoe ontstaat de versmeltende structuur?
De wortels van deze structuur liggen vaak in de kindertijd. Misschien voelde je als kind de behoefte om de spanning in je gezin te verzachten of de emoties van je ouders te dragen. Dit kan leiden tot de overtuiging dat je eigen behoeftes niet belangrijk zijn of zelfs schadelijk voor de ander.
Veelvoorkomende overtuigingen zijn:
Ik mag mezelf niet losmaken, anders raak ik de ander kwijt.
Ik ben schuldig als ik voor mezelf kies.
Mijn waarde ligt in het zorgen voor anderen.
Dynamiek binnen familiebedrijven
In familiebedrijven speelt deze structuur vaak een grote rol. Loyale verbondenheid kan ervoor zorgen dat grenzen vervagen en persoonlijke autonomie onder druk staat. Kinderen nemen soms een plek in tussen hun ouders of voelen zich verplicht om het bedrijf in harmonie voort te zetten
Verstrengeld in symbiose, niemand op de eigen plek
Het pad naar autonomie vraagt moed. Het betekent leren om jezelf op de eerste plaats te zetten, zonder de verbinding met anderen te verliezen.
1. Ontdek je eigen behoeftes
Begin klein. Vraag jezelf dagelijks af: “Wat heb ik vandaag nodig om me goed te voelen?” Dit kan iets praktisch zijn, zoals een moment van rust, of iets emotioneels, zoals ruimte om je grenzen aan te geven.
Praktijkvoorbeeld: Linda besloot haar dag te beginnen met tien minuten voor zichzelf. Ze schreef op wat haar blij maakte en wat ze wilde bereiken, los van de behoeftes van haar collega’s en familie.
2. Stel grenzen
Grenzen stellen is essentieel om jezelf te beschermen en ruimte te maken voor je eigen behoeften. Dit kan voelen alsof je een conflict uitlokt, maar het is een manier om respect te creeëren. Zowel voor jezelf als voor de ander.
Praktijkvoorbeeld: Tom oefende met het aangeven van zijn grenzen door simpelweg te zeggen: “Ik begrijp je, maar dit kan ik vandaag niet doen.” Hij merkte dat mensen zijn eerlijkheid waardeerden.
3. Laat schuldgevoelens los
Autonomie roept vaak schuldgevoelens op. Herinner jezelf eraan dat je geen verantwoordelijkheid draagt voor het geluk van anderen. Jouw eigen geluk is net zo belangrijk.
4. Kies voor jezelf
Leer te genieten van je eigen keuzes, zonder te denken aan hoe de ander daarop reageert. Dit betekent niet dat je egoïstisch bent, maar dat je jezelf de aandacht geeft die je verdient.
“Grenzen stellen is niet egoïstisch; het is een manier om jezelf én de ander te respecteren”
Van symbiose naar balans
De kwaliteit van de versmeltende structuur is jouw vermogen om sfeer aan te voelen en verbinding te maken. Dit is een prachtige gave, maar om deze echt tot bloei te laten komen, is het nodig dat je stevig staat in je eigen kern.
Durf jij los te laten wat niet van jou is? Kun je het idee omarmen dat autonomie en verbinding hand in hand kunnen gaan?
Praktijkvoorbeeld: Balans in een familiebedrijf
Linda besloot een gesprek aan te gaan met haar broer over de verdeling van verantwoordelijkheden. Ze stelde voor om duidelijke taken vast te leggen. Hierdoor voelde ze zich minder belast, en haar broer waardeerde haar eerlijkheid.
Tom ging een cursus volgen over leiderschap en leerde dat autonomie hem een betere leider maakte. Hij werd meer gerespecteerd door zijn team, simpelweg omdat hij zichzelf meer ruimte gaf.
Conclusie
Het pad van versmelten naar autonomie is niet eenvoudig, maar het is de moeite waard. Je leert niet alleen jezelf beter kennen, maar ook diepere en authentiekere verbindingen te creeëren met de mensen om je heen.
Sta stil bij deze vraag:
“Wie ben ik, los van de ander?”
Jouw antwoord is het begin van een leven waarin je jezelf én de ander recht doet.
